Boşanmanın Pasaport ve Vize İşlemlerine Etkisi
Boşandıktan Sonra Pasaportta Soyadı Değişikliği Nasıl Yapılır?
Boşanma kararının kesinleşmesi, yalnızca evlilik birliğinin hukuken sona ermesi sonucunu doğurmaz. Kesinleşen boşanma kararıyla birlikte kişinin nüfus kaydı, medeni hâli ve bazı durumlarda soyadı da değişir. Özellikle evlilik nedeniyle eşinin soyadını kullanmaya başlayan kadın bakımından boşanma sonrasında nüfus kayıtlarında meydana gelen soyadı değişikliği; kimlik kartı, pasaport, sürücü belgesi, banka hesapları, vizeler, uçak biletleri ve yurt dışı oturum izinleri üzerinde de etkili olabilir.
Bu nedenle boşandıktan sonra pasaportta soyadı değişikliği işlemi, yurt dışına çıkmayı planlayan kişiler açısından geciktirilmemesi gereken önemli bir idari işlemdir. Nüfus kaydındaki soyadı ile pasaportta yazılı soyadının farklı olması; uçuşa kabul edilmeme, sınır kontrolünde ek incelemeye alınma, vize işlemlerinde sorun yaşama veya seyahatin ertelenmesi gibi sonuçlara yol açabilir.
Bu yazımızda boşandıktan sonra pasaport yenileme işleminin nasıl yapılacağını, hangi belgelerin gerektiğini, yalnızca pasaport defter bedeli ödenip ödenmeyeceğini, eski pasaporttaki vizelerin ne olacağını ve boşanılan eşin soyadının kullanılmaya devam edilip edilemeyeceğini ayrıntılı olarak ele alacağız.
Boşanma Sonrasında Kadının Soyadı Ne Olur?
Türk Medeni Kanunu’nun 173. maddesine göre kadın, boşanma hâlinde evlenme ile kazandığı kişisel durumunu korumakla birlikte kural olarak evlenmeden önceki soyadını yeniden alır.
Başka bir ifadeyle evlilik sırasında eşinin soyadını kullanan kadın, boşanma kararının kesinleşmesi ve kararın nüfus kayıtlarına işlenmesi üzerine önceki soyadına döner.
Kadın evlenmeden önce dul ise hâkimden bekârlık soyadını kullanmasına izin verilmesini isteyebilir. Ayrıca boşanılan eşin soyadını kullanmakta hukuken korunmaya değer bir menfaat bulunduğunun ve bu kullanımın eski eşe zarar vermeyeceğinin ispatlanması hâlinde mahkeme, kadının boşandığı eşinin soyadını kullanmaya devam etmesine izin verebilir.
Bu nedenle boşanma kararının kesinleşmesi her durumda otomatik olarak farklı bir soyadına geçileceği anlamına gelmez. Boşanma kararında eski eşin soyadının kullanılmasına izin verilmişse nüfus ve pasaport işlemleri bu karar doğrultusunda yürütülür.
Boşanma Kararı Verildiği Anda Soyadı Değişir mi?
Boşanma davasında karar verilmesi tek başına evliliği sona erdirmez. Evlilik birliği, boşanma kararının kesinleşmesiyle hukuken sona erer.
Dolayısıyla mahkeme boşanmaya karar vermiş olsa bile karar henüz kesinleşmemişse taraflar nüfus kayıtlarında evli görünmeye devam eder. Kadının soyadı da karar kesinleşip nüfus kaydına işleninceye kadar değişmez.
Soyadı değişikliği süreci genel olarak şu şekilde işler:
- Mahkeme boşanma kararı verir.
- Gerekçeli karar taraflara tebliğ edilir.
- Kanun yolu süresi geçer veya taraflar kanun yolundan feragat eder.
- Boşanma kararı kesinleşir.
- Kesinleşen karar mahkeme tarafından nüfus müdürlüğüne gönderilir.
- Boşanma ve soyadı değişikliği nüfus kayıtlarına işlenir.
- Kişi yeni soyadına göre kimlik kartı ve pasaport başvurusu yapar.
