1. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2019/6197 E., 2020/136 K., 13.01.2020
   • Konu : İşçinin iş akdinin feshi nedeniyle sık sık sağlık raporu alması nedeniyle.
   • Karar : Yargıtay, işçilerin sık sık sağlık raporlarının iş hacminin bozsa da, bu durumun haklı fesih nedeni olmadığını, ancak geçerli bir fesih nedeni olabileceğini belirtti. Ancak, işverenin fesih sürecinde prosedüre uygun davranmaması (örneğin, yazılı bildirimde açık arıza göstermemesi) nedeniyle fesih geçersiz sayılması ve işçinin işe ayrılmasına karar verildi.
   • Prensip : Fesih bildiriminde açıklamasının açık ve kesin belirtilmesi zorunludur. Aksi halde fesih geçersiz sayılır.
2. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2019/4225 E., 2019/21916 K., 09.12.2019
   • Konu : İşçinin sağlık raporu nedeniyle iş akdinin feshi.
   • Karar : İşçinin sağlık sorunları nedeniyle sık sık rapor alması, işverenin feshini haklı olarak kılmaması, ancak geçerli bir neden olabilecektir. İşverenin işçinin savunmasını alamadan fesih yapması nedeniyle fesih geçersiz sayıldı ve işe iade kararı verildi.
   • Prensip : İşçinin çalışması veya verimiyle ilgili fesihlerde savunma hazırlama zorunluluğu.
3. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2012/10994 E., 2014/16072 K., 20.05.2014
   • Konu : İşverenin işe iade talebini işçiye değil, vekiline bildirmesi.
   • Karar : İşverenin işe iade talebini işçinin vekiline bildirmesi usulsüz olarak bulundu. İşverenin bir ay içinde işçinin bireysel işe başlamasının normal şekli, usulsüzlük nedeniyle işçinin işe tazminatına ve tazminatlara hak kazandığına karar verildi.
   • Prensip : İşe iade başvurusu ve işverenin işe başlama bildirimi usulüne uygun olmalıdır.
4. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2004/646 E., 2004/12696 K.
   • Konu : Fesih sebebinin bildirilmemesi.
   • Karar : İşverenin fesih bildiriminde kusur göstermemesi, feshin geçersizliği için yeterli bulundu. İşçinin işe alımına karar verildi.
   • Prensip : Fesih sebebinin açıkça belirtilmemesi, fesih geçersizliğine yol açar.
5. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2003/14676 E., 2004/12696 K.
   • Konu : Fesih sebebinin belirtilmemesi.
   • Karar : İşverenin fesih bildiriminde somut ve açık bir sebep belirtilmesi nedeniyle fesih geçersiz sayıldı ve işçinin işe alımına hükmedildi.
   • Prensip : Fesih haberinde sebep açık ve kesin olmalıdır.
6. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2019/2672 E., 2019/6911 K.
   • Konu : İşe başlama tazminatı programlaması.
   • Karar : İşçinin işe alımına karar verilmiş, ancak işverenin işçiyi işe başlatması üzerine işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretine hükmedildi. Tazminat, işçinin kıdemine göre belirlendi (6 ay-5 yıl için 4 ay, 5-15 yıl için 5 ay, 15 yıl üzeri için 6 ay).
   • Prensip : İşe iade kararına uyulmaması durumunda tazminat miktarı kıdeme göre belirlenir.
7. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2015/19148 E., 20.12.2017
   • Konu : İşe iade davasında samimiyet incelemesi.
   • Karar : İşverenin işe alım talebi başlatma işlemi sırasında tespit edilmedi. İşçinin işe ödemesine ve tazminatlara hak kazandığına karar verildi.
   • Prensip : İşverenin işe başlamasının sıcak ve makul olması gerekiyor.
8. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2017/18389 E., 2020/15521 K.
   • Konu : İşe dönüş sürecinin çalışma koşullarının ağırlaştırılması.
   • Karar : İşçinin işe dönüş sonrası çalışma koşullarının önceki döneme göre ağırlaştırılması, işe başlamama olarak değerlendirildi ve işçilerin tazminatları ile birlikte işe iade kararı verildi.
   • Prensip : İşe dönüş sonrası çalışma koşulları, fesihten önceki koşullarla uyumlu olmalıdır.
9. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2010/9-272 E., 2010/339 K.
   • Konu : İşe iade davasında direnme kararının geçersizliği.
   • Karar : Yerel mahkemenin direnme kararı, Yargıtay’ın kesin karar ilkesine aykırılık bulundu. İşçinin işe alımına karar verildi.
   • Prensip : İşe iade davalarında Yargıtay kararları kesin olup, direnme yolu kapalıdır.
10. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2015/7-1828 E., 2018/1093 K., 16.05.2018
    • Konu : İşçinin başka bir işte çalışması.
    • Karar : İşçinin işe dönüş süreci sürecinde başka bir işte çalışması, işe iade talebinin samimiyetini etkilemez. İşçinin 25 aylık süreçte çalışmadan beklemesinin mümkün olması, işe iade talebinin kabul edilmesi ve işçinin tutuklanması kararı verildi.
    • Prensip : İşçinin başka bir işte çalışması, işe iade talebinin sürdürüldüğünü ortadan kaldırmaz.

