FETÖ Davalarında Himmet Kriteri

FETÖ/PDY kapsamında yürütülen ceza soruşturmaları ve kovuşturmalarında en fazla tartışılan delillerden biri, “himmet” adı altında para verildiği, toplandığı veya örgütsel finansman faaliyetlerine katılım sağlandığı iddiasıdır. Özellikle polis memurları, emniyet müdürleri, öğretmenler, akademisyenler, hâkim ve savcılar ile iş insanları hakkında açılan davalarda himmet isnadı, zaman zaman silahlı terör örgütüne üyelik veya örgüte yardım suçunun dayanakları arasında gösterilmektedir.

Ancak her bağış, burs, kurban bedeli, dernek yardımı, banka havalesi veya düzenli ödeme hukuken himmet kabul edilemeyeceği gibi, himmet olarak nitelendirilen her para transferi de tek başına silahlı terör örgütüne üyelik suçunu oluşturmaz.

Yargıtay, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları birlikte değerlendirildiğinde; ödemenin gerçekleştirildiği tarih, tutar, düzenlilik, paranın kime teslim edildiği, hangi amaçla verildiği, sanığın örgütsel yapıyı bilip bilmediği ve diğer delillerle bağlantısı önem taşımaktadır.

Özellikle 2024–2026 dönemindeki yargı kararları, himmet iddiası ile ispatlanmış örgütsel finansman faaliyetinin birbirinden ayrılması gerektiğini gösteren önemli örnekler içermektedir.

Bu kapsamlı incelemede şu sorulara cevap verilecektir:

• FETÖ davalarında himmet nedir ve hangi işlemler himmet olarak değerlendirilmektedir?
• Himmet vermek tek başına örgüt üyeliği için yeterli midir?
• 100 TL, 500 TL veya 1.000 TL gibi ödemelerin cezai sorumluluğa etkisi nedir?
• Her ay düzenli para vermek ile bir defalık bağış yapmak arasında ne fark vardır?
• Garson SD kartındaki EA, A4, B4 ve diğer kodlamalarda himmet nasıl değerlendirilir?
• Garson kodlamasında himmet vermeme veya eksik himmet verme ne anlama gelir?
• Bank Asya hesabına yatırılan paralar himmet sayılır mı?
• Öğretmenlerin maaşlarından kesilen paralar suç oluşturur mu?
• Emniyet personelinden toplandığı iddia edilen himmetler nasıl ispatlanmalıdır?
• İş insanlarının mütevelli toplantılarındaki bağışları hangi koşullarda suç sayılabilir?
• Hangi olaylarda mahkûmiyet, hangi olaylarda beraat kararı verilmiştir?
• Himmet iddiası ByLock, ankesörlü telefon, sohbet, tanık anlatımı ve Garson kodlarıyla birleşirse hukuki sonuç değişir mi?

1. FETÖ Davalarında Himmet Nedir?

Himmet, genel anlamıyla yardım, bağış ve maddi destek anlamlarında kullanılan bir kavramdır. Bununla birlikte FETÖ/PDY soruşturmalarında bu sözcük, örgütün finansmanına yönelik olduğu iddia edilen çeşitli para toplama ve aktarma faaliyetlerini tanımlamak amacıyla kullanılmaktadır.

Yargı kararlarında FETÖ/PDY’nin finansman sağlama yöntemleri arasında belirli meslek mensuplarından gelirleriyle orantılı para toplanması, iş insanlarından bağış alınması, burs ve kurban organizasyonları yapılması, bazı ticari işletme ve finans kuruluşlarının kullanılması gibi faaliyetler anlatılmaktadır.

Ancak burada iki ayrı hususun birbirine karıştırılmaması gerekir:

Birinci husus: Yargı kararlarında bir örgütün genel olarak himmet adı altında finansman temin ettiğinin kabul edilmesi.

İkinci husus: Yargılanan belirli bir kişinin, belirli tarihlerde, bilerek ve isteyerek bu finansman faaliyetlerine katıldığının hukuka uygun delillerle kanıtlanması.

Bir örgütün genel finansman yönteminin mahkeme kararlarıyla belirlenmiş olması, geçmişte bağış yapan herkesin örgütsel amaçla hareket ettiğini otomatik olarak ispatlamaz.

Ceza hukukunda kişisel sorumluluk esastır. Her sanığın fiili, kastı ve suçun unsurları ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

2. Himmet Vermek Hangi Suçları Oluşturabilir?

Himmet isnadının hukuki değerlendirmesinde üç temel suç tipi gündeme gelebilir.

2.1. Silahlı terör örgütüne üyelik – TCK 314/2

TCK 314/2 kapsamında örgüt üyeliğinden mahkûmiyet için yalnızca örgütle herhangi bir ilişki kurulması yeterli değildir.

Yargıtay içtihatları uyarınca, örgütün hiyerarşik yapısına organik bağla katılımın ve kural olarak süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk gösteren örgütsel faaliyetlerin değerlendirilmesi gerekir.

Bu nedenle, bir kişinin geçmişte bağış yapması ile örgütsel emir ve talimatlara tabi olarak düzenli şekilde finansman sağlaması aynı hukuki nitelikte değildir.

Himmet faaliyeti, başka örgütsel faaliyetlerle birlikte değerlendirildiğinde örgüt üyeliği açısından delil oluşturabilir. Bununla birlikte hangi eylemin örgüt hiyerarşisine katılımı gösterdiği mahkeme tarafından somut şekilde açıklanmalıdır.

2.2. Silahlı terör örgütüne bilerek ve isteyerek yardım – TCK 220/7

Örgütün hiyerarşisine dahil olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişilerin eylemleri, TCK 220/7 kapsamında değerlendirilebilir.

Himmet davalarında üyelik ile yardım arasındaki temel ayrım burada ortaya çıkmaktadır.

Örneğin bir kişinin örgüt hiyerarşisine katıldığını gösteren yeterli delil bulunmamasına rağmen örgütün faaliyetlerini bilerek kolaylaştırdığı ve maddi kaynak sağladığı somut biçimde ispatlanmışsa, örgüte yardım suçu tartışılabilir.

Ancak yardım suçunun oluşabilmesi için de yardımın bilerek ve isteyerek gerçekleştirilmiş olması gerekir. Salt ekonomik ilişki veya hukuken izin verilen bir dönemde yapılmış bağış, manevi unsur araştırılmadan suç olarak kabul edilmemelidir.

2.3. Terörizmin finansmanı – 6415 sayılı Kanun

6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun’un 4. maddesi, terör örgütlerine belirli koşullarda fon sağlanmasını veya toplanmasını ayrıca suç olarak düzenlemektedir.

Kanunda, terör eylemlerinde kullanılması amacıyla veya kullanılacağını bilerek ve isteyerek, belirli bir eylemle bağlantı kurulmadan da fon sağlama ya da toplama fiili düzenlenmiştir. Suçun temel cezası, fiilin daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmaması koşuluyla beş yıldan on yıla kadar hapistir.

Bu suç tipi açısından da kastın, fonun niteliğinin ve kanundaki diğer unsurların ispatı gerekir.

2.4. Himmet isnadı ile suç tipleri arasındaki fark

İsnat	Araştırılması gereken temel mesele
Örgüt üyeliği	Örgüt hiyerarşisine organik bağla katılım
Örgüte yardım	Örgüte bilerek ve isteyerek yardım edilmesi
Terörizmin finansmanı	Kanunda belirtilen amaç ve bilgi unsurlarıyla fon sağlanması veya toplanması
Kamu görevinden çıkarılma	İlgili idari rejimde irtibat veya iltisakın objektif ve yeterli gerekçelerle ortaya konulması

Özellikle vurgulamak gerekir ki ceza yargılamasındaki örgüt üyeliği standardı ile kamu görevinden çıkarma davalarında tartışılan irtibat ve iltisak standardı aynı değildir. Bu nedenle bir kişinin ceza davasında beraat etmesi ile idari yargıda farklı bir sonuca ulaşılması hukuken mümkündür. Bununla birlikte idari işlemlerin de yeterli araştırma ve gerekçeye dayanması gerekir.

3. Hangi Ödemeler Himmet Olarak Değerlendirilebilir?

Yargı kararlarında himmet isnadının konusu olan finansal faaliyetler tek tip değildir.

3.1. Maaştan belirli bir oranda ödeme yapılması

Bazı yargı kararlarında, örgüt mensuplarından maaşlarının belli bir yüzdesinin himmet olarak toplandığına ilişkin anlatımlar bulunmaktadır.

Özellikle örgütün kamu kurumlarındaki yapılanmasının açıklanmasına ilişkin karar metinlerinde;

• İlk maaşın tamamının aktarılması,
• Bekâr ve evli kişiler için farklı oranların uygulanması,
• Gelir artışına göre ödeme miktarının değiştirilmesi,
• Ödemelerin sorumlu kişiler aracılığıyla toplanması,

gibi iddialara yer verilmiştir.

Örneğin Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 2021/4197 E., 2023/2716 K. sayılı kararında aktarılan örgüt yapılanması açıklamalarında, hâkim ve savcıların ilk aylıklarını aktardıkları; devamında bekârlardan yüzde 15, evlilerden yüzde 10, en az üç çocuk sahibi olanlardan yüzde 5 oranında himmet toplandığı yönündeki tespitler bulunmaktadır.

Bu oranlar kanunla belirlenmiş suç ölçütleri değildir. Kararlarda anlatılan örgütsel finansman uygulamasına ilişkin olgusal tespitlerdir.

Dolayısıyla maaşının yüzde 10’una denk gelen bir ödeme yapan kişinin, yalnızca bu matematiksel benzerlik nedeniyle örgüt üyesi olduğu sonucuna ulaşılamaz.

3.2. Burs adı altında para verilmesi

Öğrencilerin eğitim ve barınma giderlerini karşılamak amacıyla burs verilmesi tek başına suç değildir.

Buna karşılık burs adı altında toplanan paranın gerçekte örgütün mahrem yapılanmasına veya örgütsel faaliyetlerine aktarıldığı ve kişinin bu amaçla hareket ettiği ispatlanırsa hukuki nitelendirme değişebilir.

Özellikle şu sorular önem taşır:

Bursun gerçek bir öğrencisi var mıdır? Para doğrudan öğrenciye mi verilmiştir? Bir vakıf veya dernek üzerinden mi aktarılmıştır? Paranın örgütsel kullanımına ilişkin somut delil bulunmakta mıdır? Sanık, paranın kullanım amacını bilmekte midir?

3.3. Kurban bağışı yapılması

Kurban organizasyonları da çeşitli FETÖ/PDY dosyalarında himmet veya örgüte maddi destek başlığı altında ileri sürülmüştür.

Ancak kurban bedeli ödenmiş olması, doğrudan terörizmin finansmanı anlamına gelmez.

Ödemenin hangi kuruluşa yapıldığı, bağışın gerçek amacı, işlem tarihi ve sanığın bilgisi değerlendirilmelidir.

3.4. Dernek ve vakıflara yapılan bağışlar

Örgütle bağlantılı olduğu iddia edilen dernek ve vakıflara para yatırılması, bazı soruşturmalarda delil olarak kullanılmıştır.

Fakat bir kuruluşun sonradan kapatılması, o kuruluşun faaliyet gösterdiği dönemde bağış yapan tüm kişilerin geçmişe dönük olarak suç işlemiş kabul edilmesine yeterli değildir.

Nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 2024/1119 esas bilgisiyle erişilebilen karar metninde aktarılan Danıştay 5. Dairesinin 15.06.2022 tarihli, 2021/7730 E., 2022/4892 K. sayılı kararında, Kimse Yok Mu Derneğine yapılan ödemenin mahiyetinin bilinmemesi ve devamlılığının ortaya konulmaması önemsenmiştir. Bağışın insani amaçla değil örgütsel amaçla yapıldığına yönelik somut delil bulunmaması değerlendirmeye alınmıştır.