Boşanma kararının kesinleştiği tarih aynı zamanda boşanma tarihi olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle pasaport yenileme işlemi bakımından esas alınacak tarih, mahkemenin karar verdiği tarih değil, kararın kesinleştiği tarihtir.
Boşandıktan Sonra Pasaportu Değiştirmek Zorunlu mudur?
Nüfus kaydında yer alan soyadı değişmişse pasaportun da yenilenmesi gerekir. Pasaport, kişinin uluslararası geçerliliğe sahip kimlik ve seyahat belgesidir. Bu nedenle pasaportta bulunan ad, soyadı, doğum tarihi ve diğer kimlik bilgilerinin güncel nüfus kayıtlarıyla uyumlu olması zorunludur.
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün açıklamalarına göre pasaport alındıktan sonra kimlik bilgilerinden herhangi birinin değişmesi hâlinde pasaportun yenilenmesi gerekmektedir.
Boşanma sonrasında önceki soyadına dönen kişinin eski eşinin soyadını taşıyan pasaportunu kullanmaya devam etmesi doğru değildir. Pasaportun geçerlilik süresi henüz sona ermemiş olsa bile nüfus kaydıyla uyumlu yeni bir pasaport düzenlenmelidir.
Pasaport yenilendiğinde pasaport seri numarası da değişir. Bu nedenle uçak bileti, vize başvurusu, oturum izni, çalışma izni veya başka bir resmî işlemde eski pasaport numarası kullanılmışsa ilgili kurumlara yeni pasaport bilgilerinin bildirilmesi gerekebilir.
Boşandıktan Sonra Eski Soyadlı Pasaport Kullanılabilir mi?
Nüfus kayıtlarında soyadı değiştikten sonra eski soyadını taşıyan pasaportun kullanılmaya devam edilmesi ciddi risk taşır.
Uçak bileti eski soyadıyla düzenlenmiş olsa bile sınır kontrolünde pasaport bilgilerinin güncel kimlik ve nüfus kayıtlarıyla uyuşmaması sorun yaratabilir. Özellikle elektronik sistemlerin kullanıldığı hava yolu ve sınır kontrol işlemlerinde kimlik bilgilerindeki uyumsuzluk kolaylıkla tespit edilebilir.
Eski soyadlı pasaportun kullanılmasının doğurabileceği başlıca sorunlar şunlardır:
- Uçuşa kabul edilmeme,
- Uçak bileti ile pasaport bilgilerinin uyuşmaması,
- Sınır kapısında ek inceleme yapılması,
- Vize başvurusunun gecikmesi veya reddedilmesi,
- Oturum ya da çalışma izni kayıtlarında uyumsuzluk oluşması,
- Banka, konsolosluk ve resmî kurum işlemlerinde kimlik doğrulama sorunu yaşanması,
- Seyahat sigortasının geçerliliği konusunda uyuşmazlık çıkması.
Bu nedenle boşanma sonrasında soyadı değişen kişinin seyahat planlamadan önce kimlik kartını ve pasaportunu yenilemesi en güvenli yoldur.
Boşandıktan Sonra Önce Kimlik mi, Pasaport mu Değiştirilmelidir?
Boşanma kararının kesinleşmesi ve nüfus kayıtlarına işlenmesinden sonra öncelikle yeni soyadına göre Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartının yenilenmesi tavsiye edilir.
Pasaport başvurusunda güncel T.C. kimlik kartı veya geçici kimlik belgesi ibraz edildiğinden, soyadı değişikliğinin nüfus sisteminde görünür hâle gelmiş olması gerekir.
Uygulamada izlenebilecek sıra şöyledir:
- Boşanma kararının kesinleşip kesinleşmediği kontrol edilir.
- Boşanmanın nüfus kayıtlarına işlenmesi beklenir.
- E-Devlet üzerinden nüfus kayıt örneği kontrol edilir.
- Yeni soyadına göre kimlik kartı başvurusu yapılır.
- Kimlik kartı veya geçici kimlik belgesiyle pasaport yenileme başvurusu yapılır.
- Banka, sigorta, vize, oturum izni ve diğer kurumlardaki kayıtlar güncellenir.
Yeni kimlik kartı henüz teslim edilmemişse nüfus müdürlüğünce düzenlenen geçici kimlik belgesiyle pasaport başvurusu yapılması mümkün olabilir.
