Manevi tazminat, kişinin hukuka aykırı bir fiil nedeniyle bedensel bütünlüğünün, ruhsal sağlığının, şeref ve haysiyetinin, özel hayatının, aile bütünlüğünün veya diğer kişilik değerlerinin zarar görmesi üzerine talep edebileceği hukuki bir giderim yoludur.

Bir kişinin hakarete uğraması, ölümle tehdit edilmesi, fiziksel şiddete maruz kalması, trafik kazasında ağır yaralanması, yakınını kaybetmesi, işyerinde sistematik psikolojik tacize uğraması, özel görüntülerinin izinsiz paylaşılması veya haksız bir yayınla itibarının zedelenmesi manevi tazminat talebine konu olabilecek olaylardan yalnızca bazılarıdır.

Ancak her üzüntü, her tartışma, her ceza soruşturması veya her haksız davranış kendiliğinden manevi tazminat hakkı doğurmaz. Tazminatın hukuki dayanağı, ihlalin niteliği, deliller ve somut olayın özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.

Türk hukukunda manevi tazminatın temel kaynakları şunlardır:

• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49: Haksız fiil sorumluluğunun genel esası.
• TBK m. 56: Bedensel bütünlüğün zedelenmesi ve ölüm hâlinde manevi tazminat.
• TBK m. 58: Kişilik hakkının zedelenmesinden doğan manevi tazminat.
• TBK m. 72: Haksız fiilden doğan tazminat istemlerinde zamanaşımı.
• TBK m. 74: Ceza yargılaması ile hukuk yargılaması arasındaki ilişki.
• Türk Medeni Kanunu m. 24–25: Kişilik hakkının korunması.
• TMK m. 121 ve m. 174/2: Nişanın bozulması ve boşanma nedeniyle manevi tazminat.
• HMK: Görev, yetki, ispat, dava değeri, yargılama giderleri ve kanun yolları.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 30.04.2025 tarihli, 2024/754 E., 2025/253 K. sayılı kararı, manevi tazminatın zenginleşme veya cezalandırma aracı olarak değil, zararın niteliğine uygun hukuki bir giderim olarak belirlenmesi gerektiğini açıklayan güncel kararlardandır.

1. Manevi tazminat nedir?

Manevi tazminat, kişinin malvarlığından bağımsız olarak korunan kişilik değerlerine yönelik hukuka aykırı müdahalelerin neden olduğu manevi zararın giderilmesini amaçlayan tazminattır.

Örneğin bir kişinin toplum önünde aşağılanması, sürekli tehdit edilmesi veya ağır bir saldırı sonucunda ruhsal bütünlüğünün zarar görmesi kişilik hakkı ihlali oluşturabilir.

Manevi tazminatın amacı, yaşanan acının para karşılığını matematiksel olarak hesaplamak değildir. Hukuken uygun bir giderim sağlayarak zarar gören kişinin bozulan manevi dengesinin kısmen de olsa yeniden kurulmasına katkıda bulunmaktır.

2. Manevi tazminat hangi durumlarda istenebilir?

Hukuki şartların oluşması hâlinde özellikle şu olaylarda istenebilir:

• Hakaret, tehdit, iftira ve kişilik haklarına saldırı.
• Darp, yaralama, işkence ve cinsel saldırı.
• Trafik kazasında yaralanma veya ölüm.
• İş kazası ve meslek hastalığı.
• Doktor hatası ve hukuka aykırı tıbbi müdahale.
• İşyerinde mobbing ve cinsel taciz.
• Boşanmaya sebep olan kişilik hakkı ihlalleri.
• Nişanın kişilik haklarını zedeleyecek şekilde bozulması.
• Özel görüntü, fotoğraf veya kişisel bilgilerin hukuka aykırı paylaşılması.
• İnternet yayınlarıyla itibarın zedelenmesi.
• Haksız suç isnadı, belirli şartlarda kötü niyetli şikâyet.
• Çocuğa yönelik şiddet, istismar ve ağır psikolojik baskı.

Bunlar sınırlı sayıda değildir. Somut olayda korunan bir hakkın ihlal edilip edilmediği belirleyicidir.

3. Manevi tazminat davası açmanın şartları nelerdir?

Genel haksız fiil hükümlerine dayanan davalarda dört temel unsur incelenir:

Hukuka aykırı fiil: Davalı tarafından gerçekleştirilen, hukuk düzeninin koruduğu bir değere müdahale eden davranış bulunmalıdır.

Manevi zarar: Kişinin bedensel veya ruhsal bütünlüğünün ya da diğer kişilik değerlerinin zedelenmesi söz konusu olmalıdır.

Nedensellik bağı: İddia edilen manevi zarar ile hukuka aykırı davranış arasında uygun illiyet bağı bulunmalıdır.

Sorumluluk sebebi: Kural olarak kusur veya kanunda öngörülen bir kusursuz sorumluluk hâli mevcut olmalıdır.

Her davada aynı hüküm uygulanmaz. Örneğin ölüm ve ağır yaralanmalarda TBK m. 56, kişilik hakkı saldırılarında TBK m. 58, boşanmada TMK m. 174/2 ön plana çıkar.

4. Manevi tazminat almak için psikolojik tedavi görmek şart mıdır?

Hayır.

Kişinin mutlaka psikiyatrik ilaç kullanması, psikolog desteği alması veya psikiyatrik hastalık tanısı bulunması gerekmez.

Örneğin hakaretin herkesin önünde gerçekleşmesi ve kişinin toplum içindeki saygınlığını ağır şekilde zedelemesi, psikiyatrik tedavi bulunmasa da manevi tazminatın değerlendirilmesini gerektirebilir.

Bununla birlikte psikiyatri raporları, tedavi belgeleri ve olay sonrasındaki ruhsal etkileri gösteren sağlık kayıtları, özellikle ağır travma ve psikolojik zarar iddialarında önemli delillerdir.

5. Manevi tazminat için mutlaka suç işlenmiş olması gerekir mi?

Hayır. Suç ile hukuki haksız fiil aynı kavram değildir.

Ceza kanununda suç olarak tanımlanmayan bir davranış, kişilik haklarına hukuka aykırı müdahale teşkil edebilir.

Örneğin bir şirket yöneticisinin çalışanını sistematik biçimde küçük düşürmesi, kişilik hakkı ihlali bakımından manevi tazminat sorumluluğu doğurabilir. Her olayın ayrıca ceza mahkemesinde mahkûmiyetle sonuçlanması gerekmez.

6. Manevi tazminat için karşı tarafın kasıtlı davranması şart mı?

Hayır.

Kast, kusurun ağır biçimidir. Ancak ihmal veya dikkatsizlikle gerçekleştirilen haksız fiiller de manevi tazminat sorumluluğuna yol açabilir.

Örneğin dikkatsiz araç kullanan sürücünün sebep olduğu kazada ağır yaralanan kişi, failin yaralamayı özellikle istememiş olmasına rağmen manevi tazminat talep edebilir.

Tehlike sorumluluğu gibi kusursuz sorumluluk hâllerinde ise kusurun bulunması her zaman zorunlu değildir.

7. Her haksız fiil manevi tazminat doğurur mu?

Hayır.

Haksız fiilin manevi tazminat sonucunu doğurabilmesi için uygulanacak hukuki düzenlemenin şartları gerçekleşmelidir.

Örneğin yalnızca maddi zarara yol açan basit bir eşya hasarı, normal şartlarda eşyanın malikine manevi tazminat hakkı sağlamaz.

Ancak aynı olayın kişinin bedensel bütünlüğüne, özel hayatına veya başka bir kişilik değerine müdahale etmesi hâlinde farklı değerlendirme yapılabilir.

8. Manevi tazminat ile maddi tazminat arasındaki fark nedir?

Maddi tazminat, kişinin ekonomik olarak ölçülebilen zararlarını karşılamaya yöneliktir.

Manevi tazminat ise kişilik değerlerinin ihlalinden kaynaklanan manevi zararın giderilmesine yöneliktir.

Örneğin trafik kazasında:

• Hastane ve tedavi giderleri maddi zarar olabilir.
• Çalışma gücü kaybı maddi tazminat hesabına konu olabilir.
• Yaşanan fiziksel acı, ağır yaralanma ve yaşam kalitesindeki kayıp ise manevi tazminatın değerlendirilmesinde önem taşır.

Aynı olayda hem maddi hem manevi tazminat talep edilebilir.

9. Manevi tazminat için karşı tarafın zengin olması gerekir mi?

Hayır.

Davalının ekonomik durumu, manevi tazminat hakkının doğmasının ön koşulu değildir.

Tarafların sosyal ve ekonomik koşulları miktarın belirlenmesinde değerlendirme unsurlarından biridir. Ancak tazminat yalnızca davalının malvarlığına bakılarak belirlenemez.

10. Manevi tazminat davasını kimler açabilir?

Kural olarak kişilik hakkı saldırıya uğrayan kişi açabilir.

Bunun yanında kanunun özel olarak düzenlediği durumlarda yakınlar da kendi manevi zararları nedeniyle talepte bulunabilir.

Örneğin TBK m. 56 kapsamında ölüm veya ağır bedensel zarar hâlinde zarar görenin ya da ölenin yakınlarının manevi tazminat talep etmesi mümkündür.

Çocuklar da hak sahibidir; ancak usulüne uygun biçimde yasal temsilcileri aracılığıyla dava açılması gerekir.

11. Manevi tazminat sadece gerçek kişiler tarafından mı istenebilir?

Hayır.

Tüzel kişiler de niteliklerine uygun kişilik değerlerinin, özellikle ticari itibarlarının ve saygınlıklarının hukuka aykırı biçimde zedelenmesi hâlinde manevi tazminat isteyebilir.

Ancak şirketlerin insanlar gibi fiziksel acı veya ruhsal elem yaşamasından söz edilemez. Tüzel kişiler yönünden inceleme, korunabilir kişilik değerlerinin ihlaline dayanır.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2022/812 E., 2024/11499 K. sayılı kararında üniversitenin kurumsal itibarına yönelik yayınlar bu kapsamda değerlendirilmiştir. Kanun Yolu

12. Manevi tazminat davasında davacının kusuru önemli midir?

Evet.

Davacının olayın meydana gelmesine katkıda bulunması tazminat miktarı üzerinde etkili olabilir.

Bununla birlikte manevi tazminatta kusur oranı doğrudan matematiksel bir indirim formülü olarak uygulanmaz.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2024/754 E., 2025/253 K. sayılı kararında, elektrik çarpması nedeniyle ağır yaralanan ve olayda %20 kusurlu bulunan davacı yönünden hâkimin manevi tazminat miktarını takdir etme yetkisi incelenmiştir.

Karar, davacının kusurlu olmasının talep edilen manevi tazminatın mutlaka belirli oranda indirilmesini gerektirmediğini göstermektedir. Hukuk Asistan

13. Manevi tazminat ceza niteliğinde midir?

Hayır.

Manevi tazminat, özel hukuk bakımından bir giderim kurumudur.

Ceza hukuku yaptırımlarından farklı olarak temel amacı faili cezalandırmak değil, zarar görenin ihlal edilen kişilik değerlerine uygun bir giderim sağlamaktır.

Bu nedenle ceza mahkemesindeki hapis cezasının süresi veya adli para cezasının miktarı, manevi tazminatı otomatik olarak belirlemez.

14. Manevi tazminat davası açılmadan önce ihtarname gönderilmeli midir?

Genel olarak zorunlu değildir.

Haksız fiile dayalı kişilik hakkı ihlallerinde, dava açılabilmesi için her durumda noter ihtarnamesi gönderilmesi gerekmez.

Bununla birlikte ihtarname; saldırının durdurulmasının talep edilmesi, içerik kaldırma istemi, delil oluşturma, sulh görüşmesi ve bazı hukuki ilişkilerde temerrüt açısından yararlı olabilir.

Özel kanunlarda yer alan başvuru ve dava şartları ayrıca incelenmelidir.

15. Manevi tazminat talep etmek için karşı tarafa zarar verme amacı aranır mı?

Hayır.

Davacının ispatlaması gereken husus, genel olarak failin özel bir intikam veya zarar verme amacı taşıması değil, hukuken aranan sorumluluk koşullarının gerçekleşmesidir.

Kasıtlı aşağılamalar, planlı itibar saldırıları ve tekrarlanan tehditler, fiilin ağırlığı açısından önem taşıyabilir. Ancak kusurun daha hafif biçimleriyle gerçekleşen eylemler de tazminat sorumluluğu doğurabilir.

BÖLÜM I — Manevi Tazminatın Temel Şartları (1–15)

1. Manevi tazminat nedir?

Manevi tazminat, kişinin malvarlığından bağımsız olarak korunan kişilik değerlerine yönelik hukuka aykırı müdahalelerin neden olduğu manevi zararın giderilmesini amaçlayan tazminattır.

Örneğin bir kişinin toplum önünde aşağılanması, sürekli tehdit edilmesi veya ağır bir saldırı sonucunda ruhsal bütünlüğünün zarar görmesi kişilik hakkı ihlali oluşturabilir.