3.5. Elden para verilmesi

Himmet davalarındaki en önemli ispat problemlerinden biri, elden ödeme yapıldığı iddiasıdır.

Banka kaydı bulunmayan bir olayda yalnızca tanık anlatımı söz konusu olabilir.

Bu durumda tanığın;

• Paranın verildiği tarihi ve yeri bilip bilmediği,
• Ödeme miktarını somut olarak açıklayıp açıklamadığı,
• Paranın teslimine bizzat tanıklık edip etmediği,
• Bilgisinin görgüye mi, duyuma mı dayandığı,
• Anlatımlarının diğer delillerle doğrulanıp doğrulanmadığı,

araştırılmalıdır.

Tanığın ödeme hakkında bilgi sahibi olduğunu söylemesi ile paranın gerçekten teslim edildiğini görmesi farklı ispat değerine sahiptir.

4. Himmet Miktarının Önemi: Az Para Vermek veya Çok Para Vermek Suçun Niteliğini Değiştirir mi?

Himmet davalarında sıklıkla sorulan sorulardan biri, belirli bir parasal sınırın üzerinde ödeme yapılmasının suç oluşturup oluşturmadığıdır.

Türk ceza mevzuatında himmet adı altında verilen paralar bakımından otomatik suçluluk doğuran sabit bir parasal eşik bulunmamaktadır.

Örneğin 100 TL, 500 TL, 1.000 TL veya 10.000 TL gibi tutarlar tek başına örgüt üyeliğinin ya da örgüte yardım suçunun oluştuğunu göstermez.

Bununla birlikte miktarın tamamen önemsiz olduğu da söylenemez.

Miktar, somut olayda ödeme davranışının niteliğinin anlaşılması bakımından değerlendirilebilir.

4.1. Küçük tutarlı tek seferlik ödeme

Örneğin bir öğretmenin geçmişte bir öğrenciye yardım etmek amacıyla bir defa 100 TL vermesi, başka hiçbir delil bulunmadığında, örgüt üyeliğinin varlığını ispatlamaya yeterli kabul edilmemelidir.

Burada belirleyici mesele tutarın düşüklüğünden ziyade suçun maddi ve manevi unsurlarının ortaya konulamamasıdır.

4.2. Küçük tutarlı fakat düzenli ödeme

Bir kişinin her ay aynı kişiye 200 TL göndermesi, düzenlilik açısından dikkat çekebilir.

Ancak düzenli ödeme davranışının gerçek nedeni araştırılmalıdır.

Kira katkısı, aile yardımı, öğrenci bursu veya başka bir özel hukuk ilişkisi de düzenli para transferlerini açıklayabilir.

Düzenlilik önemli bir olgudur; fakat tek başına örgütsel amaç anlamına gelmez.

4.3. Yüksek miktarlı tek seferlik ödeme

Bir iş insanının bir defada 100.000 TL bağış yapmış olması, yalnızca ödeme miktarına bakılarak örgüt üyeliği sonucunu doğurmaz.

Burada paranın gerçek alıcısı, hangi amaçla toplandığı, kişinin bunu bilip bilmediği ve ödeme sırasında örgütsel talimat bulunup bulunmadığı ayrıca incelenmelidir.

4.4. Gelire oranlı sistematik ödeme

Aylık gelirin belirli bir yüzdesinin, her ay aynı örgütsel sorumluya teslim edildiği iddiası daha farklı bir değerlendirme gerektirir.

Şayet bunun bir örgütsel talimat kapsamında gerçekleştiği, ödeme yapan kişinin örgütsel bağlantısı ve paranın kullanım amacı somut delillerle ortaya konulmuşsa, üyelik veya yardım bakımından daha güçlü bir delil bütününden söz edilebilir.

Ancak yalnızca ödeme tutarının maaşın belirli bir yüzdesine denk gelmesi yeterli değildir.

5. Himmette Düzenlilik, Süreklilik ve Devamlılık Kriterleri

Ödemelerin düzenli olması ile örgüt üyeliği için aranan faaliyetlerin sürekliliği birbirinden ayrılmalıdır.

Bir kişinin on iki ay boyunca para göndermesi, finansal ilişki yönünden süreklilik gösterebilir. Ancak örgüt üyeliği bakımından bunun niteliği, amacı ve örgüt hiyerarşisiyle bağlantısı ayrıca değerlendirilmelidir.

Ödeme davranışı	Hukuki değerlendirme
Tek seferlik yardım	Amaç, kast ve alıcı araştırılır
Yılda bir kurban bağışı	Tek başına üyelik kanıtı değildir
Her ay düzenli burs	Gerçek burs ilişkisi ve para akışı incelenir
Maaştan belirli oranlı ödeme	Örgütsel talimat ve sorumlu kişi ilişkisi araştırılır
Birden fazla kişiden para toplama	Toplama organizasyonu ve bilinçli katkı önem kazanır
Örgütsel görev kapsamında finansman yönetimi	Hiyerarşik ilişki ve faaliyetlerin bütünü değerlendirilir

Düzenli para aktarımının örgüt üyeliğine işaret ettiği ileri sürülüyorsa, mahkemenin yalnızca para transferlerinin tekrarlandığını değil, bu tekrarın neden örgütsel aidiyet ve hiyerarşik bağlılık gösterdiğini de açıklaması gerekir.

6. FETÖ Davalarında Himmet Konusunda Yargıtay Kararları

Bu bölümde erişilebilir karar metinlerinden doğrulanabilen örnekler ele alınmaktadır. İlk derece mahkûmiyeti, istinaf beraati, Yargıtay onaması ve bozması birbirinden ayrılmıştır.

6.1. Yargıtay 3. Ceza Dairesi, 10.01.2024, 2023/9384 E., 2024/244 K. – Mütevelli ve himmet iddiasında beraatin onanması

Beraat onandı

Bu karar, himmet isnadıyla ilgili beraat örnekleri bakımından özel önem taşımaktadır.

Karaman Ağır Ceza Mahkemesinin 08.01.2021 tarihli, 2020/79 E., 2021/3 K. sayılı kararıyla sanık hakkında silahlı terör örgütüne bilerek ve isteyerek yardım suçundan mahkûmiyet hükmü kurulmuştur.

Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi ise 27.12.2021 tarihli, 2021/627 E., 2021/1968 K. sayılı kararıyla bu mahkûmiyeti kaldırarak CMK 223/2-e uyarınca beraat kararı vermiştir.

Savcılığın temyizinde, sanığın 17–25 Aralık 2013 sonrasındaki dönemde örgüt mütevellisi olarak faaliyet gösterdiği, mütevellilere yönelik sohbet toplantılarına katıldığı ve mütevelli yapılanmasının bağış, burs ve kurban parası toplayarak örgüte destek sağladığı ileri sürülmüştür.

Yargıtay 3. Ceza Dairesi, suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit görülmediği gerekçesine dayanan istinaf beraatinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varmış ve beraat hükmünü onamıştır.

Kararın hukuki önemi: Mütevelli yapılanmasına katılım ve himmet toplama iddialarının bulunması, somut sanık bakımından isnat edilen yardım suçunun mutlaka sabit kabul edileceği anlamına gelmemektedir.

Burada dikkat edilmesi gereken bir diğer husus, Yargıtayın beraati onamış olmasının, mütevelli toplantılarında yapılan bütün bağışların hukuken suç oluşturmayacağı şeklinde yorumlanamayacağıdır.

Karar, somut dosyada ispatın yeterli görülmediğini göstermektedir.

6.2. Yargıtay 3. Ceza Dairesi, 2021/18940 E., 2022/2144 K. – Himmet ve burs toplama faaliyetinin yardım suçu olarak değerlendirilmesi

Üyelik–yardım ayrımı

Bu kararda, sanığın esnaf mütevelli heyetinde bulunduğu, himmet ve burs topladığı ve örgütle bağlantılı dershanede kısa süre ders verdiği belirtilmiştir.

Karar metninin erişilebilir özetinde, faaliyetlerin örgüt hiyerarşisine dahil olunduğunu gösterecek süreklilik, çeşitlilik ve yoğunlukta olmadığı; buna karşılık eylemlerin bütün hâlinde örgüte yardım niteliğinde değerlendirildiği aktarılmaktadır.

Bu karardan çıkan temel hukuki ayrım şöyledir:

Bir kişi bakımından örgüt üyeliğinin unsurları oluşmamış olabilir. Ancak kişinin örgüte bilerek ve isteyerek maddi destek sağladığı veya finansman topladığı kanıtlanmışsa, yardım suçu yönünden ayrıca değerlendirme yapılabilir.

Özellikle mütevelli heyetlerinde bulunduğu ileri sürülen iş insanları bakımından bu ayrım önemlidir.

6.3. Yargıtay 3. Ceza Dairesi, 2023/23683 E., 2024/5764 K. – Garson kodlaması ve örgütsel toplantıların birlikte değerlendirilmesi

Kararın erişilebilir özetinde, sanığın örgütün faaliyetlerinin ortaya çıkmasından sonraki dönemde de örgütsel toplantılara katıldığı ve başkalarını bu toplantılara çağırdığı belirtilmiştir.

Ayrıca Garson veri inceleme raporunda sanığın EA koduyla sınıflandırıldığı aktarılmıştır.

Yargıtay, bu olguları birlikte değerlendirerek örgüt üyeliği kapsamında mahkûmiyet hükmü kurulması gerektiği gerekçesiyle beraat kararını bozmuştur.

Önemli ayrım: Bu kararda yalnızca himmet konusuna ilişkin bir kodlama bulunduğu için beraat bozulmuş değildir. Örgütsel toplantılara devam etme ve başkalarını toplantıya çağırma şeklindeki faaliyetler de değerlendirilmiştir.

Dolayısıyla karar, EA kodunun tek başına ve her olayda örgüt üyeliğini ispatladığı şeklinde okunamaz.

6.4. Yargıtay 3. Ceza Dairesi, 11.12.2023, 2022/32832 E., 2023/10379 K. – Garson verilerinde eksik araştırma nedeniyle bozma

Bu kararda, gizli tanık Garson’dan elde edilen dijital verilerde sanığa ilişkin EA, SC ve SCC kodlarına yer verildiği aktarılmıştır.

Yargıtay, sanık hakkında güncel veri bulunup bulunmadığının araştırılması, raporda yer alan sorumlu kişilerin kimliklerinin tespit edilmesi, ilgili soruşturma ve kovuşturma dosyalarının getirtilmesi, diğer tanık ve ByLock kayıtlarının incelenmesi gerektiğini belirtmiştir.

Eksik araştırmayla verilen beraat kararı bu nedenle hukuka aykırı bulunmuştur.

Bu karar, özellikle savunma yönünden iki sonuç doğurmaktadır.

Birincisi, Garson verileri mahkemelerce delil niteliğinde değerlendirilebilmektedir.

İkincisi, bu verilerin varlığı mahkemenin diğer delilleri araştırma yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır.

Beraat kararının bozulması da otomatik mahkûmiyet anlamına gelmez. Bozma sonrasında gerekli araştırmalar yapılarak sanığın hukuki durumu yeniden değerlendirilmelidir.

6.5. Yargıtay 3. Ceza Dairesinin Bank Asya kaynaklı yardım suçuna ilişkin beraat yaklaşımı

Anayasa Mahkemesinin 2021/36090 başvuru numaralı kararında aktarılan Yargıtay içtihatlarında, talimat dönemine denk gelen banka işlemlerinin her zaman mahkûmiyet sonucunu doğurmadığı görülmektedir.