Boşandıktan Sonra Pasaportta Soyadı Değişikliği Nasıl Yapılır?
Pasaportta doğrudan düzeltme, yeni soyadının mevcut pasaport üzerine yazılması veya pasaporta ek şerh düşülmesi şeklinde bir işlem yapılmamaktadır. Kimlik bilgilerinin değişmesi hâlinde eski pasaport iptal edilerek yeni pasaport düzenlenir.
Başvuru süreci genel olarak şu aşamalardan oluşur:
1. Boşanma kararının kesinleşmesi
Mahkemenin boşanma kararı kesinleşmiş olmalıdır. Kararın kesinleşmediği dönemde nüfus kaydındaki medeni hâl ve soyadı değişmeyeceğinden pasaport yenileme işlemi de yeni soyadına göre yapılamaz.
2. Kararın nüfus kayıtlarına işlenmesi
Kesinleşen boşanma kararının mahkeme tarafından ilgili nüfus müdürlüğüne gönderilmesi gerekir. Nüfus kaydı güncellenmeden önce yapılan başvurularda sistemde eski soyadı görünebilir.
3. Yeni kimlik kartının alınması
Soyadı değişikliğinin nüfus kayıtlarına işlenmesinden sonra yeni soyadını içeren kimlik kartı için başvuru yapılmalıdır.
4. Pasaport randevusu alınması
Pasaport başvurusu için Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün randevu sistemi, NVİ Mobil uygulaması veya ALO 199 üzerinden randevu alınabilir.
Umuma mahsus pasaport başvuruları yurt içinde il ve ilçe nüfus müdürlüklerine, yurt dışında ise Türk dış temsilciliklerine yapılabilir.
5. Pasaport defter bedelinin ödenmesi
Geçerlilik süresi devam eden pasaportun yalnızca kimlik bilgilerindeki değişiklik nedeniyle yenilenmesi hâlinde kalan geçerlilik süresi yeni pasaporta aktarılabilir. Bu durumda kural olarak yeniden pasaport harcı yerine yalnızca pasaport defter bedelinin ödenmesi söz konusu olur.
Ancak eski pasaportun süresi sona ermişse veya kişi daha uzun süreli yeni pasaport talep ediyorsa, talep edilen süreye göre harç ve defter bedeli gündeme gelebilir.
6. Nüfus müdürlüğüne şahsen başvuru yapılması
Randevu tarihinde gerekli belgelerle nüfus müdürlüğüne gidilerek başvuru tamamlanır. Pasaport başvurusu kişiye özgü biyometrik bir işlem olduğundan kural olarak şahsen yapılmalıdır.
7. Yeni pasaportun teslim alınması
Başvurunun ardından pasaport basılarak PTT aracılığıyla kişinin başvuruda bildirdiği adrese gönderilir. Başvurunun durumu NVİ randevu sistemi, E-Devlet, NVİ Mobil veya ALO 199 üzerinden takip edilebilir.
Boşanma Sonrası Pasaport Yenileme İçin Gerekli Belgeler
Umuma mahsus yani bordo pasaportun boşanma ve soyadı değişikliği nedeniyle yenilenmesi için genel olarak şu belgeler gereklidir:
- Güncel T.C. kimlik kartı veya geçici kimlik belgesi,
- Son altı ay içinde çekilmiş bir adet biyometrik fotoğraf,
- Eski pasaport,
- Pasaport defter bedelinin ödendiğine ilişkin ödeme kaydı,
- Gerektiğinde boşanma kararının kesinleşme şerhli örneği,
- Nüfus kayıtlarında güncelleme henüz görünmüyorsa ilgili nüfus kayıt belgeleri,
- Başvurunun niteliğine göre talep edilebilecek diğer belgeler.
Ödeme bilgileri sistem üzerinden görülebildiği için çoğu başvuruda ayrıca dekont ibraz edilmesi istenmeyebilir. Bununla birlikte teknik sorun ihtimaline karşı ödemenin yapıldığını gösteren belgenin başvuru sırasında bulundurulması yararlı olabilir.
