Kadın Hükümlüler Konutta İnfazdan Yararlanabilir mi?
Türk infaz hukukunda kadın hükümlüler bakımından hapis cezasının konutta infaz edilmesi özel olarak düzenlenmiştir.
5275 sayılı Kanun’un 110/2-a maddesine göre kadın hükümlülerin toplam üç yıl veya daha az süreli hapis cezalarının konutta çektirilmesine infaz hâkimi tarafından karar verilebilir.
4 Haziran 2025 tarihinde yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun ile kadın hükümlüler için öngörülen ceza süresi sınırı genişletilmiştir.
Ancak düzenleme, bütün kadın hükümlülerin hapis cezasını evinde çekebileceği anlamına gelmez.
Kadın Hükümlüler İçin Üç Yıl Hapis Sınırı
Kanunda kadın hükümlüler bakımından toplam üç yıl veya daha az süreli hapis cezası öngörülmektedir.
Örneğin toplam iki yıl altı ay hapis cezası bulunan bir kadın hükümlünün, diğer kanuni şartların bulunması hâlinde konutta infaz talep etmesi mümkündür.
Buna karşılık toplam dört yıl hapis cezası bulunan kadın hükümlü, yalnızca kadın olması sebebiyle 110/2-a maddesinden yararlanamaz.
Ancak hükümlünün 70 yaşını tamamlamış olması, ağır hastalığının bulunması veya doğum yapmış olması gibi başka hukuki sebepler ayrıca değerlendirilebilir.
Kadın Hükümlünün Anne Olması Şart mı?
Hayır.
Kadın hükümlüler için düzenlenen üç yıllık konutta infaz imkânından yararlanmak bakımından anne olmak zorunlu değildir.
Evli veya bekâr olmak, çocuk sahibi olmak ya da çalışıyor bulunmak da tek başına belirleyici şartlar değildir.
Örneğin 30 yaşında ve çocuğu bulunmayan bir kadın hükümlü, toplam üç yıl veya daha az hapis cezası bulunması hâlinde kanuni şartlar çerçevesinde konutta infaz talebinde bulunabilir.
Çocuk Sahibi Kadın Hükümlüler İçin Konutta İnfaz
Çocuk sahibi olmak 110/2-a bakımından zorunlu olmasa da hükümlünün ailevi ve sosyal koşullarının açıklanması önemlidir.
Özellikle küçük çocukların bakımı, aile bireylerinin sağlık durumu ve konutta infazın yürütüleceği adres başvuruda belirtilmelidir.
Bununla birlikte hükümlünün annelik durumunun, suç istisnalarını ortadan kaldıran bağımsız bir hukuki sebep olmadığı unutulmamalıdır.
Doğum Yapan Kadınlarda Beş Yıla Kadar Konutta İnfaz
Kadın hükümlüler bakımından ayrıca 5275 sayılı Kanun’un 110/4 maddesi bulunmaktadır.
Doğum tarihinden itibaren altı ay geçmiş olması, başvurunun doğumdan itibaren bir yıl altı ay dolmadan yapılması ve toplam beş yıl veya daha az hapis cezasının bulunması durumunda bu özel düzenleme uygulanabilir.
Dolayısıyla kadın hükümlüler için genel üç yıllık sınır ile doğum sonrası beş yıllık sınır birbirinden farklıdır.
Örneğin doğumunun üzerinden dokuz ay geçen ve dört yıl altı ay hapis cezası bulunan kadın hükümlü, diğer koşulların da sağlanması hâlinde doğum sonrası özel düzenlemeye dayanabilir.
Kadın Hükümlülerde Suç Türü Önemli mi?
Evet.
5275 sayılı Kanun’un 110/9 maddesinde terör suçları, örgüt suçları ve cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar yönünden genel özel infaz usullerine ilişkin istisnalar bulunmaktadır.
Bu nedenle örneğin örgüt üyeliğinden mahkûm olan kadın hükümlü, yalnızca kadın olması sebebiyle üç yıllık konutta infazdan yararlanamaz.
Ancak ağır hastalık, engellilik veya doğum sonrası özel konutta infaz şartları ayrıca değerlendirilmelidir.