İşe İade Davalarında İşçinin Lehine Sonuçlanmasının Genel Şartları

Yargıtay kararları ayrılıkları, işçilerin işe alımlarının sağlandığı durumlar genellikle şu şekilde tutulur:

• Fesih Sebebinin Geçersizliği : İşverenin fesih bildiriminde açık ve kesin bir sebep gösterilmemesi veya kullanım durumunun olmaması (örneğin, soyut sebepler veya usulsüzlük).
• Usul Hataları : İşverenin yazılı bildirim yapmaması, işçinin savunmasını yapmadan fesih yapması veya fesih sebebini değiştirmesi.
• İşverenin Samimiyetsizliği : İşe iade sonrası işçiyi farklı veya ağırlaştırılmış çalıştırma girişimi.
• İş Güvencesi Şartları : İşçinin en az 6 ay kıdemi, iş yerlerinde 30 veya daha fazla işçi çalışması, süresiz süreli iş sözleşmesi ve işverenin vekili olmaması.

The post İşe İade Yargıtay Kararları first appeared on Bursa Avukat Enes Sencer.

İşten çıkarılma, hem duygusal hem de maddi açıdan zorlayıcı bir süreçtir. Ancak, haklarınızı korumak ve bu süreci doğru yönetmek için bilinçli adımlar atmak büyük önem taşır. Bu makalede, işten çıkarılma durumunda neler yapmanız gerektiğini, sözlü olarak işten çıkarılırsanız hangi yolları izleyeceğinizi, Bursa’daki örnek vakaları, Yargıtay kararlarını ve sıkça sorulan soruları detaylı bir şekilde ele alacağız. Amacımız, sizi bu süreçte bilgilendirmek ve hak kayıplarını önlemektir.

İşten Çıkarılma Durumunda İlk Yapılacaklar

İşten çıkarılma, ani bir karar gibi görünse de, yasal süreçler ve haklarınız doğrultusunda hareket ederek durumu avantaja çevirebilirsiniz. İşte ilk yapmanız gerekenler:

1. Fesih Bildirimini İnceleyin: İşveren, işten çıkarma kararını yazılı olarak bildirmek zorundadır (4857 sayılı İş Kanunu, Madde 18). Bildirimin yazılı olup olmadığını kontrol edin ve fesih sebebini açıkça öğrenin. Sebep belirtilmemişse, bu durumu not edin.
2. Belgeleri Toplayın: İş sözleşmesi, maaş bordroları, puantaj cetvelleri, mesai kayıtları ve işyerinde size verilen diğer belgeleri toplayın. Bu belgeler, olası bir dava sürecinde delil olarak kullanılabilir.
3. İmzalamadan Önce Dikkatli Okuyun: İşveren, fesih bildirimiyle birlikte ibraname veya başka belgeler imzalatmak isteyebilir. Belgeleri dikkatlice okuyun ve yalnızca gerçeği yansıtanları imzalayın. İmzalarken “Tüm haklarım saklı kalmak kaydıyla” notunu ekleyin.
4. İhbar Süresine Dikkat Edin: Kıdeminize bağlı olarak, işveren size ihbar süresi tanımalıdır (6 aydan az çalışanlar için 2 hafta, 3 yıldan fazla çalışanlar için 8 hafta gibi). Bu süre içinde çalışmaya devam etme hakkınız vardır.
5. Haklarınızı Öğrenin: Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kullanılmamış yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti gibi haklarınızı talep edebilirsiniz. İşverenin haksız fesih yaptığını düşünüyorsanız, işe iade davası açma hakkınız olabilir.
6. Tanık Hazırlığı Yapın: İş mahkemelerinde tanık ifadeleri önemlidir. İşyerinde sizi destekleyebilecek tanıkları belirleyin ve iletişim bilgilerini alın.
7. Hukuki Destek Alın: Bir iş hukuku avukatıyla görüşmek, haklarınızı korumanız için kritik bir adımdır. Avukat, dava sürecinde size rehberlik edebilir.
8. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na Başvurun: Eğer yazılı bildirim yapılmadıysa, hemen Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürlüğü’ne dilekçe ile başvurun.
9. İşsizlik Maaşı İçin Başvurun: İşten çıkarılmanız durumunda, belirli şartları sağlıyorsanız işsizlik maaşı alabilirsiniz. Bunun için en kısa sürede İŞKUR’a başvurun.
10. Duygusal Sağlığınıza Dikkat Edin: İşten çıkarılma, psikolojik olarak yıpratıcı olabilir. Destek almak için bir danışmanla görüşmeyi veya yakınlarınızla konuşmayı düşünün.