Nüfus kayıtları güncellenmişse boşanma kararının ayrıca sunulması çoğu zaman gerekli olmayacaktır. Ancak sistemsel gecikme veya kayıt uyuşmazlığı yaşanması hâlinde kesinleşme şerhli mahkeme kararının bulundurulması işlemi kolaylaştırabilir.
2026 Yılında Boşanma Sonrası Pasaport Değiştirme Ücreti
Pasaport ücretleri her yıl yeniden belirlenmektedir. 2026 yılı için pasaport defter bedeli 1.351,00 TL olarak açıklanmıştır.
Geçerlilik süresi bulunan pasaportun yalnızca boşanma nedeniyle ortaya çıkan soyadı değişikliği sebebiyle yenilenmesi hâlinde, kalan sürenin yeni pasaporta aktarılması ve yalnızca defter bedelinin ödenmesi mümkündür.
Buna karşılık aşağıdaki durumlarda ayrıca pasaport harcı ödenmesi gerekebilir:
- Eski pasaportun geçerlilik süresinin sona ermiş olması,
- Mevcut pasaportta kalan süreden daha uzun süreli pasaport istenmesi,
- İlk kez pasaport alınması,
- Kalan sürenin aktarılması yerine yeni süre talep edilmesi,
- Başvurunun yalnızca bilgi değişikliği kapsamında değerlendirilememesi.
Ücretler ve idari uygulamalar değişebildiğinden ödeme yapmadan önce NVİ başvuru ücretleri sayfasının veya ALO 199’un kontrol edilmesi önemlidir.
Pasaportun Kalan Süresi Yeni Pasaporta Aktarılır mı?
Geçerliliği devam eden umuma mahsus pasaportun kimlik bilgilerindeki değişiklik nedeniyle yenilenmesi hâlinde, eski pasaportta kalan geçerlilik süresi yeni pasaporta aktarılabilir.
Örneğin eski pasaportun üç yıl daha geçerliliği bulunuyorsa yalnızca soyadı değişikliği nedeniyle yeni bir pasaport düzenlenirken bu kalan süre yeni pasaporta işlenebilir. Böylece kişi aynı süre için yeniden pasaport harcı ödemek zorunda kalmaz; yalnızca yeni pasaport defterinin bedelini öder.
Ancak yeni pasaportun eski pasaporttan daha uzun süreli düzenlenmesi talep edilirse ilave süre için harç doğabilir.
Eski Pasaporttaki Vizeler Geçerliliğini Korur mu?
Boşanma sonrasında pasaportun yenilenmesi, eski pasaportta bulunan geçerli vizelerin her durumda kendiliğinden geçersiz olduğu anlamına gelmez.
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün uygulamasında, eski pasaport iptal edilirken geçerliliği devam eden vize, oturum izni veya çalışma izni bulunan sayfalara iptal işlemi uygulanmayabilir. Eski pasaport bu sayfalar korunarak sahibine teslim edilir.
Bu durumda seyahat sırasında hem eski pasaportun hem de yeni pasaportun birlikte taşınması gerekebilir.
Ancak vizeyi düzenleyen ülkenin uygulaması ayrıca incelenmelidir. Bazı ülkeler eski pasaporttaki vizenin yeni pasaportla birlikte kullanılmasına izin verirken bazı ülkeler isim veya soyadı değişikliği nedeniyle vizenin güncellenmesini ya da yeniden düzenlenmesini isteyebilir.
Bu nedenle şu işlemlerin yapılması önerilir:
- Vizeyi düzenleyen ülkenin konsolosluğuna bilgi verilmesi,
- Hava yolu şirketinin isim değişikliği kurallarının kontrol edilmesi,
- Oturum izni bulunan ülkenin göç idaresine yeni pasaport bilgilerinin bildirilmesi,
- Eski ve yeni pasaportun birlikte taşınması,
- Kesinleşmiş boşanma kararının veya soyadı değişikliğini gösteren nüfus kayıt örneğinin gerektiğinde yanınızda bulundurulması.
Eski Pasaport İptal Edilir mi?
Yeni pasaport başvurusu sırasında eski pasaport ibraz edilir. Eski pasaport, kullanımını engelleyecek şekilde iptal edilerek sahibine geri verilebilir.