Aktarılan Yargıtay kararında, sanığın talimat döneminde para yatırmış olması yanında, banka işlemlerinin TMSF devrinden sonra da devam ettiği ve hesap hareketlerinin rutin bankacılık faaliyeti kapsamında kaldığı değerlendirilmiştir.

Örgüte yardım kastını ortaya koyan yeterli delil bulunmadığından, mahkûmiyet yerine beraat kararı verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Aynı doğrultudaki kararlar arasında şu künyeler de bulunmaktadır:

• Yargıtay 3. Ceza Dairesi, 27.06.2022, 2021/13159 E., 2022/4070 K.
• Yargıtay 3. Ceza Dairesi, 30.06.2022, 2021/13117 E., 2022/4203 K.

Bu kararlar, Bank Asya işlemlerinin mahiyeti ve yardım kastının ispatı bakımından önemlidir.

Burada önemli bir terminolojik ayrım bulunmaktadır: Bank Asya’daki rutin mevduat işlemleri doğrudan “himmet ödemesi” değildir. Bu içtihatlar finansal işlemlerin örgüte yardım olarak nitelendirilmesi sorununu açıklamak için incelenmektedir.

6.6. Yargıtay 16. Ceza Dairesi, 20.12.2017, 2017/1862 E., 2017/5796 K. – Örgüt talimatıyla Bank Asya’ya para yatırılması

Yargıtayın Bank Asya konusunda temel içtihatlarından biridir.

Kararda, örgüt liderinin talimatı doğrultusunda gerçekleştirilen ve bankanın finansal durumunu güçlendirmeyi amaçlayan işlemlerin örgüte yardım kapsamında değerlendirilebileceği kabul edilmiştir.

Bununla birlikte kararı, Bank Asya’ya para yatıran herkesin otomatik olarak örgüt üyesi olduğu şeklinde yorumlamak doğru değildir.

Örgüt üyeliğinin unsurları ile yardım suçunun unsurları ayrıca incelenmelidir.

Nitekim sonraki Yargıtay ve AYM kararlarında rutin bankacılık işlemleri ile örgüt talimatıyla gerçekleştirilen işlemler arasındaki ayrım belirginleşmiştir.

6.7. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 13.01.2022, 2020/9.MD-344 E., 2022/12 K.

Ceza Genel Kurulunun bu kararında örgütlerin ekonomik kaynak edinme yöntemleri, örgütsel finansman ve Bank Asya’nın mali yapısına ilişkin kapsamlı değerlendirmelere yer verilmiştir.

Kararda, himmet adı altında para toplanması da örgütlerin finansman temin etme yöntemleri arasında ele alınmaktadır.

Bu içtihat, özellikle finansal işlemlerin örgüt üyeliği ve yardım suçlarıyla bağlantısının açıklanması bakımından önemlidir.

Ancak yine somut failin hangi işlemi gerçekleştirdiği ve bu işlemde hangi saikle hareket ettiği ayrıca ispatlanmalıdır.

7. Garson SD Kartı ve Himmet Kriteri: Polisler İçin Özel İnceleme

Garson kod adlı gizli tanıktan elde edilen dijital veriler, özellikle Emniyet Genel Müdürlüğü personeline yönelik FETÖ/PDY soruşturmalarında önemli bir delil kategorisi olarak kullanılmıştır.

Bu verilerde polis memurlarının örgüt tarafından çeşitli kodlarla sınıflandırıldığı, bazı personelin örgütsel bağlılık düzeyine, toplantılara katılımına ve finansman konusundaki tutumuna ilişkin değerlendirmelere yer verildiği yargı kararlarından anlaşılmaktadır.

Ancak bu kodlamalar, kamu makamlarının düzenlediği bir mesleki performans kaydı veya mahkeme tarafından verilmiş hukuki statü değildir.

Bunlar, örgüte ait olduğu değerlendirilen dijital materyallerden elde edilmiş üçüncü kişi kayıtlarıdır. Dolayısıyla verinin doğruluğu, güncelliği ve ilgili kişiye ilişkin gerçek durumu ne ölçüde yansıttığı araştırılmalıdır.

7.1. Garson kodlamalarında himmet kavramı ne şekilde geçmektedir?

Garson verilerinde himmet, her zaman ayrı bir parasal tutar veya bağımsız bir ödeme hanesi şeklinde bulunmamaktadır.

Bazı kodların açıklamalarında himmet verme veya vermeme, kişinin örgüte bağlılığına ilişkin değerlendirmeler arasında sayılmıştır.

Örneğin EA kodunun açıklamasında, örgüt içerisinde kabul edilen ancak bazı konularda zaafı bulunduğu belirtilen kişilerden söz edilmektedir.

Bu zaaf örnekleri arasında himmet verme, kampa katılma, çağrıldığında gelme, sigara, karşı cinsle ilişkiler ve namaz gibi hususlar bulunmaktadır.

Burada dikkat edilmesi gereken önemli nokta şudur:

EA kodunun bulunması, kişinin belirli tarihte ve belirli miktarda himmet verdiğini doğrudan kanıtlamaz.

Çünkü kod açıklaması bir ödeme dekontu, muhasebe kaydı veya para teslim tutanağı değildir.

7.2. Garson kodlarının anlamları

Aşağıdaki açıklamalar, mahkeme kararlarında aktarılan veri inceleme raporlarındaki tanımlara dayanmaktadır. Bunlar kodu kullandığı iddia edilen yapının kişileri nasıl sınıflandırdığına ilişkin açıklamalardır; tek başına hukuki suçluluk tespiti değildir.

Kod	Veri raporlarında aktarılan anlamı	Himmet yönünden önemi
A4	Üst düzey sadakat ve bağlılık atfedilen kişi	Doğrudan ödeme kaydı değildir
A5	Üst düzey sadakat ve bağlılık atfedilen kişi	Finansman ilişkisi ayrıca araştırılır
B4	Bağlılığı bulunduğu, ancak bazı hususları sorguladığı belirtilen kişi	Himmet verildiğini ispatlamaz
EA	Örgüt içerisinde olduğu, ancak çeşitli zaafları bulunduğu belirtilen kişi	Himmet verme konusundaki tutum kod açıklamasında geçer
SAY	Teslimiyet atfedilen, yöneticilik vasfı bulunmayan polis	Belirli bir ödeme miktarını göstermez
SAYA	Tam teslimiyet ve zaafsızlık atfedilen polis	Somut ödeme ve kast ayrıca incelenir
SC	17–25 Aralık sonrasında yeniden kazanılmasına çalışıldığı belirtilen kişi	Para transferine ilişkin doğrudan kayıt değildir
SCC	Yeniden kazanılmaya yakınlık derecesini belirten kod	Himmet ödemesi kanıtı değildir
DİL1–3	Örgüt dışından kazanılmaya çalışılan kişiler	Kodun kendisi örgüt üyeliğini göstermez
E	Örgütle ilgisi bulunmadığı yönünde sınıflandırılan kişi	Himmet isnadının doğrulanmasını gerektirir
F grubu	Örgütle bağlantısı bulunmadığı, örgüt açısından olumsuz görüldüğü belirtilen kişiler	Örgütsel finansman sonucuna doğrudan götürmez

Kod açıklamalarının kaynağı, AYM’nin 2026 kararlarında da ele alınan veri inceleme raporlarıdır.

7.3. EA kodu doğrudan himmet verildiği anlamına gelir mi?

Hayır. EA kodunun açıklamasında himmet konusunun geçmesi, tek başına belli bir ödeme yapıldığının kanıtı değildir.

Örnek üzerinden değerlendirelim.

Bir polis memurunun Garson verilerinde EA olarak kodlandığını, hakkında herhangi bir banka havalesi bulunmadığını, himmet ödediğine ilişkin tanık anlatımı olmadığını ve başka örgütsel finansman kaydı elde edilmediğini varsayalım.

Böyle bir durumda yalnızca kodun açıklamasında himmet kelimesinin bulunmasından hareketle sanığın örgüte para verdiği sonucuna ulaşılması sorunludur.

Çünkü açıklamadaki himmet ifadesi, birden fazla olası zaaf örneğinden biridir.

Ayrıca kodun hangi tarihte oluşturulduğu, değerlendirmeyi kimin yaptığı, kimden bilgi alındığı ve sanık hakkında başka kayıt bulunup bulunmadığı da araştırılmalıdır.

7.4. Garson kodunda himmet vermeme veya eksik verme nasıl değerlendirilir?

Bu konu, Garson verilerinin en fazla yanlış yorumlanabilecek alanlarından biridir.

Bir kişinin himmet vermediği veya yeterli himmet vermediği yönünde örgüt içi bir değerlendirmeye yer verilmiş olması üç farklı ihtimali gündeme getirebilir:

Birinci ihtimal, kişinin örgütle bağlantılı olduğu ancak ödeme talebini yerine getirmediği iddiasıdır.

İkinci ihtimal, kişinin örgüt tarafından kazanılmaya çalışıldığı ancak mali talepleri kabul etmediği ihtimalidir.

Üçüncü ihtimal ise kodlamanın eksik, hatalı, eski veya gerçeğe aykırı olmasıdır.

Dolayısıyla himmet vermeme konusundaki bir değerlendirmenin kendisi, daha önce düzenli himmet ödendiğini de kanıtlamaz.

Burada kayıt bütünlüğünün incelenmesi gerekir.

7.5. Garson verilerindeki değerlendirme ile banka kayıtları çelişiyorsa ne yapılmalıdır?

Örneğin bir polis memuru hakkında örgütsel sadakat atfeden bir kod bulunmasına karşılık hiçbir finansman kaydı bulunmayabilir.

Bu durumda finansal faaliyet yönünden ortaya çıkan delil eksikliği doğrudan göz ardı edilmemelidir.

Benzer şekilde kişinin örgütle ilgisiz olduğunu gösterdiği ileri sürülen bir kod bulunmasına rağmen tanık tarafından örgütsel finansman faaliyetine katıldığı iddia ediliyorsa, çelişkinin giderilmesi gerekir.

Bir veri kaynağını tamamen doğru, diğerini tamamen yanlış kabul etmek yerine kayıtların kaynağı ve güvenilirliği karşılaştırılmalıdır.

7.6. Garson veri inceleme raporu ile veri analiz raporu arasındaki fark

Bu ayrım özellikle 2026 tarihli Anayasa Mahkemesi kararları bakımından önem kazanmıştır.

Veri inceleme raporu, dijital materyaldeki belirli kodlamaları veya kayıtları ortaya koyabilir.

Veri analiz raporu ise farklı kayıt ve listelerin karşılaştırılmasıyla kodlamaların zaman içerisindeki tutarlılığının değerlendirilmesine imkân sağlayabilir.

Bu nedenle tek bir listedeki kodlama ile farklı kaynaklarda doğrulanan, tutarlı ve ayrıntılı veriler aynı ispat ağırlığına sahip olmayabilir.

Özellikle polislerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin davalarda bu ayrım belirleyici hâle gelmiştir.

8. Anayasa Mahkemesinin 2 Nisan 2026 Tarihli Garson Kararları

2026 yılında Garson verilerine ilişkin verilen en önemli Anayasa Mahkemesi kararları arasında Mehmet Emin Okyay ve Doğan Doğan başvuruları bulunmaktadır.

Her iki karar da 02.04.2026 tarihlidir ve Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından verilmiştir.

8.1. Mehmet Emin Okyay kararı – B. No: 2023/47320, 02.04.2026

Hak ihlali

Başvurucu polis memuru hakkında Garson verilerinde EA ve ETÜD: 2015/1 kodlamaları bulunduğu belirtilmiştir.

İdari yargı makamları esas itibarıyla bu kodlamaları dikkate alarak kamu görevinden çıkarma işlemini hukuka uygun bulmuştur.

