Doğum Yapan Kadınlar Hapis Cezasını Evde Çekebilir mi?
Türk infaz hukukunda doğum yapmış kadın hükümlüler bakımından özel bir konutta infaz düzenlemesi bulunmaktadır.
5275 sayılı Kanun’un 110/4 maddesine göre doğum tarihinden itibaren altı ay geçmiş olan ve toplam beş yıl veya daha az süreli hapis cezasına mahkûm edilen kadınların cezalarının konutta infaz edilmesine karar verilebilir.
Bu düzenleme, doğum yapan kadın hükümlülerin infaz koşullarını belirleyen özel bir hükümdür.
Ancak beş yıllık ceza sınırını karşılamak tek başına yeterli değildir. Doğumdan itibaren geçen süre ve diğer kanuni koşullar da önemlidir.
Doğum Sonrası Konutta İnfazda Altı Ay Şartı
Kanun, doğum tarihinden itibaren altı ay geçmiş olmasını aramaktadır.
Bu nedenle doğumdan hemen sonra 110/4 maddesine dayanılarak konutta infaz kararı verilmesi ile doğum sonrası infazın geri bırakılması birbirinden farklıdır.
Doğumdan sonraki ilk altı aylık dönemde 5275 sayılı Kanun’un 16. maddesinde düzenlenen infazın geri bırakılması hükümleri ve bunların istisnaları değerlendirilmelidir.
Doğumdan Sonra On Sekiz Aylık Başvuru Süresi
5275 sayılı Kanun’un 110/4 maddesi uyarınca konutta infaz talebinde bulunulabilmesi için doğum tarihinden itibaren bir yıl altı ay geçmemiş olması gerekir.
Bu süre önemlidir.
Örneğin doğumunun üzerinden on ay geçmiş bir kadın hükümlü, diğer koşulları taşıyorsa başvuruda bulunabilir.
Buna karşılık doğumunun üzerinden iki yıl geçen bir kadın hükümlü, yalnızca bu özel düzenlemeye dayanamaz.
Ancak kadın hükümlülere ilişkin genel üç yıllık sınır veya başka konutta infaz sebepleri mevcut olabilir.
Doğum Yapan Kadınlarda Beş Yıl Hapis Sınırı
Doğum sonrası özel düzenlemede toplam beş yıl veya daha az süreli hapis cezası şartı bulunmaktadır.
Örneğin dört yıl sekiz ay hapis cezası bulunan ve doğumunun üzerinden sekiz ay geçen bir kadın hükümlü, diğer şartların bulunması hâlinde konutta infaz başvurusunda bulunabilir.
Buna karşılık toplam altı yıl hapis cezası bulunan kişi yalnızca 110/4 maddesine dayanarak bu sınırdan yararlanamaz.
Hamile Kadınlar Konutta İnfazdan Yararlanabilir mi?
Hamilelik ve doğum sonrası konutta infaz aynı hukuki durum değildir.
Hamile kadınların hapis cezalarının infazına ilişkin 5275 sayılı Kanun’un 16. maddesinde ayrıca hükümler bulunmaktadır.
Bu nedenle hamile bir hükümlünün durumunda öncelikle infazın geri bırakılmasına ilişkin şartlar incelenmelidir.
Doğum gerçekleştikten sonra ise kanundaki süreler dikkate alınarak 110/4 maddesi ayrıca değerlendirilebilir.
Çocuğun Annesiyle Yaşaması Gerekli mi?
Doğum sonrası konutta infazın amacı ve kanundaki özel hükümler birlikte değerlendirilmelidir.
5275 sayılı Kanun’un 110/4 maddesine göre konutta infaz kararından sonra çocuğun ölmesi veya annesinden başka birine verilmesi hâlinde infaz hâkimi, bu özel konutta infaz kararını kaldırır.
Bu nedenle çocuğun bakım durumu uygulama açısından önemlidir.
Çocuğun Ölmesi Hâlinde Konutta İnfaz Ne Olur?
110/4 kapsamında verilen karar, çocuğun ölmesi hâlinde kaldırılır.