Eski pasaportta geçerli vize, oturum izni veya çalışma izni varsa bu belgelerin yer aldığı sayfalara iptal işlemi uygulanmaması mümkündür. Böylece kişi, ilgili yabancı ülkenin kabul etmesi şartıyla eski pasaporttaki geçerli vizeyi yeni pasaportuyla birlikte kullanabilir.
Eski pasaportta herhangi bir geçerli vize bulunmasa bile geçmiş seyahat kayıtları veya resmî işlemler bakımından belgenin saklanması yararlı olabilir.
Boşanma Sonrası Uçak Bileti Hangi Soyadla Alınmalıdır?
Uçak bileti, yolculukta kullanılacak güncel pasaportta yazılı ad ve soyadla birebir aynı şekilde düzenlenmelidir.
Boşanma sonrasında nüfus kaydı ve pasaport yenilenmişse bilet yeni soyadıyla alınmalıdır. Bilet eski soyadıyla alınmış ancak pasaport yeni soyadına göre düzenlenmişse hava yolu şirketinden isim değişikliği veya bilet düzeltme işlemi talep edilmelidir.
Hava yolu şirketleri isim değişikliği konusunda farklı kurallar uygulayabilir. Bazı şirketler boşanma kararının veya yeni kimliğin sunulması hâlinde değişiklik yaparken bazı şirketler yeni bilet satın alınmasını isteyebilir.
Bu nedenle pasaport yenileme süreci tamamlanmadan kesin seyahat bileti alınması riskli olabilir.
Boşandıktan Sonra Eski Eşin Soyadı Kullanılmaya Devam Edilebilir mi?
Kadının boşandığı eşinin soyadını kullanmaya devam edebilmesi mümkündür; ancak bunun için kural olarak mahkeme kararı gerekir.
Türk Medeni Kanunu’nun 173. maddesi uyarınca kadın:
- Eski eşinin soyadını kullanmakta menfaati bulunduğunu,
- Bu kullanımın eski eşe zarar vermeyeceğini
ispatlarsa hâkim, boşanılan eşin soyadını taşımaya devam etmesine izin verebilir.
Mahkemenin değerlendirebileceği menfaatlere örnek olarak şunlar gösterilebilir:
- Kişinin iş ve meslek hayatında eski eşinin soyadıyla tanınması,
- Bilimsel, akademik veya sanatsal çalışmalarının bu soyadıyla bilinmesi,
- Ticari faaliyetlerinin aynı soyadıyla yürütülmesi,
- Çocuklarla aynı soyadını taşımanın sosyal ve kişisel açıdan önemli olması,
- Soyadı değişikliğinin mesleki itibara veya tanınırlığa zarar verme ihtimali.
Bununla birlikte yalnızca kişinin eski eşinin soyadını kullanmak istemesi yeterli değildir. Menfaatin somutlaştırılması ve kullanımın eski eşe zarar vermeyeceğinin ortaya konulması gerekir.
Koşulların sonradan değişmesi hâlinde eski eş, verilen iznin kaldırılmasını mahkemeden talep edebilir.
Boşanma Davası Sırasında Eski Eşin Soyadını Kullanma Talep Edilebilir mi?
Boşanılan eşin soyadını kullanmaya devam etme talebi boşanma davası içerisinde ileri sürülebilir. Böylece mahkeme, boşanma hükmüyle birlikte soyadının kullanılmasına ilişkin de karar verebilir.
Talep boşanma davası sırasında ileri sürülmemişse şartların bulunması hâlinde sonradan ayrı bir dava açılması da gündeme gelebilir.
Hak kaybı ve uygulama sorunu yaşanmaması için özellikle mesleki tanınırlık, ticari faaliyet veya çocuklarla aynı soyadını taşıma gibi nedenler varsa bu talebin boşanma davası devam ederken açıkça ileri sürülmesi daha uygun olacaktır.
Mahkeme Eski Eşin Soyadını Kullanmaya İzin Vermişse Pasaport Değişir mi?
Boşanma kararıyla birlikte kadının eski eşinin soyadını kullanmaya devam etmesine izin verilmişse ve nüfus kayıtlarında soyadı değişmemişse yalnızca boşanma nedeniyle pasaportta soyadı değişikliği yapılması gerekmeyebilir.