Manevi tazminatın amacı, yaşanan acının para karşılığını matematiksel olarak hesaplamak değildir. Hukuken uygun bir giderim sağlayarak zarar gören kişinin bozulan manevi dengesinin kısmen de olsa yeniden kurulmasına katkıda bulunmaktır.

2. Manevi tazminat hangi durumlarda istenebilir?

Hukuki şartların oluşması hâlinde özellikle şu olaylarda istenebilir:

• Hakaret, tehdit, iftira ve kişilik haklarına saldırı.
• Darp, yaralama, işkence ve cinsel saldırı.
• Trafik kazasında yaralanma veya ölüm.
• İş kazası ve meslek hastalığı.
• Doktor hatası ve hukuka aykırı tıbbi müdahale.
• İşyerinde mobbing ve cinsel taciz.
• Boşanmaya sebep olan kişilik hakkı ihlalleri.
• Nişanın kişilik haklarını zedeleyecek şekilde bozulması.
• Özel görüntü, fotoğraf veya kişisel bilgilerin hukuka aykırı paylaşılması.
• İnternet yayınlarıyla itibarın zedelenmesi.
• Haksız suç isnadı, belirli şartlarda kötü niyetli şikâyet.
• Çocuğa yönelik şiddet, istismar ve ağır psikolojik baskı.

Bunlar sınırlı sayıda değildir. Somut olayda korunan bir hakkın ihlal edilip edilmediği belirleyicidir.

3. Manevi tazminat davası açmanın şartları nelerdir?

Genel haksız fiil hükümlerine dayanan davalarda dört temel unsur incelenir:

Hukuka aykırı fiil: Davalı tarafından gerçekleştirilen, hukuk düzeninin koruduğu bir değere müdahale eden davranış bulunmalıdır.

Manevi zarar: Kişinin bedensel veya ruhsal bütünlüğünün ya da diğer kişilik değerlerinin zedelenmesi söz konusu olmalıdır.

Nedensellik bağı: İddia edilen manevi zarar ile hukuka aykırı davranış arasında uygun illiyet bağı bulunmalıdır.

Sorumluluk sebebi: Kural olarak kusur veya kanunda öngörülen bir kusursuz sorumluluk hâli mevcut olmalıdır.

Her davada aynı hüküm uygulanmaz. Örneğin ölüm ve ağır yaralanmalarda TBK m. 56, kişilik hakkı saldırılarında TBK m. 58, boşanmada TMK m. 174/2 ön plana çıkar.

4. Manevi tazminat almak için psikolojik tedavi görmek şart mıdır?

Hayır.

Kişinin mutlaka psikiyatrik ilaç kullanması, psikolog desteği alması veya psikiyatrik hastalık tanısı bulunması gerekmez.

Örneğin hakaretin herkesin önünde gerçekleşmesi ve kişinin toplum içindeki saygınlığını ağır şekilde zedelemesi, psikiyatrik tedavi bulunmasa da manevi tazminatın değerlendirilmesini gerektirebilir.

Bununla birlikte psikiyatri raporları, tedavi belgeleri ve olay sonrasındaki ruhsal etkileri gösteren sağlık kayıtları, özellikle ağır travma ve psikolojik zarar iddialarında önemli delillerdir.

5. Manevi tazminat için mutlaka suç işlenmiş olması gerekir mi?

Hayır. Suç ile hukuki haksız fiil aynı kavram değildir.

Ceza kanununda suç olarak tanımlanmayan bir davranış, kişilik haklarına hukuka aykırı müdahale teşkil edebilir.

Örneğin bir şirket yöneticisinin çalışanını sistematik biçimde küçük düşürmesi, kişilik hakkı ihlali bakımından manevi tazminat sorumluluğu doğurabilir. Her olayın ayrıca ceza mahkemesinde mahkûmiyetle sonuçlanması gerekmez.

6. Manevi tazminat için karşı tarafın kasıtlı davranması şart mı?

Hayır.

Kast, kusurun ağır biçimidir. Ancak ihmal veya dikkatsizlikle gerçekleştirilen haksız fiiller de manevi tazminat sorumluluğuna yol açabilir.

Örneğin dikkatsiz araç kullanan sürücünün sebep olduğu kazada ağır yaralanan kişi, failin yaralamayı özellikle istememiş olmasına rağmen manevi tazminat talep edebilir.

Tehlike sorumluluğu gibi kusursuz sorumluluk hâllerinde ise kusurun bulunması her zaman zorunlu değildir.

7. Her haksız fiil manevi tazminat doğurur mu?

Hayır.

Haksız fiilin manevi tazminat sonucunu doğurabilmesi için uygulanacak hukuki düzenlemenin şartları gerçekleşmelidir.

Örneğin yalnızca maddi zarara yol açan basit bir eşya hasarı, normal şartlarda eşyanın malikine manevi tazminat hakkı sağlamaz.

Ancak aynı olayın kişinin bedensel bütünlüğüne, özel hayatına veya başka bir kişilik değerine müdahale etmesi hâlinde farklı değerlendirme yapılabilir.

8. Manevi tazminat ile maddi tazminat arasındaki fark nedir?

Maddi tazminat, kişinin ekonomik olarak ölçülebilen zararlarını karşılamaya yöneliktir.

Manevi tazminat ise kişilik değerlerinin ihlalinden kaynaklanan manevi zararın giderilmesine yöneliktir.

Örneğin trafik kazasında:

• Hastane ve tedavi giderleri maddi zarar olabilir.
• Çalışma gücü kaybı maddi tazminat hesabına konu olabilir.
• Yaşanan fiziksel acı, ağır yaralanma ve yaşam kalitesindeki kayıp ise manevi tazminatın değerlendirilmesinde önem taşır.

Aynı olayda hem maddi hem manevi tazminat talep edilebilir.

9. Manevi tazminat için karşı tarafın zengin olması gerekir mi?

Hayır.

Davalının ekonomik durumu, manevi tazminat hakkının doğmasının ön koşulu değildir.

Tarafların sosyal ve ekonomik koşulları miktarın belirlenmesinde değerlendirme unsurlarından biridir. Ancak tazminat yalnızca davalının malvarlığına bakılarak belirlenemez.

10. Manevi tazminat davasını kimler açabilir?

Kural olarak kişilik hakkı saldırıya uğrayan kişi açabilir.

Bunun yanında kanunun özel olarak düzenlediği durumlarda yakınlar da kendi manevi zararları nedeniyle talepte bulunabilir.

Örneğin TBK m. 56 kapsamında ölüm veya ağır bedensel zarar hâlinde zarar görenin ya da ölenin yakınlarının manevi tazminat talep etmesi mümkündür.

Çocuklar da hak sahibidir; ancak usulüne uygun biçimde yasal temsilcileri aracılığıyla dava açılması gerekir.

11. Manevi tazminat sadece gerçek kişiler tarafından mı istenebilir?

Hayır.

Tüzel kişiler de niteliklerine uygun kişilik değerlerinin, özellikle ticari itibarlarının ve saygınlıklarının hukuka aykırı biçimde zedelenmesi hâlinde manevi tazminat isteyebilir.

Ancak şirketlerin insanlar gibi fiziksel acı veya ruhsal elem yaşamasından söz edilemez. Tüzel kişiler yönünden inceleme, korunabilir kişilik değerlerinin ihlaline dayanır.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2022/812 E., 2024/11499 K. sayılı kararında üniversitenin kurumsal itibarına yönelik yayınlar bu kapsamda değerlendirilmiştir. Kanun Yolu

12. Manevi tazminat davasında davacının kusuru önemli midir?

Evet.

Davacının olayın meydana gelmesine katkıda bulunması tazminat miktarı üzerinde etkili olabilir.

Bununla birlikte manevi tazminatta kusur oranı doğrudan matematiksel bir indirim formülü olarak uygulanmaz.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2024/754 E., 2025/253 K. sayılı kararında, elektrik çarpması nedeniyle ağır yaralanan ve olayda %20 kusurlu bulunan davacı yönünden hâkimin manevi tazminat miktarını takdir etme yetkisi incelenmiştir.

Karar, davacının kusurlu olmasının talep edilen manevi tazminatın mutlaka belirli oranda indirilmesini gerektirmediğini göstermektedir. Hukuk Asistan

13. Manevi tazminat ceza niteliğinde midir?

Hayır.

Manevi tazminat, özel hukuk bakımından bir giderim kurumudur.

Ceza hukuku yaptırımlarından farklı olarak temel amacı faili cezalandırmak değil, zarar görenin ihlal edilen kişilik değerlerine uygun bir giderim sağlamaktır.

Bu nedenle ceza mahkemesindeki hapis cezasının süresi veya adli para cezasının miktarı, manevi tazminatı otomatik olarak belirlemez.

14. Manevi tazminat davası açılmadan önce ihtarname gönderilmeli midir?

Genel olarak zorunlu değildir.

Haksız fiile dayalı kişilik hakkı ihlallerinde, dava açılabilmesi için her durumda noter ihtarnamesi gönderilmesi gerekmez.

Bununla birlikte ihtarname; saldırının durdurulmasının talep edilmesi, içerik kaldırma istemi, delil oluşturma, sulh görüşmesi ve bazı hukuki ilişkilerde temerrüt açısından yararlı olabilir.

Özel kanunlarda yer alan başvuru ve dava şartları ayrıca incelenmelidir.

15. Manevi tazminat talep etmek için karşı tarafa zarar verme amacı aranır mı?

Hayır.

Davacının ispatlaması gereken husus, genel olarak failin özel bir intikam veya zarar verme amacı taşıması değil, hukuken aranan sorumluluk koşullarının gerçekleşmesidir.

Kasıtlı aşağılamalar, planlı itibar saldırıları ve tekrarlanan tehditler, fiilin ağırlığı açısından önem taşıyabilir. Ancak kusurun daha hafif biçimleriyle gerçekleşen eylemler de tazminat sorumluluğu doğurabilir.

BÖLÜM II — Manevi Tazminat Miktarı ve Hesaplanması (16–30)

16. Manevi tazminat miktarı neye göre belirlenir?

Hâkim, özellikle aşağıdaki unsurları birlikte değerlendirir:

1. Fiilin ağırlığı ve gerçekleşme biçimi.
2. Saldırının kişilik hakkı üzerindeki etkisi.
3. Zarar görenin yaşadığı acının ve zararın niteliği.
4. İhlalin süresi ve tekrarlanıp tekrarlanmadığı.
5. Davalının kusurunun derecesi.
6. Davacının olayın oluşumundaki olası katkısı.
7. Tarafların sosyal ve ekonomik durumları.
8. Olayın gerçekleştiği zaman ve paranın satın alma gücü.
9. Hakkaniyet ve orantılılık ilkeleri.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2025/253 K. sayılı kararı, hâkimin bu değerlendirmeyi somut olay bakımından gerekçelendirmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Yargıtay HGK

17. 2026 yılında manevi tazminat miktarı ne kadar?

2026 yılı için bütün manevi tazminat davalarına uygulanabilecek sabit bir tarife bulunmamaktadır.

Hakaret nedeniyle açılan bir dava ile ağır bedensel zarar veya ölüm nedeniyle açılan dava aynı esaslarla parasal olarak değerlendirilemez.

Aynı şekilde sosyal medyada gerçekleştirilen tek bir kişilik hakkı ihlali ile aylarca süren sistematik psikolojik tacizin etkileri farklı olabilir.

Bu nedenle internette yer alan eski tarihli kararların hükmettiği tutarların doğrudan 2026 yılına uygulanması hukuken sağlıklı değildir.

18. Hakaret nedeniyle 100.000 TL manevi tazminat istenebilir mi?

Evet.

Davacı, koşulları varsa 100.000 TL veya başka bir miktar manevi tazminat talep edebilir.

Ancak talep edilen tutar ile mahkemenin hükmedeceği tutar aynı olmak zorunda değildir.

Mahkeme, saldırının ağırlığını, yayılma alanını, davacının maruz kaldığı etkileri ve diğer ölçütleri değerlendirerek talebin tamamına, bir kısmına hükmedebilir veya koşullar oluşmamışsa davayı reddedebilir.

Önemli: Yüksek talep edilmesi, yüksek tazminata hükmedileceği anlamına gelmez.

19. Aynı hakaret için herkese aynı miktarda manevi tazminat mı verilir?

Hayır.

Örneğin iki kişi arasında özel mesajlaşmada gerçekleşen hakaret ile binlerce kişiye açık bir sosyal medya hesabında yapılan, mesleki itibarı da hedef alan hakaretin sonuçları farklı olabilir.

Mahkeme; eylemin aleniyetini, ifade biçimini, tarafların konumunu, eylemin etkisini ve diğer özelliklerini göz önünde bulundurur.

Mesleki konum tek başına üstün koruma sağlamaz; ancak somut zararın etkisi bakımından önem taşıyabilir.

20. Manevi tazminat miktarını bilirkişi mi belirler?

Kural olarak hayır.

Manevi tazminat tutarını belirleme yetkisi hâkime aittir.

Bilirkişi; bedensel zarar, maluliyet, tıbbi sonuçlar, psikolojik etkiler veya teknik uyuşmazlıklar hakkında inceleme yapabilir.

Ancak manevi tazminat miktarının ne olması gerektiği, teknik bir hesaplama meselesinden ziyade hukuki takdir konusudur.

