Fiili Ayrılık Döneminde Edinilen Mallarda Dahi Katılma Alacağı Talep Edilebilir İlkesi
Fiili Ayrılık Döneminde Edinilen Malların Katılma Alacağına Etkisi
🔹 1. Mal Rejiminin Sona Erme Zamanı: TMK m.225
Türk Medeni Kanunu’nun 225. maddesine göre, yasal mal rejimi, eşler arasında:
- Mal rejimi sözleşmesi yapılması,
- Mahkemece mal ayrılığına geçilmesine karar verilmesi,
- Eşlerden birinin ölümü ya da gaipliğine karar verilmesi,
- Boşanma davası açılması
hallerinden biriyle sona erer. Bu hükümde fiili ayrılık, mal rejimini sona erdiren sebepler arasında sayılmamıştır.
🔹 2. Yargıtay’ın Net Tavrı: “Fiili Ayrılık Katılma Alacağını Engellemez”
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 11.12.2012 tarihli, E. 2012/8516 – K. 2012/12142 sayılı kararında, eşlerin fiilen ayrı yaşamalarının mal rejimi bakımından bir hüküm ifade etmediğini açıkça belirtmiştir:
“Fiili ayrılık tek başına boşanma nedeni değildir… Tarafların fiilen ayrı yaşıyor olmaları katılma alacağını ortadan kaldırmaz.”
Yani eşler uzun yıllardır ayrı yaşıyor olsalar dahi, boşanma davası açılmadığı sürece yasal mal rejimi devam eder ve bu süre zarfında edinilen mallar, edinilmiş mal statüsünde kalır.
🔹 3. Eşin Katkısı Olmasa Bile Katılma Alacağı Vardır
Yüksek Mahkeme kararında ayrıca şu önemli ifadeye yer verilmiştir:
“Katılma alacağı için eşin herhangi bir katkısı gerekmemektedir. Bu hak yasadan kaynaklanmaktadır.”
Bu yaklaşım, evlilik birliği içinde ekonomik üretime doğrudan katılmayan eşin dahi, edinilmiş malların tasfiyesinde hak sahibi olacağını ortaya koyar. TMK m.236’ya göre eş, artık değerin yarısı oranında katılma alacağı talep edebilir.
🔹 4. Mal Ayrılığına Geçiş Seçeneği: TMK m.206
Fiili ayrılığın uzun sürmesi halinde, eşlerden biri bu durumun kendi ekonomik haklarını tehdit ettiğini düşünüyorsa TMK m.206’ya dayanarak:
- Mal ayrılığına geçiş için dava açabilir, veya
- Mal rejimi sözleşmesi ile farklı bir mal rejimi tercih edebilir.
Ancak bu yollar kullanılmadıkça, mal rejimi yasa gereği edinilmiş mallara katılma rejimi olarak devam eder ve tüm edinilen mallar ortak kabul edilir.
⚖️ Sonuç: Fiili Ayrılık Mal Rejimini Sonlandırmaz
Yargıtay’ın içtihadına göre:
- Fiilen ayrı yaşanıyor olması mal rejimini sona erdirmez.
- Bu süreçte edinilen mallar yine edinilmiş mal olarak değerlendirilir.
- Mal rejimi ancak TMK m.225’te sayılan sebeplerden biriyle sona erer.
- Dolayısıyla boşanma davasından önce edinilen tüm mallar tasfiyeye dâhildir.
📚 Emsal Karar:
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi
Tarih: 11.12.2012 – Esas No: 2012/8516, Karar No: 2012/12142
“Tarafların fiilen ayrı yaşıyor olmaları katılma alacağını ortadan kaldırmaz.”