Ancak medeni hâlin değişmesi veya pasaport sistemindeki diğer kayıtların güncellenmesi bakımından nüfus müdürlüğünden bilgi alınması yararlı olacaktır.
Pasaporttaki ad ve soyad güncel nüfus kaydıyla aynı olduğu sürece esas kimlik bilgileri bakımından uyumsuzluk bulunmaz. Buna karşılık nüfus kaydında önceki soyada dönülmüşse eski eşin soyadını taşıyan pasaportun yenilenmesi gerekir.
Yeşil Pasaport Boşanma Sonrasında Geçerliliğini Korur mu?
Hususi damgalı yani yeşil pasaportun boşanma sonrasındaki durumu, pasaport hakkının hangi kişiden kaynaklandığına göre değişir.
Kişi yeşil pasaport hakkını kendi kamu görevi, ihracatçı statüsü, avukatlık kıdemi veya başka bir kişisel hak sahipliği nedeniyle kazanmışsa boşanma bu hakkı doğrudan ortadan kaldırmaz. Ancak soyadı değişmişse pasaportun yeni kimlik bilgilerine göre yenilenmesi gerekir.
Buna karşılık yeşil pasaport hakkı eş üzerinden kazanılmışsa boşanmayla birlikte bu hak sona erebilir. Eski eş üzerinden alınan hususi damgalı pasaportun boşanmadan sonra kullanılmaya devam edilmesi hukuki ve idari sorunlara yol açabilir.
Bu durumda boşanmanın kesinleşmesinden sonra pasaport türü ve hak sahipliği yönünden il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne başvurulmalıdır.
Boşanma Sonrasında Çocuğun Pasaportu Değişir mi?
Anne ve babanın boşanması, çocuğun soyadını kendiliğinden değiştirmez. Bu nedenle yalnızca ebeveynlerin boşanmış olması çocuğun mevcut pasaportunun yenilenmesini zorunlu hâle getirmez.
Ancak çocuğun adı, soyadı veya diğer kimlik bilgilerinde mahkeme kararıyla değişiklik yapılırsa pasaportunun da yenilenmesi gerekir.
Boşanmış anne ve babanın ergin olmayan çocuk adına pasaport başvurusu yapması hâlinde velayet durumu önem taşır. Uygulamada velayet sahibi ebeveynin muvafakati aranır. Boşanma davası devam ederken ise mahkemenin verdiği ara karar veya velayete ilişkin tedbir kararı dikkate alınabilir.
Çocuğun yurt dışına çıkarılması konusunda ayrıca velayet kararı, kişisel ilişki düzenlemesi ve yurt dışına çıkışa ilişkin mahkeme tedbirleri değerlendirilmelidir.
Yurt Dışında Boşanan Kişinin Pasaport Soyadı Nasıl Değiştirilir?
Yabancı bir ülkede verilen boşanma kararının Türkiye’de nüfus kayıtlarına işlenebilmesi gerekir.
Yabancı mahkeme kararı Türkiye’de tanınmadan veya ilgili idari tescil işlemi yapılmadan nüfus kaydı otomatik olarak değişmeyebilir. Bu nedenle yabancı boşanma kararının niteliğine göre:
- Yurt dışı boşanma kararının nüfus kütüğüne tescili,
- Tanıma işlemi,
- Gerektiğinde tanıma veya tenfiz davası,
- Kararın kesinleştiğini gösteren belge,
- Apostil şerhi,
- Türkçe tercüme ve noter onayı
gibi işlemler gündeme gelebilir.
Yabancı boşanma kararı Türk nüfus kayıtlarına işlendikten sonra yeni soyada göre kimlik kartı ve pasaport başvurusu yapılabilir. Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları bu işlemleri Türk konsoloslukları veya dış temsilcilikleri üzerinden gerçekleştirebilir.
Pasaport Yenilenmeden Önce Seyahat Tarihi Yaklaşmışsa Ne Yapılmalıdır?
Boşanma sonrasında soyadı değişmiş ancak seyahat tarihi yaklaşmışsa mümkün olan en kısa sürede pasaport başvurusu yapılmalıdır.