21. Manevi tazminatın üst sınırı var mıdır?

Genel manevi tazminat davaları bakımından herkes için geçerli sabit bir kanuni üst sınır bulunmamaktadır.

Bununla birlikte hâkim, HMK m. 26’da düzenlenen taleple bağlılık ilkesi gereğince kural olarak davacının talep ettiğinden fazlasına hükmedemez.

Örneğin dava dilekçesinde 50.000 TL manevi tazminat istenmişse mahkemenin kendiliğinden 100.000 TL manevi tazminata hükmetmesi mümkün değildir.

22. Manevi tazminat talep edilen miktardan daha fazla olabilir mi?

Mahkemenin hükmedeceği miktar, kural olarak davacının dava kapsamında usulüne uygun talep ettiği tutarı aşamaz.

Ancak yargılama sırasında talep artırımı meselesi, manevi tazminatın bölünmezliği nedeniyle özellikle dikkat gerektirir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 05.02.2026 tarihli, 2025/6835 E., 2026/1230 K. sayılı kararında, boşanmaya bağlı manevi tazminat isteminin ıslahla artırılamayacağı yönündeki uygulama sürdürülmüştür. Corpus

Bu nedenle manevi tazminat davasının başlangıcında talep miktarının özenle belirlenmesi önemlidir.

23. Manevi tazminat kısmi dava olarak açılabilir mi?

Manevi tazminatın tekliği ve bölünmezliği ilkesi nedeniyle, aynı manevi zarar için tazminatın parçalara ayrılarak talep edilmesi ciddi usul hukuku sorunları doğurur.

Örneğin aynı hakaret olayı nedeniyle önce 10.000 TL talep edilip sonradan kalan manevi zarar için ayrıca dava açılması, bu ilkeyle çatışabilir.

Özellikle tazminatın hukuki dayanağı ve talebin artırılma yöntemi başlangıçta değerlendirilmelidir.

24. Manevi tazminat belirsiz alacak davası olarak açılabilir mi?

Bu konu, maddi tazminat davalarından farklı değerlendirilmelidir.

Manevi tazminatın miktarının hâkimin takdirine bağlı olması, istemin kendiliğinden HMK m. 107 kapsamında belirsiz alacak davasına elverişli olduğu anlamına gelmez.

Yargıtayın manevi tazminatın bölünmezliğine ilişkin uygulaması nedeniyle sırf sonradan artırmak amacıyla sembolik miktarla dava açılması risklidir.

25. Hâkim manevi tazminat miktarını nasıl gerekçelendirmelidir?

Kararda yalnızca hakkaniyet gereği belirli bir miktara hükmedildiğinin belirtilmesi her zaman yeterli olmayabilir.

Hâkimin, somut olayın özelliklerini ve tazminat miktarına etkili başlıca unsurları değerlendirmesi gerekir.

Örneğin ağır bedensel zarar davasında yaralanmanın niteliği, kalıcı sonuçları, tarafların kusur durumu ve mağdurun yaşamına etkileri üzerinde durulmalıdır.

Kararın gerekçesi, hem tarafların hem de kanun yolu merciinin takdir yetkisinin nasıl kullanıldığını denetleyebilmesine olanak sağlamalıdır.

26. Manevi tazminatın yüksek olması zenginleşme sayılır mı?

Manevi tazminatın amacı sebepsiz zenginleşme yaratmak değildir.

Ancak bu ilke, ağır kişilik hakkı ihlallerinde düşük ve sembolik miktarlara hükmedilmesini gerektiren mutlak bir kural olarak da değerlendirilmemelidir.

Önemli olan miktarın somut olayla orantılı, makul ve giderim amacına uygun olmasıdır.

27. Davalının özür dilemesi manevi tazminatı azaltır mı?

Samimi bir özür, zararın giderilmesine yönelik davranışlar ve saldırı içeriğinin kaldırılması, olayın özelliklerine göre değerlendirmede etkili olabilir.

Ancak özür dilemek, daha önce gerçekleşmiş kişilik hakkı ihlalini otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

Özellikle ağır veya kalıcı sonuç doğuran saldırılarda özür, tek başına tazminat sorumluluğunu sona erdirmez.

28. Davalının ekonomik durumunun kötü olması manevi tazminatı ortadan kaldırır mı?

Hayır.

Ekonomik güçsüzlük, hukuka aykırı kişilik hakkı ihlalini hukuka uygun hâle getirmez.

Bununla birlikte tarafların ekonomik durumları, ölçülülük ve hakkaniyet değerlendirmesinde dikkate alınabilir.

29. Manevi tazminat miktarı enflasyona göre belirlenir mi?

Paranın satın alma gücü, olay tarihi ve hüküm tarihi gibi faktörler miktarın takdirinde önem taşıyabilir.

Ancak manevi tazminat, her olayda belirli bir enflasyon katsayısıyla hesaplanan matematiksel bir alacak değildir.

Örneğin 2018 yılında verilmiş 20.000 TL’lik bir tazminat kararının 2026 yılında aynı miktarla uygulanması gerektiği söylenemez. Fakat eski tutara yalnızca enflasyon oranı uygulanması da somut olay değerlendirmesinin yerini tutmaz.

30. Aynı olay nedeniyle birden fazla manevi tazminat talebi ileri sürülebilir mi?

Birden fazla bağımsız haksız fiil, farklı zamanlarda gerçekleşen saldırılar veya ayrı hak sahiplerinin kendi kişilik haklarının ihlali söz konusuysa hukuki değerlendirme değişebilir.

Örneğin aynı olayda yaralanan kişinin kendisiyle, TBK m. 56’nın şartlarını karşılayan yakınlarının manevi tazminat talepleri birbirinden farklı haklara dayanabilir.

Buna karşılık aynı kişinin aynı manevi zararını yapay biçimde bölerek tekrar tekrar tazmin ettirmesi mümkün değildir.

ÖLÜM III — Hakaret, Tehdit, İftira ve Ceza Davaları (31–45)

31. Hakaret nedeniyle manevi tazminat davası açılabilir mi?

Evet. Hakaret, kişinin onurunu, şerefini ve toplum içindeki saygınlığını zedelediğinde TBK m. 58 uyarınca manevi tazminat talep edilebilir.

Örneğin bir iş toplantısında kişiye yönelik ağır aşağılayıcı ifadeler kullanılması, herkesin görebildiği sosyal medya hesabından hakaret edilmesi veya WhatsApp üzerinden onur kırıcı mesajlar gönderilmesi kişilik haklarına saldırı oluşturabilir.

Ancak kullanılan ifadenin gerçekten kişilik hakkı ihlali niteliğinde olup olmadığı; olayın bağlamı, sözlerin anlamı, taraflar arasındaki ilişki ve ifade özgürlüğüyle birlikte değerlendirilmelidir.

Yargıtay örneği: Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 14.01.2019, 2016/13170 E., 2019/37 K. Kararda hakaret ve tehdit nedeniyle manevi tazminat değerlendirilmiş, miktarın belirlenmesine ilişkin ilkeler özellikle karşı oyda ayrıntılı açıklanmıştır. Ücretsiz Karar Arama

32. Tehdit nedeniyle manevi tazminat alınabilir mi?

Evet.

Ölüm, yaralama veya kişinin güvenliğine yönelik ciddi tehditler, korku ve güvensizlik yaratmanın ötesinde kişilik haklarını ihlal edebilir.

Örneğin mağdura defalarca ölüm tehdidi içeren mesajlar gönderilmesi ve kişinin günlük yaşamını değiştirmek zorunda kalması, manevi tazminat değerlendirmesinde etkili olabilir.

Tehdidin tekrarlanması, mağdurun olay sonrasındaki yaşamı, failin davranışlarının ağırlığı ve mevcut deliller önem taşır.

33. Hakaret ve tehdit birlikte gerçekleşmişse tazminat artar mı?

Birden fazla hukuka aykırı davranışın bulunması, kişilik hakkına yapılan saldırının ağırlığını artırabilir.

Örneğin kişinin hem toplum önünde aşağılanması hem de sonrasında ölümle tehdit edilmesi, yalnızca tek bir incitici söz söylenmesinden farklı değerlendirilir.

Ancak her suç için otomatik bir sabit tutar eklenmez. Manevi zararın tamamı, aynı zararın mükerrer tazminine yol açmadan değerlendirilir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 29.04.2024 tarihli, 2024/2532 E., 2024/3888 K. sayılı kararına konu olayda hakaret, ölümle tehdit ve fiziksel saldırı iddiaları birlikte yer almıştır. Son Karar

34. WhatsApp mesajıyla hakaret eden kişiye manevi tazminat davası açılabilir mi?

Evet.

Hakaretin yüz yüze yapılması zorunlu değildir. Yazılı mesaj, ses kaydı veya başka bir elektronik ileti de kişilik hakkı ihlaline konu olabilir.

Delil bakımından mesajların tarihleri, gönderen hesap veya numaranın aidiyeti, görüşmenin bütünlüğü ve içeriklerin hukuka uygun şekilde elde edilmesi önemlidir.

Ekran görüntüsü tek başına her olayda kesin ispat sağlamayabilir. Gerektiğinde cihaz incelemesi, bilirkişi değerlendirmesi ve diğer delillerle desteklenebilir.

35. Instagram, Facebook veya X üzerinden hakaret edilirse manevi tazminat alınabilir mi?

Evet.

Sosyal medya paylaşımlarıyla kişinin onurunun, itibarının veya diğer kişilik değerlerinin hukuka aykırı biçimde zedelenmesi manevi tazminata konu olabilir.

Paylaşımın herkese açık olması, erişim alanı, yayımlanma süresi, tekrar paylaşılması ve mağdurun hedef gösterilmesi önem taşıyabilir.

Emsal karar: Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2021/22673 E., 2024/2032 K. Davalı tarafından sosyal medyada yapılan hakaret içerikli paylaşımlara dayalı davada ilk derece mahkemesi, talep edilen 100.000 TL karşılığında 5.000 TL manevi tazminata hükmetmiştir. Kararın incelenen metninde olayın özellikleri ve davalının pişmanlık göstermesi de değerlendirmeye konu olmuştur. Bu tarihsel tutar, güncel davalar için tarife değildir. Manevi Tazminat

36. Herkesin içinde hakaret edilmesi manevi tazminatı etkiler mi?

Etkileyebilir.

Örneğin meslektaşları, öğrencileri veya müşterileri önünde ağır biçimde aşağılanan kişinin uğradığı kişilik hakkı ihlali, özel konuşmada geçen aynı ifadelerden farklı sonuçlar doğurabilir.

Ancak aleniyet tek başına belirli bir tutarı zorunlu kılmaz. İfadenin niteliği ve somut etkileri birlikte incelenir.

37. İftira nedeniyle manevi tazminat davası açılabilir mi?

Evet.

Bir kişiye gerçeğe aykırı suç isnadında bulunulması, onur ve saygınlığının zedelenmesine yol açabilir.

Örneğin bir öğretmenin işlemediği bir suçu işlediğinin bilerek kamuoyuna duyurulması, mesleki ve sosyal itibarı üzerinde ağır sonuçlar doğurabilir.

Ancak ceza hukukundaki iftira suçu ile özel hukukta kişilik hakkı ihlali ayrı değerlendirmelerdir. Her somut olayda suçun unsurlarının oluşması aranmaz; hukuka aykırılığın ve manevi tazminat şartlarının ortaya konulması gerekir.

38. Haksız yere şikâyet edilen kişi manevi tazminat alabilir mi?

Belirli şartlarda evet.

Anayasal şikâyet ve hak arama özgürlüğü nedeniyle bir kişinin savcılığa veya ilgili kuruma başvurması tek başına manevi tazminat sorumluluğu doğurmaz.

Ancak başvurunun bilerek gerçek dışı olgulara dayanması, kötü niyetle yapılması veya hak arama özgürlüğünün sınırlarını aşması hâlinde tazminat sorumluluğu gündeme gelebilir.

Önemli ayrım: Şikâyet sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına veya beraate karar verilmesi, şikâyetçinin otomatik olarak kötü niyetli olduğunu kanıtlamaz.

39. Beraat eden kişi kendisini şikâyet edenden manevi tazminat isteyebilir mi?

Evet, fakat yalnızca beraat kararı yeterli değildir.

Beraat kararının gerekçesi, suç isnadının dayanağı, şikâyetçinin olay hakkındaki bilgisi ve başvurunun kötüye kullanılıp kullanılmadığı değerlendirilmelidir.

Örneğin şikâyetçinin tamamen uydurduğu olayları bildiği hâlde savcılığa aktarması ile makul şüpheye dayanan bir başvuruda bulunması aynı hukuki sonucu doğurmaz.

40. Ceza davasında mahkûmiyet varsa manevi tazminat kesin kazanılır mı?

Hayır.

Kesinleşmiş mahkûmiyet kararı hukuk davasında oldukça önemli bir delil niteliği taşıyabilir. Bununla birlikte manevi tazminatın şartları ve miktarı ayrıca değerlendirilir.