AYM, ilgili makamların kodlamalar üzerinden ortaya çıkan şüpheyi yeterli araştırmayla doğrulamaması, ilgili ve yeterli gerekçe ortaya koymaması nedeniyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir.

Karar, Anayasa’nın 20. maddesinin 15. maddeyle birlikte değerlendirilmesi sonucunda verilmiştir.

Bu kararın himmet yönünden önemi, EA kodunun açıklamasında finansmanla ilgili hususlar bulunmasına rağmen, kodlamanın varlığının her türlü değerlendirme ve araştırmanın yerine geçirilemeyeceğini göstermesidir.

Ancak kararın konusu ceza mahkûmiyeti değil, kamu görevinden çıkarılma işlemidir.

8.2. Doğan Doğan kararı – B. No: 2023/1011, 02.04.2026

İhlal bulunmadı

Aynı gün verilen bu kararda Anayasa Mahkemesi, kamu görevinden çıkarma işlemine ilişkin incelemede özel hayata saygı hakkının ihlal edilmediği sonucuna ulaşmıştır.

AYM’nin iki kararı birlikte değerlendirmesinden, Garson verilerinin niteliği, tutarlılığı, diğer bilgilerle doğrulanması ve idari-yargısal makamların gerekçelerinin somut olay bakımından farklı sonuçlar doğurabildiği anlaşılmaktadır.

Bu iki kararın birlikte okunması gerekir.

AYM, Garson verilerinin hiçbir zaman kullanılamayacağını söylemediği gibi, bir kodlama bulunduğu her durumda kamu görevinden çıkarmanın hukuka uygun olacağını da kabul etmemiştir.

8.3. Bu iki karar polislerin ceza davalarında nasıl kullanılabilir?

Doğrudan aynı hukuki sonucu ortaya çıkardıkları ileri sürülmemelidir. Çünkü AYM’nin incelediği uyuşmazlıklar idari niteliktedir.

Ancak kararlardaki araştırma, tutarlılık, gerekçelendirme ve kişinin karşı beyanlarını değerlendirme ilkeleri ceza savunmalarında da kullanılabilir.

Özellikle şu hususlar tartışılabilir:

• Garson verilerinin ilgili sanığa aidiyeti ve doğruluğu,
• Kaydın hangi tarihte düzenlendiği,
• Aynı kişi hakkında farklı kodlamalar olup olmadığı,
• Finansman iddiasının somut ödeme kaydıyla desteklenip desteklenmediği,
• Kaydın bir yorum mu yoksa doğrudan gözleme dayalı veri mi olduğu,
• Sanığın bu delillere karşı etkili biçimde savunma yapabilip yapamadığı.

Burada ceza mahkemesi açısından CMK 217 kapsamında delillerin duruşmada tartışılması ve CMK 230 kapsamında gerekçeli karar verilmesi ayrıca önem taşımaktadır.

9. Bank Asya’daki Para İşlemleri Himmet Sayılır mı?

FETÖ/PDY soruşturmalarında finansal işlemler denildiğinde en sık karşılaşılan delillerden biri Bank Asya hesap hareketleridir.

Ancak Bank Asya hesabına para yatırılması ile örgüte himmet verilmesi hukuken aynı işlem değildir.

Bankaya yatırılan mevduat, hukuki niteliği itibarıyla bir bankacılık işlemidir. Himmet ise soruşturmalarda örgütsel finansman veya yardım faaliyeti olduğu iddia edilen bir para aktarımını ifade etmektedir.

Bununla birlikte Yargıtay, belirli dönemlerde Bank Asya’nın desteklenmesine yönelik örgüt talimatına uyularak yapılan işlemleri örgüte yardım veya üyelik bakımından delil olarak değerlendirebilmektedir.

9.1. Bank Asya bakımından kritik tarihler

1. 25 Aralık 2013Yargı kararlarında Bank Asya’ya para yatırılmasına ilişkin örgüt çağrısının başlangıcı olarak ele alınan dönem.
2. 2014 yılıPara yatırma, katılım hesabı açma ve döviz-altın işlemlerinin yoğun şekilde incelendiği dönem.
3. 3 Şubat 2015Bankanın yönetimine yönelik TMSF müdahalesi.
4. 29 Mayıs 2015Bankanın TMSF’ye devri.
5. 22 Temmuz 2016Bank Asya’nın faaliyet izninin kaldırılması.

Kaynak: AYM Raziye Akçay başvurusu ve Yargıtay bankacılık içtihatlarına ilişkin değerlendirmeler.

Bu tarihler, hesap hareketlerinin incelenmesinde önemlidir. Ancak kişinin belirli bir tarihte para yatırmış olması tek başına suçun unsurlarını ispatlamaz.

9.2. Hangi Bank Asya işlemleri örgütsel faaliyet olarak değerlendirilebilir?

Yargıtay içtihatlarında, olağan bankacılık faaliyetlerinin dışına çıkılması ve işlemin örgüt talimatıyla gerçekleştirildiğinin somut delillerle desteklenmesi önem taşımaktadır.

Örneğin:

• Ekonomik yarar beklentisi bulunmaksızın banka destekleme amacıyla para yatırılması,
• Örgütsel talimatla başka bankadan kredi çekilip Bank Asya’ya aktarım yapılması,
• Kişinin gelir ve tasarruf davranışıyla uyumsuz işlemler gerçekleştirilmesi,
• İşlemin örgütsel talimatla bağlantısının diğer delillerle ortaya konulması,

somut olayda değerlendirilebilecek hususlardır.

Ancak bu örneklerin hiçbiri tek başına, her olay bakımından otomatik mahkûmiyet ölçütü değildir.

9.3. Hangi Bank Asya işlemleri rutin kabul edilebilir?

Banka hesabının talimat döneminden yıllar önce açılmış olması, hesabın maaş veya ticari faaliyet için kullanılması, para yatırma ve çekme işlemlerinin olağan şekilde sürmesi, hesap kullanımının TMSF devrinden sonra da devam etmesi rutin bankacılık yönünden önem taşıyabilir.

Örneğin bir kişinin 2008 yılında açtığı hesabını yıllarca kullandığı, maaş ödemelerini aldığı ve bankanın finansal durumunu desteklemek amacıyla olağan dışı işlem gerçekleştirmediği belirlenirse, bunun örgütsel finansman olarak nitelendirilmesi için ek delillere ihtiyaç vardır.

9.4. Bank Asya’ya para yatırmak örgüte yardım suçu oluşturur mu?

Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 03.02.2025 tarihli, 2022/17983 E., 2025/2757 K. sayılı kararında, rutin bankacılık işlemlerinin örgütsel faaliyet veya örgüte yardım olarak değerlendirilemeyeceği; örgüt liderinin talimatıyla örgütün amacına ve bankanın yararına gerçekleştirilen işlemlerin ise koşullarına göre yardım kapsamında ele alınabileceği açıklanmıştır.

Dolayısıyla bankanın hukuken faaliyet gösterdiği bir dönemde hesap açılması, havale yapılması veya mevduat bulundurulması her durumda cezai sorumluluk doğurmaz.

9.5. Bank Asya hesabından bir derneğe bağış gönderilmesi

Burada iki ayrı finansal işlem bulunmaktadır.

Birincisi bankanın aracılık ettiği havale işlemidir.

İkincisi paranın gönderildiği kişi veya kuruluşla kurulan maddi ilişkidir.

Banka aracılığıyla gerçekleştirilen her bağış örgütsel finansman sayılamaz.

Ödemenin açıklaması, gerçek alıcısı, kuruluşun faaliyetleri, tarih ve ödeme yapan kişinin bilgisi araştırılmalıdır.

9.6. Bank Asya’dan para çekmek örgüt üyeliğinin bulunmadığını ispatlar mı?

Tek başına hayır.

Paranın bankadan çekilmesi, hesaptaki tutarın azaltılması veya hesabın kapatılması ilgili kişinin bankayı destekleme talimatıyla hareket etmediğini gösteren bir olgu olabilir.

Ancak bu, başka örgütsel faaliyetlerin bulunmadığını otomatik olarak ispatlamaz.

Aynı şekilde Bank Asya’ya para yatırılması da kişiyi tek başına örgüt üyesi yapmaz.

10. Emniyet Genel Müdürlüğü Personeli Yönünden Himmet İsnadı

Polis memurları ve emniyet yöneticileri bakımından himmet iddiası, diğer meslek gruplarına kıyasla Garson verileriyle daha sık birlikte gündeme gelmektedir.

Bu tür davalarda çoğunlukla üç ayrı delil alanı kesişmektedir.

Birincisi, örgütün emniyet mahrem yapılanmasına ilişkin iddialardır.

İkincisi, gizli tanık Garson’dan elde edilen dijital veriler ve kodlamalardır.

Üçüncüsü, mahrem imam olduğu iddia edilen kişilerle görüşmeler ve para aktarımı iddialarıdır.

10.1. Polislerin maaşlarından himmet kesildiği iddiası

Bazı dosyalarda polislerin maaşlarından belirli oranlarda para verdiği, ödemelerin grup sorumlularınca toplandığı veya elden teslim edildiği iddia edilebilir.

Bu isnadın ispatında şu ayrımlar önemlidir:

Banka dekontuyla desteklenen ödeme: Paranın gerçekten aktarıldığı daha güçlü biçimde ortaya konulabilir. Ancak ödeme amacı ayrıca değerlendirilmelidir.

Görgüye dayalı tanık anlatımı: Tanık ödemenin yapıldığını bizzat gördüyse anlatımın ayrıntıları ve güvenilirliği incelenir.

Duyuma dayalı tanık anlatımı: Bilginin doğrudan gözleme dayanmaması ispat değerlendirmesinde önem taşır.

Sadece Garson kodlaması: Kodlamanın kendisi somut bir para aktarımını göstermiyorsa himmet ödendiği ayrıca kanıtlanmalıdır.

10.2. Polis hakkında Garson kodu var, fakat himmet kaydı yoksa

Garson verisinin içeriği ile isnat edilen somut eylem birbirinden ayrılmalıdır.

Örneğin sanık hakkında A4 kodu bulunması, kişinin 2014 yılının Nisan ayında 500 TL himmet ödediğini göstermez.

Ödeme iddiasının kanıtlanması için para teslimine ilişkin başka somut verilerin bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

10.3. Mahrem imamla görüşme ve himmet ilişkisi

Mahrem imam olduğu ileri sürülen bir kişiyle telefon irtibatının bulunması, himmet verildiği iddiasını otomatik olarak ispatlamaz.

Bu tür durumlarda görüşmenin niteliği, tarafların birbirini tanıyıp tanımadığı, görüşme tarihleri, diğer kayıtlar ve ödeme iddiasıyla somut bağlantı incelenmelidir.

Özellikle ankesörlü telefon kayıtları, finansal işlemler ve Garson verileri birlikte kullanıldığında her delilin ispat ettiği olgu ayrı ayrı açıklanmalıdır.

Ankesör irtibatı başka bir olguyu, para transferi başka bir olguyu, dijital kodlama ise başka bir olguyu gösterebilir.

Mahkeme bunları sadece sayısal olarak bir araya getirmek yerine aralarındaki maddi ve mantıksal bağlantıyı ortaya koymalıdır.

10.4. Emekli polisler bakımından himmet ve Garson verileri

Emekli emniyet personeli hakkında yapılan değerlendirmelerde, kişinin aktif görevde bulunduğu dönem, örgütle ilişkisinin iddia edildiği zaman aralığı ve varsa emeklilik sonrasındaki faaliyetleri önemlidir.

Garson verilerinin esasen aktif personel ve emniyet mahrem yapılanmasıyla ilgili olması, emekli polisler hakkında hiçbir veri bulunamayacağı anlamına gelmez.

