Danıştay 5. Dairesi’nden SCD ve EA Kodlamalarına Eleştirel Yaklaşım
❗ Danıştay 5. Dairesi’nden SCD ve EA Kodlamalarına Eleştirel Yaklaşım: Örgütsel Bağlantının Belirlenmesinde Karşı Oy Gerekçesi
📅 Karar Tarihi: 02.04.2024
📂 Esas No: 2022/9989
📑 Karar No: 2024/4516
⚖️ Mahkeme: Danıştay 5. Dairesi
🔎 Giriş: Kodlamalara Dayalı İhraçların Hukuki Sınavı
FETÖ ile mücadele kapsamında yürütülen kamu görevinden ihraç işlemlerinde en çok tartışılan hususlardan biri, “veri inceleme raporlarındaki kodlamaların tek başına örgütsel bağı ispatlayıp ispatlamadığıdır.” Bu konuda Danıştay 5. Dairesi’nin 02/04/2024 tarihli ve 2022/9989 E., 2024/4516 K. sayılı kararı, özellikle karşı oy gerekçesiyle dikkat çekmektedir.
🧾 Karara Konu Olay Özeti
Davacı hakkında düzenlenen 28/01/2022 tarihli veri inceleme raporunda:
- “2015 Mart Alan” bölümünde EA (Eğitim Alanı),
- “AD” bölümünde ise SCD (Sorumlu Eğitimci-Çalışanlar Danışmanı)
şeklinde kodlamalara yer verilmiştir.
Ancak raporda:
- Davacıya ilişkin kurs taksidi, ofis, etüt gibi başlıklar altında,
- SCD veya EA kodlamasının aksine yönelik herhangi bir bilgi, belge veya esasa etkili tespit bulunmamaktadır.
🧠 Danıştay’ın Karşı Oy Gerekçesi: Kodlama = Örgütsel Bağ Değildir
⚖️ Karşı Oyun Dayandığı Temel Noktalar:
- SCD ve EA kodlamaları, tek başına kişiyi örgütle irtibatlı/iltisaklı saymak için yeterli somutlukta değildir.
- Bu kodlamalara dayanak teşkil eden veri inceleme raporunun içinde, kodlamanın doğruluğunu destekleyen başkaca bir delil bulunmamaktadır.
- Somut bilgi, belge, tanık beyanı veya teknik bulguların yokluğu, yalnızca kodlamaya dayalı ihraç işlemini hukuken sakat hale getirir.
- Örgütsel aidiyetin tespiti, yalnızca bir harfle veya kısaltmayla değil, kişinin eylem, irade, süreklilik ve hiyerarşi içindeki yeri ile ispatlanmalıdır.
📌 Vurucu İfade:
“Davacı hakkında düzenlenen veri inceleme raporunda ‘SCD’ olarak kodlanmış olsa da, bu kodlamanın aksini ortaya koyan bilgi ve belgeler dosyada yer almamakta; bu nedenle örgütle olan irtibat ve iltisakının kesildiği kabul edilmelidir.”
🛡️ Kodlamaların Hukuki Niteliği Tartışılıyor
❓SCD ve EA Nedir?
| KOD | ANLAMI | HUKUKİ RİSKİ |
|---|---|---|
| EA | Eğitim Alanı | Cemaat bünyesindeki eğitim faaliyetine katılım iddiası |
| SCD | Sorumlu Çalışan Danışmanı | Diğer kişilere rehberlik ettiği, irtibat kurduğu iddiası |
Ancak bu yorumlar teknik bir değerlendirmeye değil, genellikle GİZLİ TANIK GÖRÜŞLERİNE VE SUBJEKTİF KODLAMA SİSTEMİNE dayandırılmaktadır. Bu da delil hukukunun temel ilkeleriyle çatışmaktadır.
🧩 Kodlamalar Üzerinden İhraç: Hangi Soruları Sormalıyız?
- Kodlamaya dayanak teşkil eden veriler nasıl elde edilmiştir?
- Kodlama sistemini geliştiren kişiler kimdir, hangi kriterlerle sınıflandırma yapılmıştır?
- İlgili kişi bu kodlamadan haberdar mıdır, itiraz hakkını kullanmış mıdır?
- Bu kodlamalar yargı denetimine açık mıdır, objektif denetim mekanizmaları işletilmiş midir?
Danıştay kararları, bu sorulara net yanıtlar verilmeden yapılan ihraç işlemlerinin iptaline yol açmaktadır.
⚖️ Danıştay’ın Güncel Yaklaşımı: Delil Yoksa İhraç da Yok
Danıştay 5. Dairesi, bu ve benzeri birçok kararda, sadece kodlama içerikli raporların kişilerin kamu görevinden çıkarılmasına tek başına dayanak olamayacağını açıkça ortaya koymuştur.
Özellikle karşı oylar, idarenin soyut ve şekli değerlendirmelerine karşı, hukuk devletinin “somut delil, masumiyet karinesi, kişisel isnat” ilkelerini öne çıkarmaktadır.
📌 Sonuç ve Değerlendirme
Danıştay’ın 2024/4516 sayılı kararındaki karşı oy gerekçesi, kodlamalara dayalı ihraçların salt veri inceleme raporları ile sınırlı kalmaması gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu tür kodlamalar, ancak başka nesnel, somut ve delil temelli bulgularla desteklendiğinde hukuki geçerlilik kazanabilir.
Aksi halde;
- Kişilerin suçsuz yere kamu görevinden ihraç edilmesi,
- Hukuk güvenliğinin zedelenmesi,
- İdarenin keyfi işlem tesis etmesi tehlikesi gündeme gelir.
Bu sebeple, SCD ve EA gibi kodlamaların tek başına örgütsel bağ kurmada yeterli kabul edilmesi, yargı organlarınca artık istisna değil, kural olarak reddedilmektedir.