TBK m. 74 uyarınca hukuk hâkimi, ceza hâkiminin kusur ve zarara ilişkin değerlendirmeleriyle her bakımdan bağlı değildir. Bunun yanında ceza kararında kesinleşmiş maddi olguların hukuk yargılamasındaki etkisine ilişkin yerleşik içtihat da dikkate alınır.

41. HAGB kararı verilmişse manevi tazminat istenebilir mi?

Evet.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı, kişilik haklarına yönelik saldırı iddiasıyla hukuk davası açılmasına tek başına engel değildir.

Ancak HAGB kararının kesinleşmiş mahkûmiyetle aynı hukuki sonuçları doğurduğu varsayılmamalıdır.

Hukuk mahkemesi, ceza dosyasındaki mesajları, tanık anlatımlarını, kamera kayıtlarını ve diğer delilleri kendi usul kuralları çerçevesinde değerlendirir.

42. Savcılık dosyasında takipsizlik verilirse manevi tazminat davası açılamaz mı?

Açılabilir.

Kovuşturmaya yer olmadığı kararı, her durumda özel hukuk sorumluluğunun bulunmadığını göstermez.

Ceza soruşturmasında suçun unsurları veya yeterli şüphe değerlendirilirken, hukuk davasında kişilik hakkına yönelik hukuka aykırı müdahale incelenebilir.

Ancak takipsizlik kararının gerekçesi, dosyadaki ispat durumu ve mevcut deliller değerlendirilmeden dava açılması doğru değildir.

43. Karşılıklı hakaret varsa manevi tazminat istenebilir mi?

Somut olayın özelliklerine göre mümkündür.

Tarafların karşılıklı davranışları, kusur durumları, sözlerin ağırlığı, ilk saldırının kimden geldiği ve olayın gelişimi önem taşır.

Örneğin bir tarafın ağır tehdit ve hakaretine diğer tarafın sınırlı tepki göstermesi ile iki tarafın birbirine sistematik biçimde ağır saldırıda bulunması aynı değerlendirmeye tabi değildir.

Karşılıklı davranışlar, tazminat hakkını tamamen ortadan kaldırabileceği gibi yalnızca miktarı da etkileyebilir.

44. Hakaret suçu uzlaşmayla sonuçlanırsa manevi tazminat davası açılabilir mi?

Uzlaşmanın kapsamına göre değerlendirilir.

Özellikle CMK m. 253/19 ve ilgili düzenlemelerin somut olaya uygulanması önemlidir. Usulüne uygun uzlaşmanın sağlanması hâlinde uzlaşma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılmasına ilişkin kanuni sınırlamalar söz konusu olabilir.

Bu nedenle uzlaşma tutanağındaki edimler, suçun hukuki niteliği ve taleplerin dayandığı fiiller incelenmelidir.

Uzlaşma imzalanmadan önce manevi tazminat hakları bakımından sonuçları değerlendirmek gerekir.

45. Aynı kişi birden fazla kez hakaret veya tehdit ederse her eylem için manevi tazminat istenebilir mi?

Birbirinden bağımsız kişilik hakkı saldırıları ayrı hukuki değerlendirmeye konu olabilir.

Örneğin farklı tarihlerde, farklı ortamlarda gerçekleşen, birbirinden bağımsız hakaretler ile tek bir olay sırasında söylenen birden fazla söz aynı değildir.

Dava dilekçesinde her eylemin tarihi, yeri, içeriği ve oluşturduğu kişilik hakkı ihlali somut olarak açıklanmalıdır.

Aynı manevi zararın birden fazla kez tazmin ettirilmemesi ilkesi korunmalıdır.

BÖLÜM IV — Fiziksel Şiddet, Cinsel Saldırı ve Özel Hayat (46–55)

46. Darp edilen kişi manevi tazminat alabilir mi?

Evet.

Fiziksel saldırı, kişinin vücut bütünlüğünü ihlal eder. Yaralanmanın niteliğine ve olayın özelliklerine göre TBK m. 56 kapsamında manevi tazminat talep edilebilir.

Darp raporu, sağlık belgeleri, kamera görüntüleri, tanık anlatımları ve ceza dosyası önemli delillerdir.

Kemik kırığı, kalıcı iz, ameliyat, uzun tedavi veya ağır psikolojik etkiler, miktarın belirlenmesinde önem taşıyabilir. Bununla birlikte hafif yaralanmalarda da manevi tazminat hukuken mümkündür.

47. Darp raporu olmadan manevi tazminat davası açılır mı?

Evet.

Darp raporu önemli bir delil olmakla birlikte, her durumda tek ispat vasıtası değildir.

Kamera görüntüleri, olay anındaki tanık beyanları, fotoğraflar, mesajlar ve diğer hukuka uygun deliller değerlendirmeye alınabilir.

Ancak yaralanmanın tıbbi boyutunun ispatında sağlık raporunun bulunmaması delil eksikliği yaratabilir.

48. Cinsel taciz nedeniyle manevi tazminat davası açılabilir mi?

Evet.

Cinsel taciz, mağdurun cinsel dokunulmazlığını, kişilik haklarını ve ruhsal bütünlüğünü ihlal edebilir.

İşyerinde, eğitim kurumunda, sosyal yaşamda veya elektronik iletişim yoluyla gerçekleşen eylemler somut özelliklerine göre tazminat sorumluluğu doğurabilir.

Mağdurun maruz kaldığı davranışın niteliği, tekrarlanması, güç ilişkisi, tehdit, baskı ve ruhsal sonuçlar değerlendirilmelidir.

49. Cinsel saldırı veya istismar nedeniyle manevi tazminat alınabilir mi?

Evet.

Cinsel saldırı ve çocuklara yönelik cinsel istismar, kişilik haklarına ağır müdahaleler arasında yer alır.

Bu tür davalarda yaşanan olayın mağdurun fiziksel ve ruhsal bütünlüğüne etkileri, tedavi belgeleri, ceza yargılamasındaki deliller ve olayın özellikleri önemlidir.

Mağdur çocuk olduğunda temsil, gizlilik, kişisel verilerin korunması ve ikincil örselenmenin önlenmesi ayrıca gözetilmelidir.

50. Çocuğa yönelik hakaret, darp veya psikolojik şiddet için manevi tazminat istenebilir mi?

Evet.

Çocuklar da kişilik haklarının korunması ve manevi zararlarının giderilmesi bakımından hak sahibidir.

Örneğin bir çocuğun okulda fiziksel şiddete uğraması, sistematik biçimde aşağılanması veya özel görüntülerinin paylaşılması manevi tazminata konu olabilir.

Dava çocuğun adına, usulüne uygun yasal temsil yoluyla yürütülür.

Ebeveynlerin sırf çocuklarının saldırıya uğraması nedeniyle kendileri için de ayrıca manevi tazminat alabilecekleri ise her olayda kabul edilemez; kendi haklarına yönelik ihlal veya kanunun aradığı özel şartlar bulunmalıdır.

51. 18 yaşından küçük çocuk manevi tazminat ödemek zorunda kalabilir mi?

Evet, hukuki sorumluluk koşulları gerçekleştiğinde mümkündür.

Ayırt etme gücü bulunan küçüğün haksız fiilinden sorumluluğu TMK m. 16 ve TBK hükümleri çerçevesinde değerlendirilebilir.

Çocuğa karşı dava açılması hâlinde usulüne uygun şekilde yasal temsilinin sağlanması gerekir.

Anne ve baba, yalnızca anne-baba oldukları için her durumda çocukla birlikte otomatik olarak sorumlu değildir. TMK m. 369 kapsamındaki ev başkanının sorumluluğu veya başka bir sorumluluk sebebi ayrıca incelenmelidir.

Dolayısıyla bir olayda çocuğun, annenin ve babanın üç ayrı davalı olarak gösterilip gösterilemeyeceği somut hukuki dayanaklara bağlıdır.

52. Özel fotoğrafların izinsiz paylaşılması nedeniyle manevi tazminat alınabilir mi?

Evet.

Özel yaşamı ilgilendiren fotoğraf ve görüntülerin rıza dışında paylaşılması, kişinin özel hayatını ve kişilik haklarını ihlal edebilir.

Görüntülerin kimlerle paylaşıldığı, ne kadar süre erişilebilir kaldığı, mağdurun tanınabilirliği ve yayılma boyutu önemli değerlendirme unsurlarıdır.

İçeriğin silinmiş olması, daha önce gerçekleşen ihlalin sonuçlarını her durumda ortadan kaldırmaz.

53. Eski sevgilinin özel mesajları ifşa etmesi manevi tazminat sebebi midir?

Şartları varsa evet.

Özel yazışmaların üçüncü kişilere hukuka aykırı biçimde açıklanması, haberleşmenin gizliliğini ve özel hayatı koruyan kişilik değerlerini zedeleyebilir.

Ancak kişinin hukuki haklarını korumak amacıyla, hukuka uygun sınırlar içinde belirli yazışmaları delil olarak sunması ile bunları toplum önünde ifşa etmesi farklı değerlendirilir.

54. Kişisel verilerin hukuka aykırı paylaşılması manevi tazminat doğurur mu?

Doğurabilir.

Kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuata aykırılık, olayın niteliğine göre kişilik hakkı ihlaline ve manevi tazminat sorumluluğuna yol açabilir.

Örneğin özel sağlık bilgilerinin veya mahrem görüntülerin hukuka aykırı biçimde ifşa edilmesi ciddi sonuçlar doğurabilir.

Ancak her veri işleme ihlali bakımından manevi tazminatın otomatik olarak doğduğu söylenemez. Hukuki dayanak, ihlalin etkisi ve tazminat şartları değerlendirilir.

55. İnternette kişinin adının ve fotoğrafının kullanılması manevi tazminat sebebi midir?

Her durumda değil.

Kişinin adı ve görüntüsü üzerindeki hakları ile basın, ifade ve haber alma özgürlüğü arasında denge kurulmalıdır.

Örneğin haberin konusu bakımından ilgisiz bir kişinin küçük düşürücü biçimde teşhir edilmesi kişilik hakkı ihlali oluşturabilir.

Buna karşılık bir haberin hukuka uygun biçimde verilmesi nedeniyle otomatik tazminat sorumluluğu doğmaz.

Yargıtay örneği: Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 06.02.2018, 2016/4888 E., 2018/585 K. Kararda fotoğrafın tanınmayacak şekilde bulanıklaştırılması ve kişinin adının belirtilmemesi değerlendirilerek kişilik hakkı ihlalinin oluşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ücretsiz Karar Arama

BÖLÜM V — Trafik Kazası, Ölüm ve İş Kazası (56–67)

56. Trafik kazasında manevi tazminat alınabilir mi?

Evet.

Trafik kazasında bedensel bütünlüğü zarar gören kişi, TBK m. 56 kapsamında manevi tazminat talep edebilir.

Yaralanmanın ağırlığı, kalıcı sonuçları, kusur dağılımı, tedavi süreci ve kazanın yaşam üzerindeki etkileri değerlendirilir.

Kazada araçta yalnızca maddi hasar meydana gelmişse, başkaca kişilik hakkı ihlali bulunmadıkça sırf otomobilin zarar görmesine dayanılarak manevi tazminat istenmesi genel olarak mümkün değildir.

57. Trafik kazasında hafif yaralanan kişi manevi tazminat alabilir mi?

Evet.

Manevi tazminat talep edilebilmesi için mutlaka kalıcı sakatlık oluşması gerekmez.

Ancak hafif ve kısa sürede iyileşen bir yaralanma ile ağır ve kalıcı bedensel zarar farklı değerlendirilir.

Örneğin birkaç günlük tedavi gerektiren yaralanma ile kişinin aylarca hastanede kaldığı, ameliyat geçirdiği ve kalıcı hareket kaybı yaşadığı olayların aynı miktarda değerlendirilmesi beklenmez.

58. Trafik kazasında kalıcı sakatlık manevi tazminatı artırır mı?

Genellikle önemli bir değerlendirme unsurudur.

Kalıcı işlev kaybı, bedensel engel, sürekli tedavi ihtiyacı ve yaşam kalitesinde uzun süreli azalma manevi zararın ağırlığını gösterebilir.

Ancak maluliyet oranının doğrudan belirli bir parasal tutara karşılık geldiği söylenemez.

Örneğin %30 oranında sürekli iş göremezlik tespiti, manevi tazminatın matematiksel olarak belirli bir katsayıyla hesaplanmasını sağlamaz.

59. Trafik kazasında ölen kişinin yakınları manevi tazminat isteyebilir mi?

Evet.

TBK m. 56 uyarınca ölüm hâlinde ölenin yakınları uygun bir manevi tazminat talep edebilir.

Eş, çocuklar ve anne-baba bakımından yakınlık ilişkisi önemlidir.

Ancak yakınlık yalnızca nüfus kayıtlarındaki akrabalık derecesiyle açıklanamaz. Olayın özelliklerine göre diğer kişiler yönünden de fiilî ve güçlü yakınlığın değerlendirilmesi mümkündür.

60. Kardeş, nişanlı veya birlikte yaşayan partner manevi tazminat isteyebilir mi?

Şartları varsa mümkündür.

Ölüm veya ağır bedensel zarar nedeniyle yakınların manevi tazminat talebi bakımından yalnızca resmî evlilik veya belirli akrabalık bağı mutlak ölçüt değildir.