Ancak emekli bir kişi yönünden geçmiş görev dönemine ait kodlama bulunduğu iddia ediliyorsa, kaydın oluşturulma tarihi ve kişinin o dönemdeki fiili durumu özellikle araştırılmalıdır.

Kodlamanın güncel örgütsel ilişkiyi mi, geçmiş dönemdeki bir değerlendirmeyi mi yansıttığı belirlenmeden sonuç çıkarılması isabetli değildir.

10.5. Emniyet personeli hakkında himmet isnadında savunmanın odaklanması gereken deliller

Bu tür dosyalarda özellikle Garson SD kartına ilişkin ham kayıtlar, veri inceleme ve analiz raporları, varsa birbirinden farklı kodlamalar, tanıkların bütün ifadeleri, mahrem imam dosyaları, banka kayıtları ve para teslimine ilişkin belgeler birlikte incelenmelidir.

Ayrıca dijital materyalin hukuka uygun elde edilip edilmediği, imaj alma ve muhafaza işlemleri, kayıtların bütünlüğü, dosyaya sunulan raporların dayanakları ve teknik itirazlar bakımından CMK hükümleri önem taşımaktadır.

11. Öğretmenler Yönünden Himmet İsnadı

Öğretmenler hakkında himmet iddiaları çoğunlukla maaştan para verme, öğrencilere burs toplama, eğitim kurumlarıyla bağlantı, dernek ve vakıf faaliyetlerine katılma veya sohbet organizasyonlarıyla ilişki şeklinde ortaya çıkabilmektedir.

Bununla birlikte öğretmenlik mesleğinin kendisi veya belirli bir eğitim kurumunda çalışılmış olması himmet ödemesinin varlığını kanıtlamaz.

11.1. Öğretmenin maaşından yapılan kesintiler

Bir eğitim kurumunda çalışan öğretmenin maaşından düzenli kesinti yapıldığı ileri sürülüyorsa, öncelikle kesintinin gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmelidir.

Maaş bordroları, banka kayıtları, kurum içi yazışmalar ve varsa tanık anlatımları incelenebilir.

Ancak ücretteki herhangi bir eksilmenin mutlaka örgütsel himmet anlamına geldiği söylenemez.

Örneğin personel avansı, yemek, servis, borç mahsup işlemi veya başka özel hukuk ilişkileri farklı açıklamalar sunabilir.

11.2. Öğretmenin öğrenci bursuna katkıda bulunması

Bir öğretmenin ihtiyaç sahibi öğrenci için burs toplaması veya kendi gelirinden katkıda bulunması, tek başına suç teşkil etmez.

Burs organizasyonunun gerçek niteliği belirlenmelidir.

Kişinin paranın hangi amaçla kullanılacağını bilip bilmediği ve örgütsel finansman faaliyetini bilinçli biçimde destekleyip desteklemediği ayrıca araştırılmalıdır.

11.3. Öğretmenin himmet toplama organizasyonunda görev aldığı iddiası

Bu durum yalnızca bağış yapmakla karşılaştırıldığında daha farklı bir inceleme gerektirir.

Çünkü başkalarından düzenli şekilde para toplanması, miktarların takip edilmesi, belirli sorumlulara teslim edilmesi ve tahsilatların örgütsel talimatla yürütülmesi iddiaları, daha kapsamlı faaliyetlere işaret edebilir.

Bununla birlikte toplantıya katılmış olmak ile para toplamaktan sorumlu olmak birbirinden farklıdır.

Bir öğretmenin eğitim toplantısında bulunması, o toplantıdaki bütün finansal faaliyetlere katıldığını ispatlamaz.

12. Akademisyenler ve Üniversite Personeli Yönünden Himmet

Akademisyenler bakımından himmet iddiaları, üniversite içi yapılanma, dernek faaliyetleri, öğrenci bursları, akademik çevrelerde yapılan toplantılar ve düzenli maddi katkı iddialarıyla birlikte gündeme gelebilmektedir.

12.1. Akademisyenin burs sağlaması

Akademisyenlerin öğrencilerine yardım etmesi, eğitim hayatını desteklemek amacıyla bağış yapması veya bilimsel çalışmalar için finansman sağlaması hukuka uygun faaliyetler olabilir.

Bunun örgütsel finansman olarak nitelendirilebilmesi için paranın gerçek kullanım amacı ve kişinin bu konudaki bilgisi araştırılmalıdır.

12.2. Üniversite içindeki düzenli para toplama iddiaları

Bir öğretim elemanının başka akademisyenlerden para topladığı ileri sürülüyorsa, para toplama işlemlerinin hangi amaçla gerçekleştirildiği ve fiili organizasyonun kim tarafından yönetildiği önem taşır.

Üniversite içindeki mesleki ilişkiler veya aynı akademik toplantılara katılım tek başına örgütsel finansman anlamına gelmez.

12.3. Akademik unvan ile örgütsel sorumluluk arasındaki ayrım

Profesör, doçent, doktor öğretim üyesi veya araştırma görevlisi olmak, kişinin örgütsel yapılanmada belirli bir konumda bulunduğunu göstermez.

Örgütsel sorumluluğa ilişkin isnadın mesleki unvandan bağımsız şekilde kanıtlanması gerekir.

13. İş İnsanları, Esnaflar ve Mütevelli Heyetleri Yönünden Himmet

İş insanları hakkında açılan davalarda himmet isnadı, doğrudan para vermek yanında başka kişilerden maddi kaynak toplamak ve finansman organizasyonunu yürütmek iddialarıyla da gündeme gelebilir.

Özellikle mütevelli yapılanması olarak adlandırılan organizasyonlarda bulunma, bazı Yargıtay kararlarında delil olarak incelenmiştir.

13.1. Mütevelli toplantısına katılmak suç mudur?

Mütevelli veya benzeri bir toplantıya katılımın tek başına suçun bütün unsurlarını oluşturduğu söylenemez.

Toplantının gerçek amacı, sanığın oradaki rolü, örgütsel talimat bulunup bulunmadığı ve diğer deliller birlikte değerlendirilmelidir.

13.2. İş insanının yüksek miktarda bağış yapması

Bir iş insanının yüksek miktarlı bağış gerçekleştirmesi cezai sorumluluğu miktar nedeniyle otomatik olarak artırmaz.

Örneğin bir ticari kuruluşun eğitim faaliyeti için sağladığı sponsorlukla, örgütsel finansman için bilerek verilen para arasında önemli fark vardır.

Bağışın hukuki niteliği ve gerçek kullanım amacı ortaya konulmalıdır.

13.3. Himmet toplayan iş insanı ile yalnızca bağış yapan iş insanı arasındaki fark

Bir iş insanının yalnızca bağış yapması ile başkalarından para toplama organizasyonunu yönetmesi farklı fiillerdir.

Düzenli toplantılar düzenleyerek para toplanması, toplanan tutarların takip edilmesi, başka kişilere ödeme talimatı verilmesi ve paranın aktarılması gibi faaliyetlerin ispatlanması hâlinde örgütsel sorumluluk yönünden daha kapsamlı bir değerlendirme yapılabilir.

Bununla birlikte örgütsel hiyerarşiye katılım ispatlanmadan her finansal faaliyetin üyelik olarak nitelendirilmesi doğru değildir.

Nitekim Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 2021/18940 E., 2022/2144 K. sayılı kararında üyelik ile yardım arasındaki ayrım belirgin biçimde ortaya çıkmaktadır.

13.4. Mütevelli olduğu ileri sürülen herkes himmet toplamış sayılır mı?

Hayır.

Mütevelli olduğu iddia edilen kişinin gerçekten para toplama faaliyetine katılıp katılmadığı araştırılmalıdır.

Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 10.01.2024 tarihli, 2023/9384 E., 2024/244 K. sayılı kararı özellikle önemlidir.

Bu olayda mütevelli yapılanması, sohbet toplantıları ve finansmanla bağlantılı iddialar bulunmasına rağmen somut sanık hakkında yardım suçunun ispatlanamadığı kabul edilmiş ve beraat onanmıştır.

14. Hâkim, Savcı ve Diğer Kamu Görevlileri Yönünden Himmet İsnadı

Hâkim ve savcılarla ilgili FETÖ/PDY kararlarında, diğer kamu görevlilerine benzer şekilde maaştan himmet verildiğine ilişkin iddialara rastlanmaktadır.

Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 2021/4197 E., 2023/2716 K. sayılı kararındaki örgüt yapılanması açıklamalarında; ilk maaşın tamamının alınması, sonrasında medeni durum ve çocuk sayısına göre farklı oranlar uygulanması gibi finansman yöntemleri aktarılmıştır.

Ancak genel örgüt yapılanması hakkında kabul edilen bu bilgilerin, belirli bir hâkim veya savcının gerçekten himmet verdiğine dair doğrudan delil olarak kullanılması mümkün değildir.

Örneğin bir hâkimin geçmişte maaşının yüzde 10’una denk gelen bir havale gerçekleştirmesi, ödemenin alıcısı ve amacı bilinmeden örgütsel finansman olarak nitelendirilmemelidir.

Bu tür dosyalarda örgüt içi görevlendirme, hiyerarşik ilişki, meslek içi örgütlenme ve finansman faaliyetleri arasındaki bağlantı ayrıca araştırılmalıdır.

Kamu görevinin nüfuzu kullanılarak fon toplandığı iddiası varsa 6415 sayılı Kanun’un kamu görevinin kötüye kullanılmasıyla ilgili ağırlaştırıcı hükümleri de somut suç tipine göre gündeme gelebilir. Ancak kişinin kamu görevlisi olması tek başına bu ağırlaştırıcı nedeni oluşturmaz.

15. Himmetin Diğer FETÖ İsnatlarıyla Birlikte Değerlendirilmesi

Birçok davada himmet isnadı tek başına bulunmamaktadır.

Himmet iddialarına sıklıkla ByLock, ankesörlü telefon, örgütsel toplantılar, tanık ifadeleri, Bank Asya işlemleri, dernek üyelikleri ve dijital kodlama kayıtları eşlik edebilmektedir.

Burada önemli olan delil sayısı kadar, delillerin birbirleriyle olan hukuki ve maddi bağlantısıdır.

15.1. Himmet ve ByLock iddiası

Bir kişi hakkında hem örgütsel para aktarımı hem de ByLock kullanımına ilişkin delil bulunduğu ileri sürülebilir.

Böyle bir durumda öncelikle ByLock kullanımının teknik olarak ispatı, kayıtların kişiye aidiyeti ve mesaj içerikleri gibi hususlar değerlendirilmelidir.

Ardından finansman iddiasıyla ByLock kayıtları arasında gerçekten bağlantı bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Örneğin bir mesajda belirli miktarın belirli kişiye aktarılmasının istendiği, bu talimatın sanığa ait olduğu ve banka kayıtlarının da aktarıma karşılık geldiği ispatlanmışsa deliller arasında somut bağlantı kurulabilir.

Buna karşılık mesaj içeriği veya bağlantı bulunmaksızın yalnızca iki farklı isnadın aynı dosyada yer alması, her birindeki ispat eksikliğini otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

15.2. AİHM Yüksel Yalçınkaya kararı

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Büyük Dairesinin 26.09.2023 tarihli, 15669/20 başvuru numaralı Yüksel Yalçınkaya/Türkiye kararında, ByLock kullanımına dayalı mahkûmiyet yaklaşımı incelenmiştir.

AİHM, Sözleşme’nin 7. maddesi, 6/1. maddesi ve 11. maddesi yönünden ihlal kararları vermiştir.

Kararda özellikle örgüt üyeliği suçunun maddi ve manevi unsurlarının bireyselleştirilmiş değerlendirmeyle ortaya konulması gereğine dikkat çekilmiştir.