Başvuru sırasında yakın tarihli uçak bileti, yurt dışı görevlendirme belgesi, sağlık raporu, eğitim kabulü veya benzeri acil seyahat nedenlerinin sunulması, başvurunun öncelikli değerlendirilmesine yardımcı olabilir. Ancak belgenin belirli bir tarihte mutlaka teslim edileceğinin garantisi bulunmamaktadır.
Seyahat öncesinde şu kontroller yapılmalıdır:
- Nüfus kaydındaki soyadı,
- Kimlik kartındaki soyadı,
- Pasaporttaki soyadı,
- Uçak biletindeki ad ve soyadı,
- Vize üzerindeki kimlik bilgileri,
- Oturum veya çalışma iznindeki pasaport numarası,
- Seyahat sigortasındaki bilgiler,
- Otel ve araç kiralama rezervasyonlarındaki ad ve soyadı.
Bu kayıtların birbiriyle uyumlu olması seyahat sırasında yaşanabilecek sorunları önemli ölçüde azaltır.
Boşanma Sonrası Güncellenmesi Gereken Diğer Belgeler
Boşanma ve soyadı değişikliği yalnızca pasaportu etkilemez. Yeni soyadının aşağıdaki kurum ve belgelerde de güncellenmesi gerekebilir:
- Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartı,
- Sürücü belgesi,
- Banka ve kredi kartları,
- Tapu kayıtları,
- Araç ruhsatı,
- Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları,
- Vergi kayıtları,
- İş yeri ve personel kayıtları,
- Meslek odası kayıtları,
- E-imza ve mobil imza,
- Üniversite ve öğrenci kayıtları,
- Sigorta poliçeleri,
- Uçuş ve sadakat programları,
- Vize ve konsolosluk kayıtları,
- Yurt dışı oturum ve çalışma izinleri,
- Elektrik, su, doğal gaz ve iletişim abonelikleri,
- Şirket ortaklık ve yetkililik kayıtları.
Her kurumun belge ve başvuru şartı farklı olabilir. Bu nedenle özellikle yurt dışı bağlantılı işlemlerde yalnızca pasaportun yenilenmesiyle yetinilmemeli, diğer kayıtlar da kontrol edilmelidir.
Boşanma Sonrası Pasaport Değişikliği Ne Kadar Sürer?
Pasaport başvurusunun sonuçlanma süresi; başvuru yoğunluğu, resmî tatiller, baskı merkezi ve teslimat adresine göre değişebilir.
Pasaportlar basıldıktan sonra PTT aracılığıyla başvuruda belirtilen adrese gönderilmektedir. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü, basımı tamamlanan pasaportların il merkezleri ile ilçe merkezlerine farklı sürelerde teslim edilebildiğini belirtmektedir.
Ancak yoğun seyahat dönemlerinde veya teknik sorunlarda süre uzayabileceğinden yurt dışı seyahatinden hemen önce başvuru yapılması önerilmez.
Boşanma Sonrası Pasaport Değişikliğinde Avukat Gerekir mi?
Pasaport yenileme işlemi idari bir işlem olduğundan kural olarak avukatla yürütülmesi zorunlu değildir. Kişi gerekli belgelerle şahsen nüfus müdürlüğüne başvurabilir.
Bununla birlikte aşağıdaki durumlarda hukuki destek alınması yararlı olabilir:
- Boşanma kararının nüfus kayıtlarına işlenmemesi,
- Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de tanınması gerekmesi,
- Eski eşin soyadını kullanmaya devam etme talebi,
- Soyadı kullanım izninin kaldırılması davası,
- Nüfus kaydı ile mahkeme kararı arasında çelişki bulunması,
- Çocuğun pasaportu veya yurt dışına çıkarılması konusunda uyuşmazlık yaşanması,
- Velayet ve muvafakat konusunda sorun çıkması,
- Pasaport hakkının boşanmayla sona erip ermediği konusunda tereddüt bulunması,
- İdari başvurunun reddedilmesi.
Boşanma Sonrası Pasaportta Soyadı Değişikliği Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Boşanma kararı kesinleşmeden pasaport değiştirilebilir mi?
Kural olarak hayır. Boşanma kararı kesinleşmeden evlilik sona ermez ve soyadı nüfus kayıtlarında değişmez. Yeni soyadına göre pasaport düzenlenebilmesi için kararın kesinleşmesi ve nüfus kaydına işlenmesi gerekir.