Özellikle kardeşler, nişanlılar ve fiilî hayat birlikteliği bulunan kişiler bakımından ilişki yoğunluğu ve olayın yarattığı manevi etki önem taşıyabilir.

Her olayda yakınlığın niteliği ayrıca kanıtlanmalıdır.

61. Ağır yaralanan kişinin anne ve babası manevi tazminat alabilir mi?

TBK m. 56 kapsamında ağır bedensel zarar hâlinde yakınların manevi tazminat istemesi mümkündür.

Ancak sıradan her yaralanma, yakınların kendi adlarına manevi tazminat talep etmesine yeterli değildir.

Bedensel zararın ağırlığı, kalıcı sonuçları, yakınların yaşamına etkileri ve olayın özellikleri birlikte değerlendirilir.

62. Trafik kazasında kusursuz yolcu manevi tazminat alabilir mi?

Evet.

Araçta yolcu konumunda bulunan ve yaralanmaya neden olan kazada kusuru olmayan kişi, sorumluluk koşulları oluştuğunda manevi tazminat talep edebilir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, 28.11.2018, 2016/2002 E., 2018/11379 K.

Kararda trafik kazasında hayatını kaybeden, araçta yolcu olan ve kusuru bulunmayan kişinin yakınları için takdir edilen manevi tazminatın düşük kaldığı değerlendirilmiş ve hüküm bozulmuştur. Son Karar

63. Trafik kazasında kusurlu olan kişi manevi tazminat alabilir mi?

Olayın özelliklerine göre alabilir.

Zarar görenin kazada belirli ölçüde kusurlu olması her durumda manevi tazminat hakkını tamamen ortadan kaldırmaz.

Ancak kendi kusuru ve nedensellik ilişkisi sorumluluk değerlendirmesinde önemlidir.

Kusurun tamamının zarar görene ait olması veya uygun illiyet bağının kesilmesi farklı hukuki sonuçlar doğurabilir.

64. Trafik kazasında manevi tazminatı sigorta şirketi öder mi?

Sigortanın türüne ve teminat kapsamına bağlıdır.

Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında manevi tazminatın teminat dışında bulunması ile ihtiyari mali sorumluluk veya başka bir poliçede manevi tazminat teminatına yer verilmesi farklıdır.

Sigortacının sorumluluğu belirlenirken poliçe, teminat türü, limitler ve ilgili mevzuat incelenmelidir.

Sigorta şirketinin her trafik kazasında manevi tazminattan sorumlu olduğu söylenemez.

65. İş kazasında manevi tazminat talep edilebilir mi?

Evet.

İş kazasında bedensel bütünlüğü zedelenen çalışan veya ölüm ve ağır bedensel zarar hâllerinde şartları bulunan yakınlar, sorumlu kişilere karşı manevi tazminat talep edebilir.

İşverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini alma yükümlülüğü, kazanın oluşumu, kusur dağılımı ve zararın ağırlığı değerlendirilir.

66. İş kazasında işçinin kusuru olması manevi tazminatı tamamen engeller mi?

Her durumda engellemez.

İşçinin kusuru, tazminatın belirlenmesinde etkili olabilir. Ancak işverenin sorumluluğu, iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri ve olayın nedenleri ayrıca değerlendirilir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 28.02.2024, 2014/243 E., 2024/127 K. sayılı karar, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talepleri ile usuli zamanaşımı tartışmaları bakımından incelenebilecek kararlardandır. LEXPERA

67. Trafik kazasından sonra manevi tazminat için ibraname imzalanırsa yeniden dava açılabilir mi?

İbranamenin içeriğine, kapsamına ve geçerliliğine göre değerlendirilir.

Ödeme belgesinde yalnızca maddi zararların karşılandığı belirtilmişse manevi tazminatın da sona erdiği doğrudan kabul edilemez.

Buna karşılık manevi tazminat alacağının açıkça karşılandığı veya tarafların bu konuda geçerli şekilde sulh olduğu hâllerde sonradan yeniden dava açılması hukuki engellerle karşılaşabilir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 17.09.2025, 2024/41 E., 2025/523 K. sayılı karar, trafik kazası nedeniyle yapılan ödemenin ve ibranamenin manevi tazminatın bölünmezliği ilkesiyle birlikte değerlendirilmesi bakımından önem taşımaktadır. Mevzuat Merkezi

BÖLÜM VI — İşyerinde Mobbing, Öğretmenler, Memurlar ve Mesleki İtibar (68–76)

68. İşyerinde mobbing nedeniyle manevi tazminat alınabilir mi?

Evet.

Mobbing, işyerinde çalışana yönelik sistematik psikolojik taciz olarak nitelendirilir. Süreklilik gösteren aşağılayıcı davranışlar, dışlama, yıldırma, küçük düşürme ve benzeri uygulamalar kişilik haklarına saldırı teşkil edebilir.

Örneğin çalışanın sürekli toplantılarda aşağılanması, gerçek bir iş gerekçesi bulunmaksızın sistematik biçimde dışlanması, yıldırma amacıyla baskıya maruz bırakılması veya mesleki itibarının kasıtlı olarak zedelenmesi değerlendirilebilir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 30.05.2008, 2007/9154 E., 2008/13307 K.

Karara konu olayda çalışandan bir yıl içinde birçok kez savunma istenmesi, aşağılayıcı davranışlar ve psikolojik tedavi süreci birlikte değerlendirilmiştir. İşverenin işçiyi gözetme yükümlülüğü ve manevi tazminat sorumluluğu bakımından önemli örneklerdendir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

69. Tek seferlik hakaret mobbing sayılır mı?

Genellikle sistematiklik unsurunun bulunmaması nedeniyle tek bir olayın mobbing olarak nitelendirilmesi mümkün olmayabilir.

Ancak bu durum, tek seferlik ağır hakaretin kişilik hakkı ihlali oluşturamayacağı anlamına gelmez.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 04.02.2014, 2012/2473 E., 2014/2959 K.

Kararda, işyerinde meydana gelen saldırı nedeniyle kişilik haklarının zedelenmesi kabul edilmekle birlikte, sistematik davranış bulunmadığı için olayın mobbing olarak değerlendirilmesi uygun görülmemiştir. Yargı Kararları

Bu ayrım dava dilekçesinde hukuki sebebin doğru oluşturulması bakımından önemlidir.

70. İşverenin sürekli bağırması veya çalışanı herkesin önünde küçük düşürmesi manevi tazminat sebebi midir?

Şartları varsa evet.

İşverenin yönetim ve denetim hakkı, çalışanı aşağılamaya veya kişilik haklarını zedelemeye izin vermez.

Örneğin yöneticinin her toplantıda belirli bir çalışana küçük düşürücü sözler söylemesi, sistematik kötü muamelede bulunması veya çalışanı diğer işçiler önünde itibarsızlaştırması manevi tazminat sorumluluğu doğurabilir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 25.03.2026, 2025/10021 E., 2026/2590 K. sayılı karar, toplantılarda aşağılayıcı davranışlar, çalışanların molalarının izlenmesi ve şikâyet sonrası işten çıkarma bağlamında mobbing iddiasına ilişkin güncel örneklerdendir. İnce & İnce Hukuk

71. Mobbing iddiasını ispatlamak için hangi deliller kullanılabilir?

Mobbing davalarında tek bir delilden ziyade olayların bütünlüğü önemlidir.

Kullanılabilecek deliller arasında işyeri yazışmaları, e-postalar, mesajlar, görev değişiklikleri, disiplin işlemleri, tanık beyanları, sağlık kayıtları, işyeri kamera görüntüleri ve benzeri belgeler bulunabilir.

Davacı, iddia ettiği davranışları mümkün olduğunca tarih, yer ve olay bazında açıklamalıdır.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 31.01.2017, 2015/8730 E., 2017/1000 K. sayılı karar, her psikolojik rahatsızlık veya işyeri uyuşmazlığının doğrudan manevi tazminat gerektiren mobbing olarak nitelendirilemeyeceğini ortaya koymaktadır. Yargı Kararları

72. Öğretmene öğrenci tarafından hakaret veya tehdit edilirse manevi tazminat alınabilir mi?

Evet, şartları varsa mümkündür.

Öğretmenin öğrencisi tarafından hakarete uğraması, ölümle tehdit edilmesi, fiziksel saldırıya maruz kalması veya toplum önünde ağır biçimde aşağılanması kişilik hakkı ihlali oluşturabilir.

Özellikle olayın sınıfta ve diğer öğrencilerin önünde meydana gelmesi, öğretmenin mesleki saygınlığına yönelik etkiler bakımından önem taşıyabilir.

Öğrencinin 18 yaşından küçük olması, manevi tazminatın hiçbir şekilde istenemeyeceği anlamına gelmez. Ancak küçüğün ayırt etme gücü, yasal temsil ve ebeveynlerin olası sorumluluk şartları ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Öğrenci hakkında disiplin yaptırımı uygulanmamış veya uygulanmış yaptırım iptal edilmiş olsa da, hukuk mahkemesi haksız fiilin gerçekleşip gerçekleşmediğini mevcut delillerle inceleyebilir.

73. Bir memura veya kamu görevlisine hakaret edilirse manevi tazminat davası açılabilir mi?

Evet.

Kamu görevlileri de kişilik haklarının korunması bakımından diğer kişilerle aynı hukuki korumaya sahiptir.

Ancak kamu görevlilerinin görevlerinden dolayı yöneltilen eleştirilere belirli ölçüde katlanması gerektiği, ifade özgürlüğü ve kamu yararı değerlendirmesinde önem taşır.

Görevin hukuka uygun eleştirisi ile kişinin onurunu hedef alan ağır hakaret veya tehdit birbirinden ayrılmalıdır.

74. Memurun idare tarafından hukuka aykırı şekilde görevden alınması manevi tazminat doğurur mu?

Her görevden alma veya disiplin işleminin iptali otomatik olarak manevi tazminata hak kazandırmaz.

İşlemin hukuka aykırılığı, kişilik değerleri üzerindeki etkisi, somut manevi zarar ve idarenin sorumluluğu birlikte değerlendirilir.

İdarenin işlem veya eylemlerinden doğan zararların giderilmesi bakımından idari yargıda tam yargı davası gündeme gelebilir.

Bu nedenle görevli yargı kolu ile İYUK kapsamında uygulanacak süreler özel önem taşır.

75. İşyerinde haksız yere hırsızlıkla suçlanan çalışan manevi tazminat alabilir mi?

Şartları varsa evet.

Çalışanın somut ve makul dayanak olmaksızın hırsızlıkla suçlanması, meslektaşları önünde teşhir edilmesi veya ağır şekilde aşağılanması kişilik haklarını ihlal edebilir.

Ancak işverenin makul şüphe üzerine hukuka uygun ve ölçülü araştırma yapması, tek başına kişilik hakkı saldırısı anlamına gelmez.

İspatlanmamış ve ağır bir suçlamanın kişiye yönelik aşağılayıcı bir kampanyaya dönüştürülmesi ise farklı değerlendirilir.

76. İşten haksız çıkarılan işçi manevi tazminat alabilir mi?

Haksız veya geçersiz fesih, tek başına her durumda manevi tazminat hakkı sağlamaz.

Ancak fesih sürecinde çalışanın kişilik haklarına ağır saldırı gerçekleşmişse manevi tazminat talebi gündeme gelebilir.

Örneğin çalışanın herkesin önünde aşağılanarak işten çıkarılması, gerçeğe aykırı ağır suç isnatlarıyla itibarsızlaştırılması veya sistematik psikolojik tacize maruz bırakılması bu kapsamda değerlendirilebilir.

İşe iade, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ayrımcılık tazminatı ve manevi tazminat farklı hukuki kurumlar olduğundan her birinin şartları ayrı incelenmelidir.

BÖLÜM VII — Boşanma, Aldatma, Nişan ve Aile İlişkileri (77–84)

77. Boşanma davasında manevi tazminat hangi şartlarda istenir?

TMK m. 174/2 uyarınca boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu diğer taraftan manevi tazminat talep edebilir.

Boşanmayla bağlantılı manevi tazminatta tarafların kusur durumu ve boşanmaya sebep olan olayların kişilik haklarına yönelik etkisi önemlidir.

Her geçimsizlik, anlaşmazlık veya boşanma kendiliğinden manevi tazminat doğurmaz.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2023/947 E., 2025/378 K. sayılı karar, TMK m. 174/2 bakımından manevi tazminatın kendine özgü niteliğini ve miktarın belirlenmesindeki ölçütleri ayrıntılı açıklamaktadır. Yargıtay Kararı

78. Aldatılan eş manevi tazminat alabilir mi?

Evet, şartları oluştuğunda alabilir.

Evlilik birliği içinde sadakat yükümlülüğüne aykırı davranış, boşanma sürecinde kusur ve kişilik hakkı ihlali değerlendirmesine konu olabilir.

Ancak boşanma davasında manevi tazminata hükmedilmesi için TMK m. 174/2’nin aradığı şartların oluşması gerekir.