Dolandırıcılık Suçundan Mahkûm Kadınlar
Dolandırıcılık suçundan mahkûm edilen kadın hükümlüler bakımından değerlendirme yapılırken suçun basit veya nitelikli olması, örgüt faaliyeti kapsamında işlenip işlenmediği ve toplam hapis cezası birlikte incelenmelidir.
Örneğin örgüt faaliyeti kapsamında olmayan bir dolandırıcılık suçundan toplam iki yıl hapis cezası alan kadın hükümlünün başvurusu, diğer kanuni koşulların bulunması hâlinde değerlendirilebilir.
Uyuşturucu Suçundan Mahkûm Kadınlar
Uyuşturucu kullanmak için madde bulundurma ile uyuşturucu madde ticareti suçları farklı suç tipleridir.
Konutta infaz bakımından suç vasfı, kesinleşmiş ceza miktarı ve örgüt bağlantısı önem taşımaktadır.
TCK 188 kapsamında uzun süreli hapis cezası bulunan bir kadın hükümlünün yalnızca kadın olması nedeniyle üç yıllık sınırdan yararlanması mümkün değildir.
Bununla birlikte ağır hastalık veya doğum sonrası özel şartların bulunması durumunda farklı hükümler incelenebilir.
Kadın Hükümlüler Evde Çalışabilir mi?
Konutta infaz kararı verilmesi, hükümlünün evden serbestçe ayrılarak işe gidebileceği anlamına gelmez.
Hükümlünün belirlenen konutta kalması ve kendisine bildirilen denetim yükümlülüklerine uyması gerekir.
Uzaktan çalışma veya evden yürütülebilen mesleki faaliyetler ise infaz kurallarına aykırı olmamak kaydıyla ayrıca değerlendirilebilir.
Kadın Hükümlü Cezaevine Girdikten Sonra Başvurabilir mi?
Evet.
5275 sayılı Kanun’un 110/6 maddesi, özel infaz usulü kararının infaza başlandıktan sonra da verilebileceğini düzenlemektedir.
Dolayısıyla hükümlünün cezaevinde bulunması, konutta infaz talebinde bulunmasına tek başına engel değildir.
Bursa’da Kadın Hükümlüler İçin Konutta İnfaz Başvurusu
Bursa’da konutta infaz başvurusu hazırlanırken hükümlünün kesinleşmiş mahkûmiyet kararları, toplam hapis cezası, suç türü, varsa içtima kararı ve infaz dosyası incelenmelidir.
Nilüfer, Osmangazi, Yıldırım ve Bursa’nın diğer ilçelerinde ikamet eden kadın hükümlüler bakımından yetkili infaz hâkimliği, somut dosyanın infaz işlemlerine göre belirlenmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kadın hükümlü üç yıl hapis cezasını evde çekebilir mi?
Diğer şartlar sağlanıyorsa mümkündür.
Kadın hükümlünün çocuğunun olması gerekir mi?
Hayır. Genel kadın hükümlü düzenlemesinde çocuk sahibi olma şartı bulunmaz.
Bekâr kadın hükümlüler yararlanabilir mi?
Evet. Medeni durum tek başına engel değildir.
Kadın hükümlünün beş yıl cezası varsa ne olur?
Genel kadın hükümlü düzenlemesindeki üç yıllık sınırı aşar. Ancak doğum sonrası özel şartlar veya diğer hukuki sebepler bulunabilir.
Konutta infaz sırasında ev değiştirilebilir mi?
Geçerli gerekçe bulunması ve ilgili izin sürecinin tamamlanması gerekir.
Sonuç
Kadın hükümlüler için konutta infaz, 2026 yılı itibarıyla toplam üç yıl veya daha az süreli hapis cezaları açısından önemli bir özel infaz usulüdür.
Ancak başvurunun sonucunu yalnızca hükümlünün kadın olması belirlemez. Suç türü, toplam ceza, kanuni istisnalar ve infaz rejimi birlikte değerlendirilmelidir.
SENCER HUKUK DANIŞMANLIK – Av. Enes Sencer