Mesleki Faaliyet ve İşletme Faaliyetinden Doğan Mal Varlığı Edinilmiş Mal Statüsündedir
Mesleki veya Ticari Faaliyetlerden Elde Edilen Malların Mal Rejimi İçindeki Statüsü
🔹 1. Mesleki Gelirlerin Hukuki Niteliği
Türk Medeni Kanunu’nun 221. maddesi uyarınca, bir eşin mesleğini icra etmesi ya da bir işletmeyi faaliyete geçirmesi neticesinde kazandığı mal varlığı, eşler arasında mal rejimi sözleşmesiyle aksi kararlaştırılmadıkça, edinilmiş mal sayılmaktadır.
Bu düzenleme ile birlikte, çalışma ve üretim yoluyla edinilen malların yasal mal rejiminin tasfiyesinde eşler arasında paylaştırılması gerektiği açıkça hükme bağlanmıştır.
🔹 2. Yargıtay’ın Mesleki Kazançlara Bakışı
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 06.04.2010 tarihli, E. 2010/58 – K. 2010/1634 sayılı kararında şu ifadeye yer verilmiştir:
“Türk Medeni Kanunu’nun 221. maddesi hükmüne göre, bir mesleğin icrası veya işletmenin faaliyeti sebebiyle doğan malvarlığı, eşler arasında yapılan mal rejimi sözleşmesiyle aksi kararlaştırılmamışsa edinilmiş mallardan sayılır ve tasfiyeye katılır.”
Bu karar, eşlerden birinin kendi emeğiyle veya ticari girişimiyle elde ettiği malvarlığına ilişkin, tek başına kişisel mal iddiasında bulunamayacağını, bu malvarlığının kural olarak edinilmiş mal rejiminin kapsamına girdiğini ortaya koymaktadır.
🔹 3. Mal Rejimi Sözleşmesinin Etkisi
Mal rejimi sözleşmesiyle açıkça aksi kararlaştırılmadıkça, eşlerden birinin serbest meslek faaliyetleri, şirket ortaklıkları, ticari işletmeler ya da şahsi girişimleri neticesinde elde ettiği gelirler ile bu gelirlerle edinilen taşınmazlar veya diğer varlıklar, edinilmiş mal sayılacak ve tasfiye sırasında paylaşım konusu olacaktır.
Bu yönüyle, eşlerin ticari veya mesleki faaliyetlerinin sonuçları da, diğer eşin katkı sunup sunmadığına bakılmaksızın kanunen paylaşıma konu değerler arasında yer almaktadır.
🔹 4. Emsal Kararın Uygulamadaki Önemi
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin yukarıda anılan kararı, uygulamada sıkça karşılaşılan “mesleki kazançların kişisel mal sayılması” iddiasına netlik kazandırmakta ve özellikle yüksek gelirli meslek gruplarında (doktor, avukat, mimar, esnaf, girişimci vb.) mal paylaşımı taleplerinde temel dayanak olarak kullanılmaktadır.
⚖️ Sonuç: Meslekten veya İşletmeden Doğan Varlık Edinilmiş Maldır
Evlilik süresince eşlerden birinin emeğiyle veya ticari çabasıyla kazandığı mal varlıkları, mal rejimi sözleşmesi ile aksi açıkça belirtilmediği sürece, diğer eşin de katılma alacağı talep edebileceği edinilmiş mallar kapsamında değerlendirilir. Bu da eşlerin ekonomik faaliyetlerinin sonucunda oluşan değerlerin, boşanma halinde adil biçimde bölüşülmesi ilkesini güçlendirmektedir.
📚 Emsal Karar:
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi
Tarih: 06.04.2010 – Esas No: 2010/58, Karar No: 2010/1634
“Bir mesleğin icrası veya işletmenin faaliyeti sebebiyle doğan malvarlığı, mal rejimi sözleşmesi ile aksi kararlaştırılmadıkça edinilmiş mallardandır.”