Ayrıca aldatılan eşin üçüncü kişiye karşı, yalnızca evli kişiyle ilişki yaşadığı gerekçesiyle manevi tazminat isteyip isteyemeyeceği ayrı bir hukuki sorundur. Eşin sadakat yükümlülüğü esas olarak evlilik ilişkisinin taraflarına aittir; üçüncü kişinin bağımsız bir hukuka aykırı kişilik hakkı saldırısı bulunmadıkça yalnızca ilişkiye dayanılarak sorumluluğu kabul edilemez.

79. Eşine sürekli hakaret eden kişi boşanma davasında manevi tazminat öder mi?

Koşullar oluştuğunda evet.

Eşin sürekli aşağılanması, onur kırıcı sözlere maruz bırakılması, tehdit edilmesi ve küçük düşürülmesi kişilik hakkı ihlali oluşturabilir.

Ancak mahkeme, olayların ispatını, kusur durumunu ve boşanmayla bağlantısını değerlendirir.

Eşlerin karşılıklı ağır hakaretleri veya eşit kusurlu olmaları TMK m. 174/2 kapsamında farklı sonuç doğurabilir.

80. Aile içi şiddet nedeniyle manevi tazminat alınabilir mi?

Evet.

Fiziksel şiddet, psikolojik şiddet, ağır tehdit ve kişilik haklarına yönelik diğer saldırılar manevi tazminat sorumluluğu doğurabilir.

Eşler arasındaki ilişkide TMK m. 174/2’nin şartları ve genel haksız fiil hükümleri arasındaki ilişki ayrıca incelenir.

6284 sayılı Kanun kapsamında koruyucu veya önleyici tedbir alınması, manevi tazminat talebinden ayrı bir hukuki koruma mekanizmasıdır.

81. Anlaşmalı boşanmadan sonra manevi tazminat davası açılabilir mi?

Bu sorunun cevabı protokole, kararın içeriğine ve talebin hukuki dayanağına bağlıdır.

Anlaşmalı boşanma protokolünde tarafların maddi ve manevi tazminat konusunda anlaştıkları ve haklarından vazgeçtikleri durumlarda sonradan aynı boşanma olaylarına dayanarak yeniden talepte bulunmaları ciddi hukuki engellerle karşılaşabilir.

Ancak boşanma sonrasında gerçekleşen yeni ve bağımsız bir kişilik hakkı saldırısı farklı bir haksız fiil teşkil edebilir.

82. Nişanın bozulması nedeniyle manevi tazminat alınabilir mi?

Evet, fakat her nişan bozulması manevi tazminat doğurmaz.

TMK m. 121 gereğince nişanın bozulması yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu diğer taraftan uygun miktarda manevi tazminat isteyebilir.

Sıradan ayrılık üzüntüsü ile kişilik hakkına saldırı oluşturacak biçimde nişanın bozulması birbirinden ayrılmalıdır.

83. Düğün günü terk edilen kişi manevi tazminat alabilir mi?

Olayın özelliklerine göre evet.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 11.02.2026, 2025/10282 E., 2026/1556 K.

Karara konu olayda düğün hazırlıkları sürerken erkeğin telefonla evlilikten vazgeçtiğini bildirmesi, kına töreni ve düğün hazırlıklarıyla birlikte değerlendirilmiştir.

Yargıtay, nişanın bozulmasının yarattığı olağan üzüntüyü aşan ve kişilik haklarına saldırı oluşturan şartlar nedeniyle manevi tazminat talebinin reddini uygun bulmamıştır.

Bu karar, nişanın bozulmasındaki somut davranışın kişilik hakkı ihlaline dönüşebileceğini gösteren güncel örneklerdendir. Hukuk Anlatır

84. Eski eşin sosyal medyada küçük düşürücü paylaşım yapması manevi tazminat sebebi midir?

Şartları varsa evet.

Boşanmanın kesinleşmiş olması, taraflara birbirlerinin kişilik haklarını ihlal etme serbestliği tanımaz.

Örneğin eski eş hakkında gerçeğe aykırı, ağır aşağılayıcı veya özel hayatını ifşa eden paylaşımlar yapılması TBK m. 58 kapsamında değerlendirilebilir.

Ancak hukuka uygun eleştiri, düşünce açıklaması ve kişilik hakkı ihlali arasındaki sınır somut olarak incelenmelidir.

BÖLÜM VIII — Dava Açılması, Zamanaşımı, Faiz ve İspat (85–95)

85. Manevi tazminat davası hangi mahkemede açılır?

Görevli mahkeme, uyuşmazlığın hukuki niteliğine göre belirlenir.

Uyuşmazlık	Genel görev değerlendirmesi
Hakaret, tehdit, darp ve genel haksız fiil	Asliye Hukuk Mahkemesi
Boşanmaya bağlı manevi tazminat	Aile Mahkemesi
Nişanın bozulmasından kaynaklanan manevi tazminat	Aile Mahkemesi
İş ilişkisi ve mobbing kaynaklı talepler	İş Mahkemesi
Tüketici işleminden kaynaklanan uyuşmazlıklar	Tüketici Mahkemesi, özel şartlara göre
İdarenin işlem ve eylemleri nedeniyle talep	İdari yargı, uyuşmazlığın niteliğine göre
Ticari nitelikteki uyuşmazlık	Ticaret Mahkemesi görev kuralları ayrıca incelenir

Her uyuşmazlık, ilgili özel kanunlar ve görev hükümleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

86. Manevi tazminat davası hangi şehirde açılır?

Genel yetki kuralına göre davalının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.

Haksız fiile dayanan davalarda HMK m. 16 ayrıca önem taşır.

Bu hüküm uyarınca, şartları bulunduğunda haksız fiilin işlendiği, zararın meydana geldiği veya meydana gelme ihtimalinin bulunduğu yer ile zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olabilir.

Örneğin Bursa’da yaşayan kişinin başka bir şehirde gerçekleşen kişilik hakkı ihlali nedeniyle açacağı davada yetki, uygulanacak özel hükümler ve HMK m. 16 kapsamında değerlendirilir.

87. Manevi tazminat davasında zamanaşımı kaç yıldır?

Genel haksız fiile dayanan taleplerde TBK m. 72 uygulanır.

Genel kural:

• Zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren 2 yıl.
• Her durumda fiilin işlendiği tarihten itibaren 10 yıl.

Ancak tazminat istemi ceza kanunlarının daha uzun zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, uygulanması gereken şartlarla birlikte daha uzun ceza zamanaşımı değerlendirilir.

Boşanma, nişan, idari sorumluluk ve diğer özel hukuki ilişkilerde farklı süreler bulunabilir.

88. Hakaret nedeniyle manevi tazminatta ceza zamanaşımı uygulanır mı?

Şartları oluştuğunda TBK m. 72 kapsamında daha uzun ceza zamanaşımı süresi gündeme gelebilir.

Ancak bu değerlendirme, fiilin niteliğine, ilgili ceza zamanaşımına ve somut olaya bağlıdır.

Şikâyet süresi ile tazminat davasının zamanaşımı birbirinden farklı kavramlardır.

Dolayısıyla hakaret suçuna ilişkin şikâyet hakkının kullanılması, hukuk davası süresinin her durumda aynı olduğu anlamına gelmez.

89. Manevi tazminat davası açmak için ceza davasının bitmesini beklemek gerekir mi?

Genel olarak hayır.

Hukuk mahkemesi ile ceza mahkemesi ayrı görevler üstlenir.

Ancak ceza dosyasında belirlenmesi beklenen maddi olgular hukuk davasının sonucu bakımından önemliyse HMK m. 165 kapsamında bekletici mesele değerlendirmesi yapılabilir.

Bekletici mesele kararı, her dosyada zorunlu değildir.

90. Manevi tazminat davasında hangi deliller kullanılabilir?

Somut olayın niteliğine göre şu deliller önem taşıyabilir:

• Ceza soruşturması ve kovuşturması dosyaları.
• Tanık anlatımları.
• Sağlık raporları ve adli muayene belgeleri.
• Kamera kayıtları.
• WhatsApp, SMS ve e-posta yazışmaları.
• Sosyal medya paylaşımları ve URL kayıtları.
• Bilirkişi incelemeleri.
• Hastane, okul, işyeri veya kurum kayıtları.
• Hukuka uygun şekilde düzenlenmiş noter tespitleri.
• Diğer yasal deliller.

Delilin elde ediliş yöntemi de önemlidir. Hukuka aykırı elde edilen delillerin yargılamada kullanılması ciddi sorunlar doğurabilir.

91. Sadece tanık beyanıyla manevi tazminat alınabilir mi?

Olayın ve tanık anlatımlarının niteliğine göre mümkün olabilir.

Özellikle doğrudan tanık olunan hakaret, tehdit veya fiziksel saldırı olaylarında tanık beyanları önem taşır.

Ancak yalnızca başkasından duyulan söylentilere dayalı anlatımlar ile olayı doğrudan gören tanıkların beyanları aynı ispat gücüne sahip değildir.

Mahkeme tanıkların bilgilerini, tutarlılıklarını ve diğer delillerle uyumunu değerlendirir.

92. Manevi tazminat davasında faiz istenebilir mi?

Evet.

Haksız fiil kaynaklı manevi tazminat taleplerinde şartlarına göre olay tarihinden itibaren faiz talep edilebilir.

Sözleşmesel ilişkilerde, sigortacı sorumluluğunda veya özel kanunlara dayanan taleplerde faiz başlangıcı ve temerrüt şartları farklılık gösterebilir.

Faizin türü ve başlangıç tarihi, dava dilekçesinde açıkça belirtilmelidir.

93. Manevi tazminat davası ne kadar sürer?

Kesin bir süre verilemez.

Davanın süresi; mahkemenin iş yüküne, taraf sayısına, delillerin toplanmasına, ceza dosyasının beklenip beklenmeyeceğine, bilirkişi ihtiyacına ve kanun yolu incelemelerine göre değişir.

Örneğin yalnızca birkaç mesajın ve kesinleşmiş ceza dosyasının değerlendirileceği uyuşmazlık ile çok sayıda tanık, sağlık raporu ve teknik inceleme gerektiren ağır yaralanma dosyası aynı sürede sonuçlanmayabilir.

94. Manevi tazminat davasında davanın bir kısmı reddedilirse karşı taraf vekâlet ücreti ödenir mi?

Bu konuda 2025 ve 2026 yıllarında önemli bir hukuki değişiklik yaşanmıştır.

Anayasa Mahkemesi, 25.12.2024 tarihli, 2024/29 E., 2024/226 K. sayılı kararıyla HMK m. 326/2 hükmünü manevi tazminat davaları yönünden iptal etmiştir.

Karar 14.03.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmış ve iptal hükmü 14.12.2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Bununla bağlantılı olarak Türkiye Barolar Birliği, 08.01.2026 tarihinde yayımlanan değişiklikle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin manevi tazminat davalarına ilişkin 10. maddesinin ikinci fıkrasının yürürlükten kaldırıldığını duyurmuştur. Türkiye Barolar Birliği+1

Dolayısıyla eski içtihatlarda görülen, kısmen reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden davacı aleyhine otomatik vekâlet ücreti ve yargılama gideri belirlenmesi yaklaşımı, 2026 itibarıyla yeni anayasal ve tarifesel düzenleme çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Ancak tamamen reddedilen davalar, davanın reddedilme sebebi, diğer dava talepleri ve güncel tarife hükümleri ayrıca incelenmelidir.

95. Manevi tazminat kararına karşı istinaf veya temyiz başvurusu yapılabilir mi?

Evet, fakat kanun yoluna ilişkin kurallar farklıdır.

HMK m. 341/2 uyarınca manevi tazminat davalarına ilişkin kararların istinaf incelemesinde miktar bakımından özel düzenleme bulunmaktadır.

Temyiz bakımından ise aynı sınırsızlık geçerli değildir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 16.04.2025, 2025/184 E., 2025/228 K.

Kararda 240.000 TL manevi tazminat istemine ilişkin hükmün, uygulanması gereken temyiz kesinlik sınırı nedeniyle temyiz incelemesine elverişli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Mevzuat Merkezi

Bu nedenle istinaf ile temyiz birbirine karıştırılmamalı, karar tarihindeki ve uygulanması gereken güncel parasal sınırlar ayrıca incelenmelidir.

BÖLÜM IX — Özel Durumlar ve Uygulamada Sık Karşılaşılan Sorular (96–100)

96. Doktor hatası nedeniyle manevi tazminat alınabilir mi?

Evet, şartları varsa mümkündür.

Hukuka aykırı ve sorumluluk doğuran tıbbi müdahale sonucunda hastanın bedensel veya ruhsal bütünlüğünün zarar görmesi manevi tazminat talebine konu olabilir.

Ancak tıbbi müdahaleden beklenen sonucun elde edilememesi tek başına her zaman doktorun hukuki sorumluluğunu doğurmaz.

Tıbbi standartlara uygunluk, aydınlatılmış onam, komplikasyon ile malpraktis ayrımı, kusur ve nedensellik bağı değerlendirilmelidir.

Özel hastane, kamu hastanesi ve hekimin hukuki statüsüne göre görevli yargı yeri ve sorumlular değişebilir.

97. Haksız haciz veya icra takibi nedeniyle manevi tazminat istenebilir mi?

Belirli şartlarla mümkündür.

