Evlenme Yoluyla Türk Vatandaşlığı Reddi ve İptal Davası: Emsal Nitelikte Bir Karar
Evlenme yoluyla Türk vatandaşlığına başvuran yabancı uyruklu bir kişinin başvurusunun, yalnızca şüpheli Bank Asya hareketleri ve soyut FETÖ iltisakı gerekçesiyle reddedilmesi, Ankara İdare Mahkemesi’nce hukuka aykırı bulunarak iptal edildi. Mahkeme, özellikle aile birliği, milli güvenlik ve kamu düzeni kavramlarının somut verilere dayanması gerektiğini vurguladı.
Olayın Özeti
Davacı yabancı uyruklu kişi, bir Türk vatandaşıyla evlenerek evlenme yoluyla vatandaşlık başvurusu yaptı. Başvuru sürecinde yapılan güvenlik soruşturmasında, davacının eşine ait Bank Asya hesap hareketleri olduğu, ancak herhangi bir ceza soruşturması veya kovuşturmanın bulunmadığı tespit edildi. İdare ise FETÖ/PDY ile “müzahir olabileceği” yönünde soyut istihbari bilgi bulunması nedeniyle başvuruyu reddetti.
Davanın Gerekçesi ve Yargılama Süreci
Davacı, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 16. maddesi kapsamında evlenme yoluyla vatandaşlık hakkı elde etmek istemiştir. İdarenin red kararına karşı açılan iptal davasında, Ankara İdare Mahkemesi ve Bölge İdare Mahkemesi şu hususlara dikkat çekti:
- Aile birliği içinde yaşandığı, evlilikte samimiyetin bulunduğu, bir çocuğun doğduğu, mülakatlarda bu durumun desteklendiği,
- Güvenlik soruşturması sonucunda davacı ve eşine dair herhangi bir adli soruşturma veya kovuşturma bulunmadığı,
- Bank Asya hesap hareketinin FETÖ/PDY’ye iltisak açısından tek başına yeterli delil olamayacağı,
- Milli güvenlik ve kamu düzenine ilişkin engelin ancak somut ve belgeli bilgilerle ispatlanabileceği,
vurgulanarak vatandaşlık başvurusunun reddine ilişkin işlemin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğuna karar verilmiştir.
Mahkeme Kararının Önemi
1. Soyut İddialara Dayalı Ret Kabul Edilemez
Bu kararda, yalnızca şüpheye dayalı soyut istihbarat bilgilerinin vatandaşlık başvurusunun reddi için yeterli olmadığı açıkça belirtilmiştir. Herhangi bir adli süreç yoksa, istihbari bilgilerle vatandaşlık hakkı engellenemez.
2. Aile Birliği Anayasal Bir Hak Olarak Korunur
Mahkeme, Anayasa’nın 41. maddesinde güvence altına alınan aile birliği hakkını hatırlatarak, bu birliğin bozulmaması gerektiğini, aksi durumun hem kişisel haklara hem de kamu yararına aykırılık oluşturacağını belirtmiştir.
3. Emsal Nitelikte Karar
Ankara İdare Mahkemesi’nin verdiği bu karar, benzer gerekçelerle vatandaşlık başvurusu reddedilen kişiler açısından emsal teşkil etmektedir. Özellikle Bank Asya hesap hareketleri nedeniyle verilen olumsuz kararların, somut suç isnadı veya yargı kararı bulunmadan iptal edilebileceği yönünde içtihat oluşturmuştur.
Sonuç
Evlenme yoluyla Türk vatandaşlığı kazanmak isteyen kişiler hakkında yapılacak incelemelerde, milli güvenlik ve kamu düzenine ilişkin tehditlerin somut verilere dayanması zorunludur. Aksi halde verilen ret kararları, hem insan haklarına hem de hukuk devleti ilkesine aykırı olacaktır.
Ankara İdare Mahkemesi’nin iptal kararı, sadece bireysel bir hakkın tesisi değil, aynı zamanda benzer durumda olan birçok kişi için hukuki yol gösterici bir içtihat niteliğindedir.