Bu karar doğrudan bir himmet davası değildir. Ancak finansal işlemler, sendika üyeliği ve ByLock gibi delillerin birlikte değerlendirildiği FETÖ/PDY davalarındaki ispat sorunları bakımından önemlidir.

15.3. Himmet ve ankesörlü telefon kayıtları

Ankesörlü telefon veya sabit hat irtibatı ile himmet arasında zorunlu bir bağlantı bulunmamaktadır.

Mahrem sorumlu olduğu ileri sürülen bir kişiyle telefon irtibatı kurulmuş olması, söz konusu görüşmede para talep edildiğini veya teslim edildiğini tek başına kanıtlamaz.

İrtibat kaydının anlamı ile ödeme iddiası ayrı ayrı incelenmelidir.

15.4. Himmet ve sohbet toplantıları

Sohbet toplantılarında bulunma iddiası, bazı davalarda himmet toplandığı veya örgütsel finansman görüşmeleri yapıldığı iddiasıyla birlikte kullanılmaktadır.

Ancak bütün sohbet toplantıları finansman toplantısı değildir.

Sanığın katıldığı somut toplantıda para talep edilip edilmediği, kendisinin ödeme yapıp yapmadığı, para toplayıp toplamadığı ve varsa talimatın içeriği araştırılmalıdır.

15.5. Himmet ve tanık anlatımları

Örgütle bağlantılı olduğunu belirten veya etkin pişmanlık kapsamında ifade veren tanıkların açıklamaları bazı davalarda belirleyici olabilir.

Ancak tanığın anlatımının somut olup olmadığı, görgüye dayanıp dayanmadığı, zaman içerisindeki tutarlılığı ve diğer delillerle uyumu incelenmelidir.

Örneğin şu iki anlatım aynı ispat değerine sahip değildir:

“Sanığın eskiden para verdiğini duymuştum.”

“Sanığın belirli tarihte belirli kişiye para teslim ettiğini bizzat gördüm.”

İkinci anlatım daha somut bir olgu ileri sürmektedir. Bununla birlikte doğrudan görgüye dayanan anlatımın dahi güvenilirliği ve savunma tarafından sorgulanabilmesi önemlidir.

15.6. Himmet, Garson kodlaması ve tanık anlatımı birlikteyse

Bu durumda mahkemenin araştırması gereken temel husus, birbirinden bağımsız delillerin aynı olguyu doğrulayıp doğrulamadığıdır.

Örneğin Garson verisinde örgütsel bağlantı atfedilen bir kişi hakkında tanık, somut himmet ödemesi gördüğünü ileri sürüyorsa, tanığın anlatımı kodlamadan bağımsız bir bilgiye dayanıyor mu sorusu önemlidir.

Tanık yalnızca aynı kodlamayı esas alarak yorum yapıyorsa, gerçekte iki bağımsız delil bulunduğundan söz edilemeyebilir.

16. Himmet İsnadında Tarihin Önemi: 2013, 2014, 2015 ve 15 Temmuz 2016

FETÖ/PDY soruşturmalarında ödeme tarihi yalnızca kronolojik bir bilgi değildir.

Ödemenin gerçekleştirildiği tarihteki örgütsel bağlam, kişinin bilgi durumu ve fiilin hukuki niteliği bakımından önem taşır.

16.1. 17–25 Aralık 2013 öncesindeki ödemeler

Daha eski tarihlerde gerçekleştirilen bağışlar bakımından kişinin o dönemdeki bilgisi ve ödeme amacı araştırılmalıdır.

Yargı kararlarında yapılanmanın uzun süre eğitim, dinî ve sosyal faaliyetleriyle tanındığına ilişkin değerlendirmeler bulunduğundan, geçmişte yapılan her bağışın bilinçli örgütsel finansman olarak kabul edilmesi hukuki sorunlara neden olabilir.

16.2. 17–25 Aralık 2013 sonrasındaki ödemeler

Bu dönemde gerçekleştirilen ödemeler bazı mahkeme kararlarında daha farklı değerlendirilmiştir.

Ancak yalnızca tarihin 2013 sonrasına denk gelmesi, suçun manevi unsurunun otomatik biçimde oluştuğu anlamına gelmez.

Paranın gerçek amacı ve somut koşullar yine araştırılmalıdır.

16.3. 15 Temmuz 2016 sonrasındaki finansman faaliyetleri

Bu dönemde gerçekleştirildiği ileri sürülen finansman işlemleri açısından kişinin bilgi durumunun ve eylemin bağlamının değerlendirilmesi farklılaşabilir.

Bununla birlikte her olayda fonun gerçekten sağlanıp sağlanmadığı, alıcısı, kullanım amacı ve kastın varlığı somut şekilde ispatlanmalıdır.

16.4. Geçmişte yapılan hukuka uygun bağış sonradan suç hâline gelir mi?

Ceza hukukunda kanunilik ve kusur ilkeleri geçerlidir.

Geçmişte gerçekleştirilen hukuka uygun bir faaliyetin yalnızca sonradan ortaya çıkan olaylar nedeniyle otomatik olarak suç kabul edilmesi mümkün değildir.

Ancak işlemin gerçekleştirildiği tarihte dahi suçun bütün maddi ve manevi unsurlarının mevcut olduğu somut delillerle kanıtlanmışsa farklı bir hukuki sonuca ulaşılabilir.

Bu nedenle bağışın tarihi, örgütün o tarihteki görünümü, bağışın niteliği ve kişinin kastı birlikte incelenmelidir.

17. Hangi Himmet İsnatlarında Beraat Kararı Verilebilir?

Beraat değerlendirmesi, somut olayın bütün delillerine göre yapılır.

Aşağıdaki durumlar özellikle CMK 223/2-e kapsamında suçun işlendiğinin sabit olmaması yönünden önem taşıyabilir.

17.1. Himmet ödemesinin gerçekleştiği ispatlanamamışsa

Sanığın para verdiği ileri sürülmesine rağmen tarih, alıcı, miktar ve ödeme ilişkisi ortaya konulamamış olabilir.

Bu durumda finansal faaliyet iddiasının yeterli delille kanıtlanıp kanıtlanmadığı değerlendirilmelidir.

17.2. Ödeme yardım veya bağış niteliğindeyse ve suç kastı kanıtlanamamışsa

Gerçek bir ihtiyaç sahibine yapılan yardım veya öğrencinin eğitim giderlerini karşılamaya yönelik burs, örgütsel finansman olarak nitelendirilmemelidir.

Belirleyici nokta işlemin gerçek niteliği ve kişinin kastıdır.

17.3. Yalnızca Garson kodlaması varsa

Kodlama somut bir para teslimi göstermiyorsa, himmet fiilinin ayrıca ispatı gerekir.

Bununla birlikte kodlamanın diğer örgütsel faaliyetler bakımından delil olarak değerlendirilmesi farklı bir meseledir.

17.4. Tanık yalnızca duyuma dayalı konuşuyorsa

Tanığın himmet verildiğini başkalarından duyduğunu belirtmesi, özellikle başka delil bulunmadığında ispat sorunu yaratabilir.

Mahkeme, tanığın bilgi kaynağını araştırmalıdır.

17.5. Himmet miktarı ve ödeme tarihleri belirsizse

Her olayda mutlaka dekont bulunması gerekmez. Ancak isnadın soyut kalması ve fiilin bireyselleştirilememesi mahkûmiyet açısından önemlidir.

Sanığın hangi somut fiili nedeniyle cezalandırıldığı anlaşılabilir olmalıdır.

17.6. Bank Asya işlemleri rutin bankacılık niteliğindeyse

Yargıtay kararlarında rutin bankacılık faaliyetleriyle örgüt talimatı üzerine gerçekleştirilen işlemler ayrılmaktadır.

Bu konuda örgütsel yardım kastı kanıtlanamadığında beraat sonucuna ulaşılabilmektedir.

17.7. Üyelik yönünden organik bağ kanıtlanamamışsa

Bir finansal faaliyet örgüte yardım niteliğinde kabul edilse dahi, örgüt üyeliği için gereken hiyerarşik bağ ayrıca incelenmelidir.

Üyelik koşullarının bulunmaması her durumda bütün suçlardan beraat anlamına gelmeyebilir. Fiilin örgüte yardım veya terörizmin finansmanı açısından suç oluşturup oluşturmadığı da değerlendirilmelidir.

18. Himmet İsnadının İspatında Hukuki ve Teknik Sorunlar

Himmet davaları yalnızca ceza hukukuna ilişkin değildir. Bazı dosyalarda muhasebe, finans, bilişim ve dijital delil incelemesi de önem taşır.

18.1. Banka kayıtlarının tamamının incelenmesi

Yalnızca belirli dönemlere ait hesap hareketlerinin seçilerek dosyaya konulması, finansal ilişkinin gerçek niteliğini ortaya koymaya yetmeyebilir.

Özellikle hesabın açılış tarihinden itibaren kullanımı, işlem alışkanlıkları, para girişlerinin kaynağı ve transferlerin ekonomik gerekçeleri birlikte incelenmelidir.

18.2. Ödeme açıklamasının tek başına yeterli olmaması

Bir havalenin açıklamasında “bağış”, “burs” veya “yardım” yazması tek başına işlemin suç niteliğini ortadan kaldırmaz.

Aynı şekilde açıklamada bu tür ifadelerin bulunmaması da paranın örgütsel finansman amacıyla gönderildiğini ispatlamaz.

Gerçek para akışı ve kullanım amacı araştırılmalıdır.

18.3. Dijital tablolarda ismin bulunması

Sanığın adının bir Excel tablosunda, not defterinde veya dijital listede bulunması ile sanığın gerçekten para ödediğinin ispatı farklıdır.

Listenin kim tarafından düzenlendiği, verilerin kaynağı, ödeme sütunlarının anlamı, kayıtların güncelliği ve gerçek para hareketleriyle uyumu değerlendirilmelidir.

18.4. Muhasebe kaydı ile gerçekleşmiş ödeme arasındaki fark

Bir tabloda belirli kişinin karşısında “500 TL” yazması, ödemenin gerçekten gerçekleştiğini mutlaka göstermez.

Bu tutar bir ödeme hedefi, taahhüt, beklenen tahsilat veya başka bir kayıt niteliğinde olabilir.

Bu nedenle kayıt başlıkları ve muhasebe sisteminin işleyişi incelenmelidir.

18.5. Delillerin duruşmada tartışılması

CMK 217 uyarınca hâkim, kararını duruşmaya getirilmiş ve huzurunda tartışılmış delillere dayandırmalıdır.

Özellikle teknik inceleme raporlarının dosyaya sunulması, savunmaya bildirilmesi ve bunlara itiraz edilebilmesi önemlidir.

18.6. Gerekçeli kararın denetlenebilir olması

Mahkemenin yalnızca “sanığın örgüte himmet verdiği anlaşılmıştır” şeklinde genel bir ifade kullanması yeterli olmayabilir.

Hangi tarihte, hangi fiilin gerçekleştiği, bunun hangi delille sabit kabul edildiği ve suçun unsurlarının nasıl oluştuğu gerekçede ortaya konulmalıdır.

19. Himmet Davalarında Uygulanabilecek Delil İnceleme Modeli

Aşağıdaki tablo, savunma ve hukuki inceleme sırasında kullanılabilecek analitik bir çerçevedir. Kanunda düzenlenmiş zorunlu bir test değildir.