Ancak hükümlünün ayrıca kadın hükümlülere ilişkin genel düzenlemeden, yaşa bağlı özel infazdan veya ağır hastalık nedeniyle konutta infazdan yararlanabilecek durumda olup olmadığı ayrıca incelenebilir.
Bir hukuki sebebin ortadan kalkması, diğer bütün özel infaz imkânlarının da ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Adli Para Cezası Hapse Çevrilen Anneler
5275 sayılı Kanun’un 110/4 maddesinde adli para cezasının infaz sürecinde hapis cezasına çevrilmiş olması hâli de açıkça düzenlenmiştir.
Dolayısıyla doğum sonrası özel konutta infazın, genel adli para cezası istisnasından farklı bir kapsamı bulunmaktadır.
Başvuru sırasında hapse çevrilen adli para cezasının infaz durumu ve doğum sonrası süreler birlikte incelenmelidir.
Birden Fazla Çocuğu Olan Anneler
Birden fazla çocuğun bulunması tek başına ceza süresi sınırını değiştirmez.
Başvurunun dayanağı olan doğumun tarihi önem taşır.
Örneğin altı yaşında ve dokuz aylık iki çocuğu bulunan kadın hükümlünün durumunda, dokuz aylık bebeğin doğumu üzerinden geçen süre dikkate alınarak değerlendirme yapılabilir.
Doğum Sonrası Konutta İnfaz Başvurusunda Belgeler
Başvuruda aşağıdaki belgeler önem taşıyabilir:
- Kesinleşmiş mahkûmiyet kararı.
- Güncel müddetname ve varsa içtima kararı.
- Çocuğun doğum kayıtları.
- Anne ve çocuk arasındaki nüfus kayıtları.
- İkametgâh bilgileri.
- Gerektiğinde sağlık ve bakım belgeleri.
Belgelerin yanı sıra uygulanması istenen kanun hükmünün açıkça belirtilmesi önemlidir.
Bursa’da Doğum Sonrası Konutta İnfaz
Bursa’da doğum yapmış kadın hükümlüler bakımından konutta infaz talepleri, görevli infaz hâkimliğine sunulacak belgelerle hazırlanmalıdır.
Nilüfer, Osmangazi, Yıldırım, İnegöl ve diğer ilçelerde yaşayan hükümlüler için başvuru yapılacak merci, infazın yürütüldüğü dosyaya göre belirlenir.
Özellikle doğumdan itibaren bir yıl altı aylık süre dolmadan başvurunun değerlendirilmesi önem taşır.
Sıkça Sorulan Sorular
Bebeği üç aylık olan kadın konutta infaz isteyebilir mi?
110/4 maddesinde doğumdan itibaren altı ay geçmiş olması şartı vardır. İlk altı aylık dönemde infazın geri bırakılması hükümleri ayrıca incelenmelidir.
Bebeği sekiz aylık olan kadın evde ceza çekebilir mi?
Diğer kanuni koşullar sağlanıyorsa mümkündür.
Bebeği iki yaşında olan kadın yararlanabilir mi?
Doğuma bağlı özel başvuru süresi geçmiş olur. Ancak başka konutta infaz sebepleri bulunabilir.
Beş yıl ceza alan kadın hükümlü evde infazdan yararlanır mı?
Doğum sonrası süreler ve diğer şartlar uygunsa mümkündür.
Doğum belgesi olmadan başvuru yapılabilir mi?
Doğum tarihinin resmi kayıtlarla belgelenmesi gerekir.
Doğum sonrası konutta infaz kararı otomatik verilir mi?
Hayır. Yetkili infaz hâkimliğinin kararı gereklidir.
Sonuç
Doğum yapan kadınlar için konutta infaz düzenlemesi, beş yıllık ceza sınırı ve doğumdan itibaren geçen süreler bakımından özel şartlara tabidir.
Başvuruda özellikle altı aylık başlangıç ve bir yıl altı aylık başvuru süresinin doğru değerlendirilmesi önemlidir.
SENCER HUKUK DANIŞMANLIK – Av. Enes Sencer