Pasaportun süresi devam ediyorsa yeniden harç ödenir mi?
Geçerli pasaportun yalnızca kimlik bilgilerindeki değişiklik nedeniyle yenilenmesi hâlinde kalan süre yeni pasaporta aktarılabilir. Bu durumda kural olarak yalnızca pasaport defter bedeli ödenir.
Pasaporta yeni soyadı yazılarak düzeltme yapılabilir mi?
Hayır. Mevcut pasaport üzerinde isim veya soyadı düzeltmesi yapılmaz. Yeni kimlik bilgileriyle yeni pasaport düzenlenir.
Eski pasaporttaki vize kullanılabilir mi?
Vizeyi veren ülkenin kurallarına bağlıdır. Bazı ülkeler eski pasaporttaki geçerli vizenin yeni pasaportla birlikte kullanılmasına izin verir. Seyahat öncesinde ilgili konsolosluktan bilgi alınmalıdır.
Eski pasaport geri verilir mi?
Eski pasaport iptal işlemi uygulandıktan sonra sahibine geri verilebilir. Geçerli vize veya oturum izni bulunan sayfalar korunabilir.
Boşanma kararını pasaport başvurusuna götürmek gerekir mi?
Boşanma ve soyadı değişikliği nüfus sistemine işlenmişse çoğu durumda ayrıca mahkeme kararı istenmez. Ancak sistemsel gecikme veya kayıt uyuşmazlığı ihtimaline karşı kesinleşme şerhli kararın bulundurulması yararlı olabilir.
Boşandıktan sonra eski eşimin soyadını kullanabilir miyim?
Mahkeme, kadının eski eşinin soyadını kullanmakta menfaati bulunduğuna ve bu kullanımın eski eşe zarar vermeyeceğine kanaat getirirse kullanılmasına izin verebilir.
Boşanma çocuğun pasaportunu etkiler mi?
Boşanma tek başına çocuğun soyadını değiştirmez. Ancak yeni pasaport başvurularında velayet ve muvafakat hükümleri önem taşır.
Yeni pasaport numarası farklı mı olur?
Evet. Pasaport yenilendiğinde yeni bir pasaport seri numarası verilir. Vize, oturum izni, uçak bileti ve diğer resmî işlemlerde yeni numaranın bildirilmesi gerekebilir.
Kimlik kartı gelmeden pasaport başvurusu yapılabilir mi?
Nüfus kaydı güncellenmiş ve geçici kimlik belgesi düzenlenmişse bu belgeyle pasaport başvurusu yapılması mümkün olabilir.
Sonuç
Boşanma sonrasında pasaportta soyadı değişikliği, yalnızca belge üzerindeki bir bilginin düzeltilmesinden ibaret değildir. Boşanma kararının kesinleşmesi, nüfus kaydının güncellenmesi, yeni kimlik kartının alınması, pasaportun yenilenmesi ve yurt dışı bağlantılı diğer kayıtların uyumlu hâle getirilmesi gerekir.
Nüfus kaydındaki soyadı ile pasaporttaki soyadının farklı olması, özellikle uluslararası seyahatlerde ciddi sorunlara yol açabilir. Bu nedenle boşanma sonrasında soyadı değişen kişinin eski pasaportunu kullanmaya devam etmemesi ve mümkün olan en kısa sürede yeni pasaport başvurusu yapması gerekir.
Geçerlilik süresi devam eden pasaportlarda kalan sürenin yeni pasaporta aktarılması ve yalnızca pasaport defter bedelinin ödenmesi mümkün olabilir. Eski pasaportta geçerli vize veya oturum izni bulunması hâlinde ise vizeyi düzenleyen ülkenin kuralları ayrıca kontrol edilmelidir.
Boşanılan eşin soyadını kullanmaya devam etme, yabancı boşanma kararının Türkiye’de tanınması, çocuğun pasaportu, velayet, muvafakat veya yeşil pasaport hakkı konusunda uyuşmazlık bulunması hâlinde somut olayın özelliklerine göre hukuki değerlendirme yapılmalıdır.


