Ortaklığın Giderilmesi Yetkili Mahkeme
Ortaklığın Giderilmesi Davalarında Yetkili Mahkeme: Taşınmazların Farklı Yerlerde Bulunması Durumu
HMK Madde 12 Gereği Yetkili Mahkeme Kuralları
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 12. maddesi, taşınmazın aynına ilişkin davalar bakımından özel ve kesin yetki kuralı getirir. Buna göre:
- HMK m.12/1: Taşınmazın aynına (mülkiyet, irtifak, intifa, şufa, izale-i şuyu gibi) ilişkin davalar, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılmalıdır ve bu yetki kesindir.
- HMK m.12/3: Eğer bir dava birden fazla taşınmaz hakkında açılmışsa, taşınmazlardan birinin bulunduğu yer mahkemesi, diğer taşınmazlar hakkında da yetkilidir.
Yargıtay’ın Değerlendirmesi: Davanın Bölünmesi Usule Aykırıdır
Yargıtay 14. Hukuk Dairesi 2018/3901 E., 2019/3048 K. sayılı kararı, farklı il ve ilçelerdeki taşınmazlar hakkında tek bir ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açılması halinde, davanın ayrılmadan birlikte görülmesi gerektiğini vurgulamaktadır:
“Somut olayda; dava konusu birden fazla taşınmaz farklı illerde bulunmakla birlikte, HMK 12/3. maddesi uyarınca bu taşınmazlardan birinin bulunduğu yerde açılan dava, diğer taşınmazlar yönünden de yetki doğurur. Bu nedenle mahkeme, tüm taşınmazlar yönünden yetkilidir. Mahkemece yalnızca bir taşınmaz yönünden dava ayrılarak yetkisizlik kararı verilmesi, usul ve yasaya aykırıdır.”
Bu karar, ortaklığın giderilmesi davasında taşınmazların farklı lokasyonlarda olması halinde dahi tüm taşınmazlar hakkında birlikte hüküm kurulabileceğini göstermektedir.
Uygulamada Ne Yapılmalı?
- Birden fazla taşınmaz hakkında izale-i şuyu davası açılacaksa, taşınmazlardan birinin bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesi yetkili olarak seçilmelidir.
- Diğer taşınmazlar farklı yerlerde olsa dahi, dava ayrılmadan ve yetkisizlik kararı verilmeden tek dosya üzerinden yürütülmelidir.
- Mahkemenin yetkisizlik kararı vererek davayı tefrik etmesi hukuka aykırı olacağından, bu tür durumlarda itiraz ve temyiz yolları kullanılmalıdır.