Bir kişi hakkında icra takibi başlatılması, tek başına kişilik hakkına saldırı sayılmaz. Alacaklının hukuken tanınan takip hakkını kullanması esastır.

Bununla birlikte bilerek gerçek dışı borç iddiasıyla yapılan, kötü niyetli, ölçüsüz veya kişilik haklarını ayrıca ihlal eden işlemler yönünden manevi tazminat sorumluluğu tartışılabilir.

Her haksız veya iptal edilen icra takibi için otomatik manevi tazminat hakkı bulunduğu söylenemez.

98. Komşunun sürekli hakaret etmesi, tehdit etmesi veya kişiyi rahatsız etmesi nedeniyle manevi tazminat alınabilir mi?

Evet, hukuki koşullar gerçekleştiğinde mümkündür.

Örneğin komşunun tekrar eden ağır tehditleri, sistematik aşağılamaları veya kişinin özel hayatını ve konut huzurunu ciddi biçimde ihlal eden davranışları manevi tazminata konu olabilir.

Ancak olağan komşuluk anlaşmazlıkları, basit tartışmalar veya tek başına rahatsızlık duygusu manevi tazminat için her durumda yeterli değildir.

Somut fiilin hukuka aykırılığı ve kişilik hakkına etkisi ortaya konulmalıdır.

99. Manevi tazminat davası kazanıldıktan sonra para nasıl tahsil edilir?

Mahkemece hükmedilen manevi tazminat, koşulları oluştuğunda ilamlı icra yoluyla tahsil edilebilir.

Borçlu gönüllü ödeme yapmazsa icra işlemleri gündeme gelebilir.

Ancak kararın niteliği, kesinleşme gerektirip gerektirmediği, kanun yolu süreci ve icranın geri bırakılması gibi hususlar ayrıca değerlendirilmelidir.

Borçlunun malvarlığının bulunmaması ise hükmedilen tazminatın fiilen tahsilini güçleştirebilir.

100. Manevi tazminat davası açmadan önce nelere dikkat edilmelidir?

Dava açmadan önce yalnızca ne kadar para talep edileceğine değil, davanın bütün hukuki yapısına odaklanılmalıdır.

Öncelikle ihlalin hangi kişilik değerine yöneldiği ve hangi kanuni düzenlemeye dayandığı belirlenmelidir.

Daha sonra haksız fiil veya özel sorumluluk şartlarının oluşup oluşmadığı, olayın ispatlanabilirliği, zamanaşımı, görevli ve yetkili mahkeme ile olası karşı taraf savunmaları incelenmelidir.

Manevi tazminatın bölünmezliği ve taleple bağlılık ilkeleri nedeniyle başlangıçta talep edilen miktarın doğru belirlenmesi önem taşır.

Başarılı bir manevi tazminat davasının temeli, yüksek tazminat istemek değil; kişilik hakkı ihlalini somut olaylar ve hukuka uygun delillerle ortaya koymaktır.

BÖLÜM X — Manevi Tazminat Hakkında Yargıtay Kararları: Somut Olaylar ve Hukuki Değerlendirmeler

Aşağıdaki kararlar, genel açıklamalardan farklı olarak esas-karar numarasıyla araştırılabilen içtihat örnekleridir. Kararların bir bölümüne resmî mevzuat sistemi, bir bölümüne hukuk dergileri veya karar arşivleri aracılığıyla ulaşılmıştır.

Kararların her biri, ilgili uyuşmazlığın kendi koşulları altında değerlendirilmelidir. Özellikle eski kararlarındaki tazminat tutarları 2026 yılı için doğrudan emsal bedel olarak kullanılmamalıdır.

1. Manevi tazminat miktarında mağdurun kusuru ve hâkimin takdir yetkisi

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — 30.04.2025, 2024/754 E., 2025/253 K.

KONU: Ağır bedensel zarar, elektrik çarpması, müterafik kusur, manevi tazminat miktarı

Somut olay: Davacı, işyerinde boya işi yaparken yüksek gerilim hattından elektrik akımına kapılmış ve ağır biçimde yaralanmıştır. Bilirkişi incelemelerinde davacının da olayda kusuru bulunduğu, yaralanma nedeniyle %53 oranında maluliyet oluştuğu tespit edilmiştir.

Davacı 100.000 TL manevi tazminat talep etmiş, ilk derece mahkemesi bu miktarın tamamına hükmetmiştir.

Uyuşmazlık, davacının da kusurlu olmasına rağmen talep edilen manevi tazminatın tamamının kabul edilip edilemeyeceği üzerinde yoğunlaşmıştır.

Hukuki sonuç: Hukuk Genel Kurulu, manevi tazminatın belirlenmesinde hâkimin takdir yetkisini ve bu yetkinin gerekçelendirilmesini değerlendirmiştir. Davacının kusurlu olması, tazminattan mutlaka belirli bir matematiksel oranda indirim yapılmasını zorunlu kılan bir kural olarak kabul edilmemiştir.

Davalarda önemi: Davalının, davacının kusurlu olduğu gerekçesiyle mutlaka %20 veya %30 gibi otomatik indirim yapılmasını istemesi tek başına yeterli değildir. Mahkeme somut olayın tamamını incelemelidir. Hukuk Asistan

2. Manevi tazminatın bölünmezliği ve ibranamenin hukuki etkisi

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — 17.09.2025, 2024/41 E., 2025/523 K.

KONU: Ölümlü trafik kazası, manevi tazminat ödemesi, ibra, aynı zararın yeniden talep edilmesi

Somut olay: Trafik kazasında hayatını kaybeden kişinin yakınları maddi ve manevi tazminat talep etmiştir.

Dosyada sigorta şirketi tarafından önceden ödeme yapıldığı ve ibra belgesi düzenlendiği ileri sürülmüştür. Ödemenin hangi talebe, kime ve ne kapsamda yapıldığı tartışma konusu olmuştur.

Hukuki sonuç: Manevi tazminatın tekliği ve bölünmezliği çerçevesinde yapılan ödeme ve ibra belgesinin kapsamının incelenmesi gerektiği üzerinde durulmuştur.

Davalarda önemi: Ödeme yapılırken imzalanan belgelerde alacak türünün, hak sahibinin ve ibra kapsamının açık olması önemlidir. Belirsiz ve kapsamlı ibra belgeleri sonradan açılacak davalarda uyuşmazlık yaratabilir. Mevzuat Merkezi

3. Hakaret ve tehdit nedeniyle manevi tazminat

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi — 14.01.2019, 2016/13170 E., 2019/37 K.

KONU: Hakaret, tehdit, kişilik hakkı saldırısı, tazminatın takdiri

Somut olay: Davacı, davalının hakaret ve tehdit eylemleri nedeniyle manevi tazminat istemiştir.

İlk derece mahkemesi davayı kısmen kabul etmiş, karar temyiz edilmiştir.

Hukuki sonuç: Çoğunluk kararıyla hüküm onanmıştır. Karara eklenen karşı oyda takdir edilen manevi tazminat miktarının düşük olduğu görüşü açıklanmış; miktarın belirlenmesinde olayın ağırlığı, tarafların konumu ve ekonomik durumlarının dikkate alınması gerektiği vurgulanmıştır.

Davalarda önemi: Bu kararın özellikle karşı oy gerekçesi, manevi tazminat miktarının neden yetersiz olduğu yönündeki hukuki tartışmalarda kullanılabilir. Karşı oyun çoğunluk kararıyla aynı bağlayıcı değerde olmadığı göz önünde bulundurulmalıdır. Ücretsiz Karar Arama

4. Hakaret, ölüm tehdidi ve fiziksel saldırının birlikte gerçekleşmesi

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi — 29.04.2024, 2024/2532 E., 2024/3888 K.

KONU: Hakaret, ölümle tehdit, darp ve manevi tazminat

Somut olay: Davacılar; hakaret, ölüm tehdidi, saçından sürükleyerek araca çekme, darp ve diğer saldırgan davranışlar nedeniyle manevi tazminat talep etmiştir.

Davada her davacı için ayrı ayrı 10.000 TL, toplam 20.000 TL manevi tazminat istenmiştir.

Olayla bağlantılı ceza yargılamasının bulunması da dosyanın özellikleri arasındadır.

Davalarda önemi: Hakaret, tehdit ve fiziksel saldırının tek olay örgüsünde gerçekleşmesi hâlinde kişilik hakkı ihlalinin bütün olarak değerlendirilmesinin önemini gösterir.

Kararın güncel olduğu, ancak talep miktarının 2009 tarihli olayla bağlantılı olduğu unutulmamalıdır. Son Karar

5. Sosyal medya üzerinden hakaret ve şirket yöneticisinin itibarı

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi — 2021/22673 E., 2024/2032 K.

KONU: Sosyal medya hakareti, itibar zedelenmesi, HAGB dosyasının etkisi

Somut olay: Davalı, davacı şirket yöneticisini hedef alan sosyal medya paylaşımları yapmıştır.

Davacı 100.000 TL manevi tazminat istemiştir.

İlk derece mahkemesi, davalının paylaşımları kabul etmesi, ceza dosyası, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ve pişmanlık gibi unsurları değerlendirmiş, 5.000 TL manevi tazminata hükmetmiştir.

Davalarda önemi: Sosyal medya paylaşımlarının kişilik haklarına saldırı teşkil edebileceğini ve ceza dosyasındaki delillerin hukuk davasında önem taşıdığını gösterir. Manevi Tazminat

6. İnternet haberlerinde ifade özgürlüğü ve kişilik hakkı sınırı

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi — 24.12.2019, 2017/2045 E., 2019/6264 K.

KONU: İnternet haberi, basın özgürlüğü, kişilik hakları

Hukuki sorun: Bir yayının kamuoyunu bilgilendirme amacı taşıması, kullanılan bütün ifadelerin hukuka uygun olduğu anlamına gelir mi?

Yargıtayın basın özgürlüğü ve kişilik hakkı dengesine ilişkin yaklaşımında haberin görünür gerçekliği, kamu yararı, güncelliği ve özle biçim arasındaki denge önemlidir.

Davalarda önemi: Haberlerde gereksiz aşağılayıcı ifadeler veya kişiyi itibarsızlaştırmaya yönelik nitelemeler kullanıldığında ifade özgürlüğünün sınırları tartışılabilir.

Bununla birlikte kamu yararı taşıyan eleştirel yayınların yalnızca sert üslup nedeniyle otomatik olarak tazminat doğurduğu kabul edilemez. İstanbul Barosu

7. İnternette fotoğraf yayımlanması her durumda ihlal değildir

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi — 06.02.2018, 2016/4888 E., 2018/585 K.

KONU: Fotoğraf kullanımı, tanınabilirlik, manevi tazminat talebinin reddi

Somut olay: Bir haber sitesinde yer alan görüntünün davacının kişilik haklarını ihlal ettiği ileri sürülmüştür.

Yargıtay, davacının adının kullanılmaması ve fotoğrafın tanınmayacak biçimde bulanıklaştırılması gibi özellikleri değerlendirmiştir.

Hukuki sonuç: Somut olayda kişilik hakkı ihlalinin bulunmadığı değerlendirilerek manevi tazminata ilişkin kabul hükmü bozulmuştur.

Davalarda önemi: İnternette yayımlanan görüntünün varlığı tek başına manevi tazminata yeterli değildir. Kişinin tanınabilirliği, yayının içeriği ve hukuka aykırılık birlikte değerlendirilmelidir. Ücretsiz Karar Arama

8. İşyerinde psikolojik taciz nedeniyle manevi tazminat

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — 30.05.2008, 2007/9154 E., 2008/13307 K.

KONU: İşverenin gözetme borcu, mobbing, psikolojik tedavi

Somut olay: İşyerinde çalışana karşı aşağılayıcı davranışlar gerçekleşmiş, çalışan tekrar eden işlemlere maruz bırakılmış ve psikolojik tedavi görmüştür.

Hukuki sonuç: İşverenin çalışanı gözetme yükümlülüğü ile manevi tazminat sorumluluğu değerlendirilmiştir.

Davalarda önemi: Mobbing olaylarının yalnızca iş sözleşmesi bakımından değil, çalışanın kişilik haklarının korunması yönünden de incelenmesi gerektiğini ortaya koyar. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

9. Her işyeri tartışması mobbing değildir

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — 04.02.2014, 2012/2473 E., 2014/2959 K.

KONU: Tekil saldırı, sistematiklik, kişilik hakkı ihlali

Somut olay: İşyerinde çalışan avukata yönelik güvenlik görevlisinin fiilî saldırısı ve çantasının aranması gibi olaylar meydana gelmiştir.

Hukuki sonuç: Kişilik haklarının zedelendiği kabul edilmesine rağmen, olayın zaman içinde sistematik bir psikolojik baskı şeklinde gerçekleşmediği değerlendirilmiştir.

Davalarda önemi: Mobbing ile tekil kişilik hakkı ihlalinin ayrılması gerekir. Mobbing kanıtlanamasa bile bağımsız bir haksız fiil nedeniyle manevi tazminat gündeme gelebilir. Yargı Kararları

10. İşyerinde mobbingin kanıtlanması ve ayrımcılık tazminatıyla farkı

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — 08.10.2019, 2016/9885 E., 2019/17630 K.