İnceleme alanı	Sorulması gereken soru
Fiilin varlığı	Para gerçekten verilmiş veya toplanmış mı?
Tarih	İşlem hangi tarihte gerçekleştirilmiş?
Miktar	İddia edilen tutar ne kadar?
Düzenlilik	Tek işlem mi, tekrar eden ödeme mi?
Alıcı	Para kime aktarılmış?
Amaç	Gerçek ödeme gerekçesi ne?
Bilgi ve kast	Sanık paranın örgütsel kullanım amacını biliyor mu?
Talimat	Örgütsel emir veya yönlendirme somut olarak kanıtlanmış mı?
Hiyerarşik bağ	Sanığın örgütsel konumu ispatlanmış mı?
Destekleyici delil	Banka kaydı, tanık, mesaj veya başka belge mevcut mu?
Alternatif açıklama	Hukuka uygun ödeme nedeni araştırılmış mı?
Hukuki nitelendirme	Üyelik, yardım, finansman veya suç oluşturmayan faaliyet mi?

Bu incelemede bütün unsurların birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerekir.

Örneğin para transferinin varlığı ispatlanmış olsa dahi örgütsel amaç ve kast ispatlanamayabilir. Tersine örgütsel bağlantı hakkında delil bulunmasına rağmen belirli bir himmet ödemesi kanıtlanamamış olabilir.

20. Örnek Olaylarla Himmet Kriteri

Aşağıdaki olaylar açıklama amacıyla hazırlanmış varsayımsal örneklerdir. Gerçek mahkeme kararları değildir.

Örnek 1: Bursa’da görev yapan bir polis hakkında EA kodlaması

Bursa’da görev yapan bir polis memurunun Garson verilerinde EA koduyla sınıflandırıldığı, ancak herhangi bir himmet ödeme kaydı bulunmadığı varsayılsın.

Sanık hakkında başka bir delil bulunmaması durumunda, yalnızca kodun açıklamasında himmet verme konusunun geçmesiyle belirli miktarda para ödediğinin ispatlandığı söylenemez.

Bu durumda kaydın içeriği, oluşturulma tarihi, diğer listeler ve somut deliller araştırılmalıdır.

Örnek 2: Bursa’da bir öğretmenin aylık 250 TL burs ödemesi

Bir öğretmenin dört yıl boyunca bir öğrenciye aylık 250 TL burs verdiğini düşünelim.

Bursun gerçek bir öğrenciye ulaştığı ve örgütsel amaçla hareket edildiğine ilişkin delil bulunmadığı takdirde, ödemelerin düzenli olması tek başına suç oluşturmaz.

Örnek 3: Nilüfer’de bir iş insanının toplantıda 50.000 TL bağış yapması

Bir iş insanının eğitim faaliyeti için düzenlenen toplantıda 50.000 TL verdiği iddia edilsin.

Mahkeme, toplantının gerçek amacı, paranın alıcısı, sonraki kullanımı ve bağış yapan kişinin bilgi durumunu değerlendirmelidir.

Yüksek miktarlı ödeme tek başına örgüt üyeliğinin ispatı değildir.

Örnek 4: Osmangazi’de bir kişinin Bank Asya hesabını kullanması

Bir kişinin 2009 yılında açtığı Bank Asya hesabından 2014 yılında para yatırma ve çekme işlemleri yaptığı, aynı hesabı 2015 yılında da kullandığı varsayılsın.

Bu tür olaylarda bütün hesap hareketleri incelenmeden, yalnızca 2014 yılında para yatırıldığı gerekçesiyle örgütsel finansman sonucuna ulaşılması sorunludur.

Örnek 5: Bursa’da görev yapan bir akademisyenin öğrenci yardım kampanyası

Bir akademisyenin öğrencilerin eğitim giderleri için para topladığı ve bu tutarları belirli öğrencilere teslim ettiği varsayılsın.

Gerçek burs ilişkisinin bulunduğu ve örgütsel finansman kastının kanıtlanamadığı olaylarda, yalnızca toplama faaliyetinin düzenli olması suçun oluşması için yeterli değildir.

Örnek 6: Her ay belirli bir sorumluya para aktaran kamu görevlisi

Bir kamu görevlisinin her ay maaşının belirli bir yüzdesini örgütsel sorumlu olduğu ispatlanan kişiye aktardığı, bunun örgütsel talimat doğrultusunda gerçekleştiği ve kişinin finansman amacını bildiği ortaya konulmuşsa, örgüte yardım veya somut koşullara göre diğer suç tipleri yönünden daha ciddi bir hukuki değerlendirme söz konusu olur.

Bununla birlikte üyelik suçunun oluşabilmesi için yine hiyerarşik bağın ispatı gerekmektedir.

21. Yargı Kararlarından Çıkan Sonuçlar

Araştırılan kararlar birlikte incelendiğinde şu hukuki ayrımlar ortaya çıkmaktadır:

Somut durum	Kararlardaki yaklaşım
Örgütsel amaç ve kastı ispatlanan finansman	Yardım veya ilgili suç tipi kapsamında değerlendirilebilir
Örgütsel finansmanla birlikte hiyerarşik bağlılık	Örgüt üyeliği yönünden delil oluşturabilir
Himmet ve mütevelli iddiası ispatlanamamışsa	Beraat mümkündür
Rutin Bank Asya işlemleri	Tek başına örgütsel yardım sayılmaz
Örgüt talimatıyla Bank Asya’yı destekleyen işlemler	Somut koşullara göre suç delili olabilir
Tek başına Garson kodlaması	İçeriği, doğruluğu ve diğer deliller araştırılır
Gerçek insani yardım veya burs	Kast ve örgütsel amaç kanıtlanmadan suç sayılmamalıdır
Soyut veya duyuma dayalı himmet iddiası	İspat yeterliliği ayrıca değerlendirilir

Bu sonuçlar mutlak beraat veya mahkûmiyet kuralları değil, incelenen içtihatlardan çıkarılan değerlendirme ilkeleridir.

22. Anayasa Mahkemesi ve AİHM Kararlarının Himmet Davalarına Etkisi

22.1. AYM Raziye Akçay – B. No: 2019/1665, 28.06.2022

Raziye Akçay kararında, Bank Asya işlemleri bağlamında karar sonucunu etkileyebilecek esaslı bir iddianın yeterli biçimde karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği tespit edilmiştir.

Bu karar, finansal işlemler konusunda sanığın esaslı savunmalarının cevapsız bırakılmaması gerektiği yönünden önemlidir.

22.2. AYM’nin 2021/36090 başvuru numaralı kararı

Bu kararda aktarılan Yargıtay içtihatları ve AYM değerlendirmeleri, Bank Asya hesap hareketlerinin cezai sorumluluk bakımından hangi koşullarda delil olabileceğine odaklanmaktadır.

Özellikle rutin işlemlerin ayrıştırılması, bilirkişi değerlendirmesi ve yardım kastının ispatı önem taşımaktadır.

22.3. AYM’nin 2022/14226 başvuru numaralı kararı

Bu kararda da Bank Asya işlemlerinin örgüt üyeliği ve örgüte yardım suçlarıyla ilişkisi ele alınmaktadır.

Mahkemelerin farklı yargı kollarında, aynı finansal işlem hakkında farklı hukuki sonuçlara ulaşabilmesinin mümkün olduğu açıklanmaktadır.

Bununla birlikte her somut uyuşmazlık yönünden yeterli gerekçeye dayalı değerlendirme yapılması gerekir.

22.4. AİHM Demirhan ve Diğerleri/Türkiye

AİHM’nin 22.07.2025 tarihli Demirhan ve Diğerleri/Türkiye kararında, ByLock temelli örgüt üyeliği mahkûmiyetleri bakımından Yüksel Yalçınkaya kararındaki kanunilik ve adil yargılanma sorunları yeniden ele alınmıştır.

Himmet isnadının ByLock ile birlikte bulunduğu davalarda, bu kararlar suçun unsurlarının bireysel olarak ispatlanması ve delillerin değerlendirilmesi yönünden önem taşımaktadır.

22.5. AİHM’nin 2026 tarihli kararlarındaki yaklaşım

2026 yılında verilen Korkmaz ve Diğerleri/Türkiye kararında da, ByLock kullanımına dayanan örgüt üyeliği değerlendirmeleriyle ilgili önceki içtihatlar ele alınmıştır.

AİHM, diğer örgütsel faaliyetlerin hiyerarşik bağı ortaya koyabilecek deliller olabileceğini dışlamamış; buna karşılık suçun unsurlarının otomatik biçimde varsayılmasına yönelik sorunları vurgulamıştır.

Bu husus, himmet iddiası açısından da delillerin bireyselleştirilmesinin önemini göstermektedir.

23. FETÖ Himmet Davalarında Sıkça Sorulan Sorular

Himmet vermek tek başına FETÖ üyeliği sayılır mı?

Hayır. Himmet olduğu ileri sürülen ödemenin örgüt üyeliği suçunu oluşturabilmesi için örgütün hiyerarşik yapısına katılım bakımından yeterli deliller bulunmalıdır. Örgüt üyeliğinin ispatlanamadığı bazı olaylarda yardım veya finansman suçları ayrıca gündeme gelebilir.

Bir defa himmet vermek suç mudur?

Bir defalık ödemenin hukuki sonucu, paranın hangi amaçla verildiğine ve suçun unsurlarının bulunup bulunmadığına bağlıdır. Tek seferlik ödeme otomatik olarak suç sayılmaz; ancak somut koşullarda bilerek ve isteyerek örgütsel finansman sağlandığı ispatlanmışsa cezai sorumluluk gündeme gelebilir.

Her ay 100 TL himmet vermek örgüt üyeliği için yeterli midir?

Sadece her ay 100 TL ödenmiş olması örgüt üyeliğini ispatlamaz. Ödemelerin alıcısı, amacı, örgütsel talimatla bağlantısı ve kişinin hiyerarşik konumu araştırılmalıdır.

Himmet miktarının az olması beraat sebebi midir?

Miktarın düşük olması tek başına beraat sebebi değildir. Yüksek miktar da tek başına mahkûmiyet nedeni oluşturmaz. Önemli olan ilgili suçun bütün unsurlarının ispatlanmasıdır.

Himmet miktarı cezayı artırır mı?

TCK 314/2 kapsamında para miktarına bağlı otomatik bir ceza artırımı öngörülmemiştir. Fiilin ağırlığı ve özellikleri, ilgili kanuni hükümler çerçevesinde cezanın bireyselleştirilmesinde değerlendirilebilir. Terörizmin finansmanı suçunda da tutar ve fiilin niteliği somut olay kapsamında incelenir.

Garson EA kodu himmet verildiğini ispatlar mı?

EA kodunun açıklamasında himmet verme konusuna değinilmektedir. Ancak kod, belirli tarihte belirli tutarda ödeme yapıldığına ilişkin doğrudan bir kayıt değildir. Somut himmet iddiasının ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Garson A4 veya A5 kodu bulunan polis mutlaka himmet vermiş midir?

Hayır. Bu kodlar veri raporlarında örgütsel bağlılık ve sadakat derecelerine ilişkin sınıflandırmalar olarak açıklanmaktadır. Doğrudan ödeme tutarı veya para teslimini göstermemektedir.

Garson kodlamasında himmet vermeme ne anlama gelir?

Kişinin örgüt tarafından mali katkı yönünden olumsuz değerlendirildiği iddiasına işaret edebilir. Ancak bu ifade, önceki ödemelerin varlığını veya örgüt üyeliğini doğrudan ispatlamaz. Kodun özgün içeriği araştırılmalıdır.

Polis memurunun Garson kodu dışında delil yoksa beraat edebilir mi?

Somut dosyanın özelliklerine göre beraat mümkündür. Yargıtay ve AYM içtihatlarında dijital verilerin değerlendirilmesi, eksik araştırmaların tamamlanması ve yeterli gerekçelendirme önem taşımaktadır.

Garson verileri delil olarak kullanılabilir mi?