KONU: Mobbing, manevi tazminat, ayrımcılık tazminatı

Hukuki sorun: İşyerinde psikolojik tacizin varlığı, işçinin diğer bütün tazminat taleplerini de haklı kılar mı?

Kararda mobbing nedeniyle manevi tazminat talep edilebilmesi ile ayrımcılık tazminatının özel koşulları birbirinden ayrılmıştır.

Davalarda önemi: İşçiye psikolojik taciz uygulanmış olması, İş Kanunu m. 5 kapsamındaki ayrımcılık tazminatının şartlarının da mutlaka oluştuğu anlamına gelmez. Yargı Kararları

11. Nişanın düğün günü bozulması ve kişilik hakkı ihlali

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — 11.02.2026, 2025/10282 E., 2026/1556 K.

KONU: Nişanın bozulması, düğün hazırlıkları, manevi tazminat

Somut olay: Nişanlı çiftin düğün hazırlıkları tamamlanmış, kına gecesi yapılmış, ancak erkek düğün günü evlenmekten vazgeçtiğini bildirmiştir.

Hukuki sonuç: Olağan nişan bozulmasının yarattığı üzüntüyü aşan somut koşullar nedeniyle kişilik hakkı ihlali değerlendirilmiş ve manevi tazminat isteminin reddi uygun bulunmamıştır.

Davalarda önemi: TMK m. 121 bakımından tazminatın dayanağı yalnızca ilişkinin sona ermesi değil, bunun kişilik haklarını ihlal eden somut koşullar altında gerçekleşmesidir. Hukuk Anlatır

12. Nişan bozulmasında genel üzüntü ile manevi zarar arasındaki ayrım

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — 21.03.2012, 2012/3327 E., 2012/7378 K.

KONU: Nişanın bozulması, evlilik hazırlıkları, kişilik hakkı

Yargıtayın nişanın bozulmasına ilişkin içtihatlarında, düğün gününün belirlenmesi, davetiyelerin dağıtılması ve çevrenin evlilikten haberdar edilmesi gibi koşullar değerlendirme konusu olabilmektedir.

Bu karar, Adalet Bakanlığı içtihat sistemindeki güncel nişan bozulması kararında da önceki emsal olarak anılmaktadır.

Davalarda önemi: Bir ilişkinin sona ermesi nedeniyle duyulan üzüntünün ötesinde kişilik hakkına yönelik hukuka aykırı bir saldırının gösterilmesi gerekir. Mevzuat

13. Ölümle sonuçlanan trafik kazasında manevi tazminatın düşük belirlenmesi

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi — 28.11.2018, 2016/2002 E., 2018/11379 K.

KONU: Ölümlü trafik kazası, anne-baba, manevi tazminat miktarı

Somut olay: Trafik kazasında hayatını kaybeden kişinin yakınları manevi tazminat talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince davacılar lehine belirlenen miktar temyize konu olmuştur.

Hukuki sonuç: Yargıtay; olayın oluş şekli, ölen kişinin yaşı, yolcu olarak kusursuz olması ve yakınların acısını değerlendirerek takdir edilen manevi tazminatı düşük bulmuş ve kararı bozmuştur.

Davalarda önemi: Manevi tazminatın zenginleşme amacı taşımaması, zararın ağırlığıyla bağdaşmayan ölçüde düşük belirlenmesini haklı kılmaz. Son Karar

14. Boşanma nedeniyle manevi tazminatın kendine özgü niteliği

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — 2023/947 E., 2025/378 K.

KONU: TMK m. 174/2, kişilik hakkı ihlali, eşlerin kusuru

Hukuki sorun: Boşanma nedeniyle manevi tazminatta genel haksız fiil ilkeleri doğrudan ve eksiksiz uygulanır mı?

Hukuk Genel Kurulu, boşanmaya bağlı manevi tazminatın aile hukukuna özgü niteliğini vurgulamıştır.

Davalarda önemi: Boşanma davasında manevi tazminat istemi hazırlanırken yalnızca genel haksız fiil hükümlerine dayanılması yeterli olmayabilir. TMK m. 174/2’nin özel koşulları incelenmelidir. Kanun Yolu

15. Manevi tazminatın ıslahla artırılması

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — 05.02.2026, 2025/6835 E., 2026/1230 K.

KONU: Boşanmada manevi tazminat, ıslah, taleple bağlılık

Somut olay: Davacı kadın, dava dilekçesinde 100.000 TL manevi tazminat istemiş, sonrasında ıslahla talebini 5.000.000 TL’ye yükseltmiştir.

Hukuki sonuç: Yargıtay, manevi tazminatın niteliği itibarıyla tek ve bölünemez olduğuna ilişkin içtihadı doğrultusunda başlangıçtaki manevi tazminat talebinin esas alınması gerektiğini belirtmiştir.

Davalarda önemi: Manevi tazminat talebinin sonradan artırılabileceği düşüncesiyle düşük miktar üzerinden dava açılması, davacı bakımından hak kaybı riski doğurabilir. Corpus

16. Manevi tazminat davalarında karşı vekâlet ücreti ve mahkemeye erişim hakkı

Anayasa Mahkemesi — 25.12.2024, 2024/29 E., 2024/226 K.

KONU: Kısmi kabul, yargılama giderleri, mahkemeye erişim hakkı

Hukuki sorun: Manevi tazminatın miktarı hâkimin takdirine bağlıyken, istenen tutarın bir kısmının reddedilmesi üzerine davacının yargılama giderleri bakımından kabul-ret oranına tabi tutulması Anayasa’ya uygun mudur?

Hukuki sonuç: Anayasa Mahkemesi HMK m. 326/2 hükmünü manevi tazminat davaları yönünden iptal etmiştir.

Bu gelişme, 2026 yılı itibarıyla manevi tazminat davalarının mali risklerini değerlendirirken özellikle önem taşımaktadır.

Manevi Tazminat Yargıtay Kararları Karşılaştırma Tablosu

Karar	Hukuki mesele	Öne çıkan ilke
HGK 2024/754 E., 2025/253 K.	Bedensel zarar	Manevi tazminat ve kusur oranı matematiksel olarak eşitlenmez
HGK 2024/41 E., 2025/523 K.	Trafik kazası ve ibra	Ödemenin ve ibranın kapsamı önemlidir
4. HD 2016/13170 E., 2019/37 K.	Hakaret, tehdit	Tazminat miktarının olayın özelliklerine göre takdiri
4. HD 2024/2532 E., 2024/3888 K.	Hakaret, tehdit, darp	Birlikte gerçekleşen saldırıların değerlendirilmesi
4. HD 2021/22673 E., 2024/2032 K.	Sosyal medya	İnternet hakareti kişilik hakkı saldırısı olabilir
4. HD 2016/4888 E., 2018/585 K.	İnternet haberi	Tanınabilirlik ve hukuka aykırılık önemlidir
9. HD 2007/9154 E., 2008/13307 K.	Mobbing	Sistematik psikolojik taciz ve işverenin gözetme borcu
9. HD 2012/2473 E., 2014/2959 K.	İşyerinde saldırı	Tekil saldırı ile mobbing farklıdır
9. HD 2016/9885 E., 2019/17630 K.	Mobbing	Manevi tazminat ile ayrımcılık tazminatı farklıdır
2. HD 2025/10282 E., 2026/1556 K.	Nişanın bozulması	Düğün günü terk edilme kişilik hakkı ihlali oluşturabilir
17. HD 2016/2002 E., 2018/11379 K.	Ölümlü trafik kazası	Manevi tazminatın yetersiz miktarda belirlenmesi bozma sebebi olabilir
2. HD 2025/6835 E., 2026/1230 K.	Islah	Boşanmada manevi tazminatın bölünmezliği
HGK 2025/184 E., 2025/228 K.	Temyiz	Manevi tazminat istinaf ve temyiz sınırları farklıdır
AYM 2024/29 E., 2024/226 K.	Yargılama giderleri	Manevi tazminat davalarında haklılık oranına dayalı gider kuralının iptali

BÖLÜM XI — Manevi Tazminat Davalarında Somut Olay Örnekleri

Aşağıdaki senaryolar gerçek mahkeme kararlarının birebir aktarımı değildir. Manevi tazminatın hangi koşullarda gündeme gelebileceğini somutlaştırmak amacıyla hazırlanmış hukuki değerlendirme örnekleridir.

Örnek 1 — Öğretmene sınıf içinde hakaret ve tehdit

Bir öğrenci, ders sırasında öğretmenine ağır hakaretlerde bulunmuş ve fiziksel saldırıyla tehdit etmiştir. Olayı gören öğrenciler ve okul tutanağı bulunmaktadır.

Değerlendirme: Öğretmenin kişilik hakkı ihlali iddiasıyla tazminat talep etmesi mümkündür. Öğrencinin yaşı, ayırt etme gücü ve sorumluluk koşulları incelenmelidir. Disiplin yaptırımının bulunmaması tek başına tazminat istemine engel değildir.

Örnek 2 — Instagram’da mesleki itibarı hedef alan paylaşım

Bir kişi hakkında herhangi bir somut dayanak olmadan dolandırıcı olduğu yönünde paylaşımlar yapılmış, içerikler çok sayıda kişiye ulaşmıştır.

Değerlendirme: İddianın gerçekliği, açıklamanın kamu yararı taşıyıp taşımadığı ve kişilik haklarının ihlal edilip edilmediği değerlendirilir. Hukuka aykırı itibar saldırısı kanıtlandığında manevi tazminat gündeme gelebilir.

Örnek 3 — Trafik kazasında kalıcı bedensel zarar

Kusursuz yolcu trafik kazasında yaralanmış, birden fazla ameliyat geçirmiş ve kalıcı hareket kısıtlılığı oluşmuştur.

Değerlendirme: Tedavi süresi, kalıcı bedensel zarar, yaşam kalitesindeki değişim ve olayın özellikleri TBK m. 56 kapsamında manevi tazminatın belirlenmesinde etkili olabilir.

Örnek 4 — Yöneticinin çalışanı sistematik biçimde aşağılaması

Bir çalışan, altı ay boyunca toplantılarda küçük düşürülmüş, görevleri keyfî şekilde değiştirilmiş ve işyerinde dışlanmıştır.

Değerlendirme: Davranışların sistematikliği, objektif iş gerekçelerinin bulunup bulunmadığı ve kişilik haklarına etkisi değerlendirilir. Olay mobbing niteliğinde olabilir.

Örnek 5 — Gerçeğe aykırı suç isnadıyla savcılığa şikâyet

Bir kişi, karşı tarafın suç işlemediğini bildiği hâlde uydurma olaylar anlatarak şikâyette bulunmuş ve aynı iddiaları çevresine yaymıştır.

Değerlendirme: Şikâyet hakkının kötüye kullanılması ve bağımsız kişilik hakkı ihlali iddiaları değerlendirilebilir. Ancak sırf takipsizlik veya beraat kararı verilmesi bu sonucu kendiliğinden doğurmaz.

BÖLÜM XII — Bursa’da Manevi Tazminat Davası ve Yerel Hukuki Uygulama

Bursa’da manevi tazminat davası nerede açılır?

Bursa’da meydana gelen hakaret, tehdit, darp, trafik kazası ve diğer kişilik hakkı ihlallerine ilişkin uyuşmazlıklarda, görevli ve yetkili mahkeme olayın niteliğine göre belirlenir.

Örneğin Bursa Nilüfer’de meydana gelen bir hakaret olayından kaynaklanan genel haksız fiil davasında, yetki şartları oluştuğunda Bursa Asliye Hukuk Mahkemeleri gündeme gelebilir.

Bursa Osmangazi’de meydana gelen işyeri mobbingi nedeniyle açılacak davalarda ise iş ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlık olduğu takdirde Bursa İş Mahkemeleri görevli olabilir.

Gemlik, İnegöl veya diğer ilçelerdeki olaylarda da yetki ve adli yargı çevresi ayrıca değerlendirilmelidir.

Manevi tazminat davasında avukat desteğinin önemi

Manevi tazminat davalarında hukuki uyuşmazlık çoğu zaman yalnızca bir haksız fiilin meydana gelip gelmediğiyle sınırlı değildir.

Fiilin hangi kişilik hakkını ihlal ettiği, ispat yükü, ceza yargılamasındaki delillerin etkisi, zamanaşımı, görevli mahkeme ve talep edilecek miktarın belirlenmesi birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle manevi tazminatın bölünmezliği, dava başında talep edilen miktarın önemi ve son yıllarda değişen yargılama giderleri uygulaması nedeniyle dava stratejisinin baştan doğru oluşturulması önem taşır.

Makale için kaynaklar ve mevzuat bağlantıları

Makalede belirtilen kanun hükümleri ve içtihatlar bakımından başvurulabilecek temel kaynaklar:

• Mevzuat Bilgi Sistemi — TBK, TMK, HMK ve ilgili kanunlar
• Yargıtay Başkanlığı — Karar Arama
• Adalet Bakanlığı — Mevzuat ve İçtihat Bilgi Sistemi
• Anayasa Mahkemesi — Norm Kararları Bilgi Bankası
• Türkiye Barolar Birliği — 8 Ocak 2026 AAÜT değişikliği