Yargıtay, hukuka uygun elde edilmiş Garson verilerinin delil olarak değerlendirilebileceğini kabul eden kararlar vermiştir. Ancak kayıtların içeriği, güvenilirliği ve somut olayla bağlantısı ayrıca incelenmelidir.

Emekli polis hakkında Garson kodlaması kullanılabilir mi?

Geçmiş döneme ilişkin veri bulunması mümkündür. Ancak kayıt tarihi, ilgili kişinin o dönemdeki görevi ve isnadın niteliği belirlenmelidir. Emeklilik tek başına geçmiş fiillere ilişkin sorumluluğu ortadan kaldırmaz.

Öğretmenin maaşından düzenli para kesilmesi suç mudur?

Kesintinin gerçek nedeni ve kişinin bilgisi araştırılmalıdır. Örgütsel finansman amacı kanıtlanmadan her maaş kesintisinin himmet olduğu kabul edilmemelidir.

Akademisyenin öğrencilere burs vermesi himmet sayılır mı?

Gerçek öğrencilere yapılan eğitim yardımları otomatik olarak himmet sayılmaz. Para akışı, kullanım amacı ve kast değerlendirilmelidir.

İş insanının mütevelli toplantısına katılması üyelik suçu oluşturur mu?

Tek başına toplantıya katılım, üyeliğin bütün unsurlarını ispatlamaz. Örgütsel faaliyetlerin niteliği ve hiyerarşik bağ değerlendirilmelidir.

İş insanının başkalarından himmet toplaması suç mudur?

Örgütsel finansman amacıyla bilerek ve isteyerek para topladığı ispatlanan kişinin eylemi, somut koşullara göre örgüte yardım veya diğer ilgili suçlar kapsamında değerlendirilebilir.

Bank Asya’ya para yatırmak himmet midir?

Bank Asya’ya mevduat yatırılması ile himmet aynı kavram değildir. Örgüt talimatıyla bankayı destekleme amacı taşıyan işlemlerin cezai niteliği ayrı değerlendirilir.

Bank Asya hesabının 2013’ten önce açılması önemli midir?

Evet. Hesabın geçmiş kullanımı, para yatırma ve çekme alışkanlıkları ve işlemlerin rutin olup olmadığı açısından önemlidir. Ancak tek başına kesin beraat sebebi değildir.

Bank Asya işlemleri için bilirkişi raporu gerekir mi?

Finansal işlemlerin teknik değerlendirme gerektirdiği durumlarda bilirkişi incelemesi önemli olabilir. Özellikle hesap hareketlerinin olağan bankacılık davranışı olup olmadığı bakımından ayrıntılı inceleme gerekebilir.

Kimse Yok Mu Derneğine yapılan bağış suç mudur?

Her bağış otomatik olarak suç oluşturmaz. Ödemenin amacı, tarih, alıcı ve kişinin örgütsel finansman kastının bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.

Kurban bağışı yapmak terörizmin finansmanı sayılır mı?

Kurban bağışı tek başına terörizmin finansmanı değildir. Ancak bağışın gerçekte örgütsel finansman amacıyla gerçekleştirildiği ve kanundaki suç unsurlarının oluştuğu ispatlanırsa farklı bir değerlendirme yapılabilir.

Himmet ödediğini söyleyen tanık daha sonra ifadesini değiştirirse ne olur?

Tanığın bütün ifadeleri, değişikliğin nedeni, çelişkilerin giderilip giderilmediği ve destekleyici deliller değerlendirilmelidir. İfade değişikliği her durumda otomatik beraat veya mahkûmiyet sonucunu doğurmaz.

Himmet verdiği iddiası yalnızca tanık beyanına dayanıyorsa ceza verilebilir mi?

Ceza hukukunda tanık anlatımları delil olabilir. Ancak anlatımın güvenilirliği, somutluğu, sanığın tanığı sorgulama imkânı ve diğer yargılama güvenceleri değerlendirilmelidir. Soyut ve çelişkili anlatımlara dayanılarak mahkûmiyet kurulması ispat sorunlarına yol açabilir.

Beraat kararı verilmişse kamu görevine iade zorunlu mudur?

Ceza yargılaması ve kamu görevinden çıkarma davalarının hukuki değerlendirme ölçütleri farklıdır. Beraat, idari işlem hakkında önemli bir veri olabilir; ancak her durumda otomatik iade sonucunu doğurmaz.

Himmet iddiasıyla örgüt üyeliğinden dava açılıp örgüte yardımdan ceza verilebilir mi?

Suçun vasfına ilişkin değişiklik, iddianamedeki fiilin sınırları ve CMK 226 kapsamındaki ek savunma hakkı gözetilerek somut olayda farklı hukuki nitelendirme yapılması mümkündür.

Himmet iddiasından beraat eden kişi tazminat alabilir mi?

Beraat kararı tek başına her durumda tazminat hakkı doğurmaz. Koruma tedbirlerinin niteliğine göre CMK 141 ve devamı maddeleri veya somut olaya uygun diğer hukuki yollar değerlendirilebilir.

24. Bursa’da FETÖ Himmet Davaları, Garson Kodlamaları ve Ceza Yargılamaları

Bursa’da yürütülen FETÖ/PDY soruşturmalarında da diğer illerde olduğu gibi emniyet personeli, öğretmenler, kamu görevlileri ve özel sektör çalışanları bakımından farklı delil türleri gündeme gelebilmektedir.

Bursa Ağır Ceza Mahkemelerinde görülen bu tür dosyalarda himmet iddiasının doğru hukuki nitelendirilmesi önem taşır.

Özellikle Nilüfer, Osmangazi, Yıldırım, İnegöl, Gemlik, Mudanya ve diğer Bursa ilçelerinde görev yapmış kamu personeli veya ticari faaliyette bulunmuş kişiler yönünden, isnat edilen somut para transferleri ve diğer deliller birbirinden ayrılarak incelenmelidir.

Bursa’da Garson kodlaması nedeniyle soruşturma geçiren polisler bakımından, kişinin hangi veri setinde yer aldığı, mahrem yapılanmaya ilişkin başkaca delillerin bulunup bulunmadığı ve varsa himmet iddiasının somut bir finansal faaliyete dayanıp dayanmadığı önemlidir.

Öğretmen, akademisyen ve iş insanları yönünden ise burs, bağış, kurban, ticari ödeme ve örgütsel finansman ayrımının yapılması gerekmektedir.

Bursa’da görülen bir FETÖ davasında da Ankara, İstanbul veya İzmir’deki dosyalarda olduğu gibi Yargıtay, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları somut uyuşmazlığın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

Soruşturma dosyasında himmet isnadı varsa, yalnızca ödemenin yapılıp yapılmadığının değil, bu ödemenin neden örgütsel faaliyet sayıldığının ve hangi suçun unsurlarını oluşturduğunun da incelenmesi önem taşımaktadır.

25. Sonuç: FETÖ Davalarında Himmet İsnadı Nasıl Değerlendirilmelidir?

FETÖ/PDY davalarında himmet, doğrudan silahlı terör örgütüne üyelikle eş anlamlı bir kavram değildir.

Himmet adı altında para verilmesi, toplanması veya aktarılması iddiasının hukuki sonucu; fiilin niteliğine, ödeme tarihine, miktarına, düzenliliğine, alıcısına, kişinin bilgi ve kastına ve örgütsel hiyerarşiyle bağlantısına göre değişebilir.

Yargıtay kararlarında örgüte bilerek ve isteyerek maddi destek sağlanması bazı olaylarda yardım suçunun unsurları kapsamında değerlendirilmiştir. Buna karşılık mütevelli toplantıları ve finansman iddiaları bulunmasına rağmen somut sanık bakımından suçun ispatlanamadığı gerekçesiyle verilen beraat kararlarının onandığı örnekler de mevcuttur.

Özellikle 2024 tarihli Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 2023/9384 E., 2024/244 K. sayılı kararı, himmet isnadının her durumda mahkûmiyetle sonuçlanmadığını gösteren önemli bir örnektir.

2026 tarihli Anayasa Mahkemesi Mehmet Emin Okyay ve Doğan Doğan kararları ise Garson kodlamalarının değerlendirilmesinde kayıtların niteliği, araştırmanın yeterliliği ve gerekçelendirme bakımından somut dosyaya özgü inceleme yapılmasının önemini ortaya koymuştur.

Himmet davalarında temel mesele, bir kişinin belirli bir çevreyle geçmişte ekonomik veya sosyal ilişki kurup kurmadığından ziyade, isnat edilen somut fiilin ilgili suçun maddi ve manevi unsurlarını oluşturup oluşturmadığının hukuka uygun, yeterli ve denetlenebilir delillerle ispatlanmasıdır.

Ceza yargılamasında şüpheden sanık yararlanır ilkesi ve suçsuzluk karinesi geçerlidir. Her dosyada sanığın kişisel fiilleri ayrı ayrı değerlendirilmeli; varsayımlar, genel örgüt açıklamaları ve soyut değerlendirmeler somut ispatın yerine geçirilmemelidir.

26. Yargı Kararları ve Hukuki Kaynaklar

Bu makalenin hazırlanmasında kullanılan başlıca kararlar aşağıdadır.

Mahkeme ve karar	Temel konu
Yargıtay 3. CD, 10.01.2024, 2023/9384 E., 2024/244 K.	Himmet ve mütevelli isnadında beraatin onanması
Yargıtay 3. CD, 2021/18940 E., 2022/2144 K.	Himmet ve burs toplama, örgüte yardım ayrımı
Yargıtay 3. CD, 2023/23683 E., 2024/5764 K.	EA kodu ve örgütsel faaliyetler
Yargıtay 3. CD, 11.12.2023, 2022/32832 E., 2023/10379 K.	Garson kayıtlarında eksik araştırma
Yargıtay 3. CD, 03.02.2025, 2022/17983 E., 2025/2757 K.	Bank Asya rutin işlemler ve yardım
Yargıtay 3. CD, 27.06.2022, 2021/13159 E., 2022/4070 K.	Bank Asya, rutin işlem ve kast
Yargıtay 3. CD, 30.06.2022, 2021/13117 E., 2022/4203 K.	Bank Asya, rutin işlem ve kast
Yargıtay 16. CD, 20.12.2017, 2017/1862 E., 2017/5796 K.	Bank Asya örgüt talimatı
Yargıtay CGK, 13.01.2022, 2020/9.MD-344 E., 2022/12 K.	Örgütsel finansman
AYM, Mehmet Emin Okyay, B. No: 2023/47320, 02.04.2026	Garson verileri ve hak ihlali
AYM, Doğan Doğan, B. No: 2023/1011, 02.04.2026	Garson verileri ve ihlal bulunmaması
AYM, Raziye Akçay, B. No: 2019/1665, 28.06.2022	Bank Asya ve gerekçeli karar
AYM, B. No: 2021/36090	Bank Asya işlemlerinin delil değeri
AYM, B. No: 2022/14226	Finansal işlemler, üyelik ve yardım
AİHM, Yüksel Yalçınkaya/Türkiye, B. No: 15669/20, 26.09.2023	Örgüt üyeliğinde kanunilik ve adil yargılanma
AİHM, Demirhan ve Diğerleri/Türkiye, 22.07.2025	ByLock temelli mahkûmiyetlerde adil yargılanma

Kaynak notu: Yargıtay kararlarının bir kısmının tam metnine, bir kısmının ise erişilebilir karar özetleri ve AYM kararlarında aktarılan ilgili bölümlerine ulaşılmıştır. Tam metni doğrulanamayan kararların sonuçları hakkında ek çıkarım yapılmamıştır. Özellikle somut davada emsal olarak kullanılacak kararların resmî içtihat veya UYAP kaydı üzerinden kontrol edilmesi gerekir.