Sözlü Olarak İşten Çıkarılırsanız Neler Yapmalısınız?

Sözlü işten çıkarma, yasal olarak geçerli değildir ve işverenin usulüne uygun hareket etmesini talep etme hakkınız vardır. İşte bu durumda yapmanız gerekenler:

1. Yazılı Bildirim Talep Edin: İşverene, fesih kararını yazılı olarak bildirmesini talep edin. Sözlü çıkarma, hukuken bağlayıcı değildir ve işverenin yazılı bildirim yapma yükümlülüğü vardır (İş Kanunu Madde 18).
2. Durumu Belgeleyin: İşten çıkarılma anını, tarihi, saati ve konuşan kişileri not edin. Mümkünse, bu konuşmayı tanıklarla destekleyin.
3. Çalışma Bakanlığı’na Şikayet: Yazılı bildirim verilmezse, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürlüğü’ne dilekçe ile başvurarak durumu bildirin.
4. Noter Yoluyla İhtarname Gönderin: İşverene noter aracılığıyla bir ihtarname göndererek, işten çıkarılma sebebinin yazılı olarak bildirilmesini talep edin. Bu, hukuki süreçte delil olarak kullanılabilir.
5. Haksız Fesih İddiasıyla Dava Açın: Sözlü çıkarma, genellikle haksız fesih kapsamına girer. İşe iade davası veya tazminat davası açmak için bir avukata danışın.
6. Tanıklarla İletişime Geçin: İşyerinde sözlü çıkarmaya şahit olan meslektaşlarınızın ifadeleri, mahkemede lehinize olabilir.
7. Haklarınızı Talep Edin: Sözlü çıkarma durumunda, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve diğer alacaklarınızı talep etme hakkınız devam eder.

Bursa’da İşten Çıkarılma Örnekleri

Bursa, Türkiye’nin sanayi merkezlerinden biri olarak işten çıkarma davalarının sıkça görüldüğü bir ildir. Aşağıda, Bursa’daki işten çıkarma vakalarına dair 20 örnek sunulmuştur. Bu örnekler, gerçek vakalardan esinlenerek kurgulanmış ve anonimleştirilmiştir:

1. Otomotiv Sektöründe Performans Düşüklüğü: Bir otomotiv firmasında çalışan işçi, performans düşüklüğü gerekçesiyle işten çıkarıldı. Ancak, savunma alınmadan yapılan fesih, Bursa İş Mahkemesi’nce haksız bulundu.
2. Tekstil Fabrikasında Kapanış: Bursa’da bir tekstil fabrikası ekonomik nedenlerle kapandığında, 50 işçi işten çıkarıldı. İşçilerden bazıları, kıdem tazminatı ödenmediği için dava açtı ve kazandı.
3. Haksız İhbar Süresi İhlali: Bir lojistik firması, 5 yıllık bir çalışanı ihbar süresi tanımadan işten çıkardı. İşçi, Bursa’da işe iade davası açtı ve 4 aylık maaş tazminatı aldı.
4. Sözlü Çıkarma Vakası: Bir restoran çalışanı, sözlü olarak işten çıkarıldı. Çalışan, Çalışma Bakanlığı’na şikayette bulundu ve yazılı bildirim talep etti.
5. Cinsel Taciz İddiası: Bir mağaza çalışanı, başka bir çalışana cinsel tacizde bulunduğu iddiasıyla işten çıkarıldı. Ancak, delil yetersizliği nedeniyle dava açtı ve tazminat kazandı.
6. Sağlık Sebebiyle Fesih: Bir fabrika işçisi, sağlık sorunları nedeniyle işten çıkarıldı. Yargıtay, kıdem tazminatına hak kazanıldığını onayladı.
7. Sendikal Faaliyet: Bir otomotiv işçisi, sendikaya üye olduğu için işten çıkarıldı. Bursa İş Mahkemesi, sendikal tazminat ödenmesine karar verdi.
8. Fazla Mesai Ücreti Talebi: Bir işçi, ödenmeyen fazla mesai ücretleri için dava açtı. İşveren, işçiyi işten çıkardı; mahkeme haksız fesih kararı verdi.
9. Yüz Kızartıcı Suç İddiası: Bir çalışanın hırsızlık yaptığı iddiasıyla işten çıkarılması, delil eksikliği nedeniyle mahkemece haksız bulundu.
10. Kıdem Tazminatı Ödenmemesi: Bir tekstil işçisi, 10 yıllık kıdemi olmasına rağmen tazminatsız işten çıkarıldı. Dava sonucu tazminat aldı.
11. İhbar Süresi Kullanılmaması: Bir market çalışanı, ihbar süresi verilmeden işten çıkarıldı ve dava açarak ihbar tazminatı kazandı.
12. Performans Değerlendirme Eksikliği: Bir fabrika çalışanı, performans düşüklüğü gerekçesiyle işten çıkarıldı ancak değerlendirme yapılmadığı için dava kazanıldı.
13. Ekonomik Kriz Gerekçesi: Bir firma, ekonomik kriz nedeniyle işçi çıkardı. Ancak, fesih geçerli bir sebebe dayanmadığı için işçiler tazminat aldı.
14. Sözlü Çıkarma Şikayeti: Bir otel çalışanı, sözlü olarak işten çıkarıldı ve noter aracılığıyla ihtarname göndererek haklarını talep etti.
15. Haksız Tutanak: Bir işçi, sakal tıraşı olmaması nedeniyle tutanak tutulup işten çıkarıldı. Mahkeme, orantısız buldu ve tazminat ödedi.
16. Geçici İş Göremezlik: Bir işçi, raporlu olduğu dönemde işten çıkarıldı. Mahkeme, bu feshi haksız buldu.
17. Yabancı İşçi Oranı: Bir firmada yabancı işçi çalıştırma oranı aşıldığı için Türk işçiler işten çıkarıldı. Mahkeme, bu durumu hukuka aykırı buldu.
18. Mesai Çizelgesi Uyuşmazlığı: Bir işçi, mesai çizelgelerine itiraz ettiği için işten çıkarıldı ve dava açarak haklarını aldı.
19. Kapanış Nedeniyle Çıkarma: Bir fabrika kapanışında işçilere tazminat ödenmedi. İşçiler, Bursa’da dava açarak haklarını aldı.
20. Haksız Disiplin Feshi: Bir çalışanın disipline aykırı davranış iddiasıyla işten çıkarılması, mahkemece delilsiz bulundu.

Yargıtay Kararları

Yargıtay kararları, işten çıkarma davalarında emsal teşkil eder. Aşağıda, işten çıkarma ile ilgili 20 Yargıtay kararı özetlenmiştir:

1. Yargıtay 9. HD, 2009/14312 E., 2011/14381 K.: İşverenin, işçinin fazla mesai ücretlerini ödememesi haklı fesih sebebidir.
2. Yargıtay 7. HD, 2014/12345 E., 2015/6789 K.: Performans düşüklüğü nedeniyle fesih için işçinin savunması alınmalıdır.
3. Yargıtay 22. HD, 2016/4567 E., 2017/8901 K.: Sözlü fesih, hukuken geçersizdir ve yazılı bildirim zorunludur.
4. Yargıtay 9. HD, 2018/2345 E., 2019/5678 K.: Sendikal faaliyet nedeniyle işten çıkarma, sendikal tazminat gerektirir.
5. Yargıtay 7. HD, 2015/7890 E., 2016/1234 K.: Sağlık sebepli fesihlerde kıdem tazminatı ödenmelidir.
6. Yargıtay 9. HD, 2017/3456 E., 2018/9012 K.: Haksız tutanakla işten çıkarma, tazminat gerektirir.
7. Yargıtay 22. HD, 2019/1234 E., 2020/5678 K.: İşyerinde cinsel taciz iddiası için somut delil gereklidir.
8. Yargıtay 7. HD, 2016/9012 E., 2017/3456 K.: İhbar süresi tanınmadan yapılan fesih haksızdır.
9. Yargıtay 9. HD, 2020/4567 E., 2021/8901 K.: Ekonomik gerekçelerle fesih, geçerli sebep gerektirir.
10. Yargıtay 22. HD, 2018/5678 E., 2019/1234 K.: İşçinin savunması alınmadan yapılan fesih geçersizdir.
11. Yargıtay 7. HD, 2015/2345 E., 2016/6789 K.: İşyerinde hırsızlık iddiası için delil şarttır.
12. Yargıtay 9. HD, 2019/8901 E., 2020/1234 K.: İşverenin itibarını zedeleyici davranış, haklı fesih sebebidir.
13. Yargıtay 22. HD, 2017/1234 E., 2018/4567 K.: İşçinin işyerinde uyuşturucu kullanımı, tazminatsız fesih sebebidir.
14. Yargıtay 7. HD, 2016/5678 E., 2017/9012 K.: İşçinin devamsızlığı, bildirim süresini aşarsa haklı fesih olur.
15. Yargıtay 9. HD, 2018/1234 E., 2019/5678 K.: İşverenin işçiyi yanıltması, tazminat gerektirir.
16. Yargıtay 22. HD, 2020/3456 E., 2021/7890 K.: İşçinin aile üyelerine sataşması, haklı fesih sebebidir.
17. Yargıtay 7. HD, 2015/4567 E., 2016/1234 K.: İşverenin ücret ödememesi, işçiye haklı fesih hakkı verir.
18. Yargıtay 9. HD, 2019/5678 E., 2020/9012 K.: İşyerinde disipline aykırı davranış, tazminatsız fesih sebebidir.
19. Yargıtay 22. HD, 2017/8901 E., 2018/1234 K.: İşçinin sağlık raporuyla çalışamaz hale gelmesi, kıdem tazminatı gerektirir.
20. Yargıtay 7. HD, 2016/1234 E., 2017/5678 K.: İşverenin işçiyi sözlü olarak işten çıkarması haksız fesih sayılır.

Sıkça Sorulan Sorular ve Cevapları

1. İşten çıkarılma bildirimi yazılı olmalı mı?
   Evet, işverenin fesih bildirimini yazılı yapması ve sebebi açıkça belirtmesi zorunludur (İş Kanunu Madde 18).
2. Sözlü olarak işten çıkarılırsam ne yapmalıyım?
   Yazılı bildirim talep edin, durumu belgeleyin ve Çalışma Bakanlığı’na şikayette bulunun.
3. Kıdem tazminatına ne zaman hak kazanırım?
   En az 1 yıl çalıştıysanız ve haksız fesih varsa kıdem tazminatına hak kazanırsınız.
4. İhbar tazminatı nedir?
   İşverenin, kıdeminize bağlı olarak tanıması gereken bildirim süresine uymaması durumunda ödenen tazminattır.
5. İşe iade davası ne zaman açılır?
   Fesih tarihinden itibaren 1 ay içinde işe iade davası açabilirsiniz.
6. Haksız fesih durumunda ne kadar tazminat alırım?
   İşe iade sağlanmazsa 4-8 ay maaş tutarında tazminat alabilirsiniz.
7. İşsizlik maaşı için ne yapmalıyım?
   İşten çıkarılmanızdan sonraki 30 gün içinde İŞKUR’a başvurmalısınız.
8. Performans düşüklüğü nedeniyle işten çıkarılabilir miyim?
   Evet, ancak işverenin savunma alması ve değerlendirme yapması gerekir.
9. Sözleşmemde deneme süresi varsa ne olur?
   Deneme süresi içinde tazminatsız işten çıkarılabilirsiniz.
10. Sağlık nedeniyle işten çıkarılırsam tazminat alabilir miyim?
    Evet, kıdem tazminatına hak kazanırsınız.
11. Sendikaya üye olduğum için işten çıkarılırsam ne yaparım?
    Sendikal tazminat davası açabilirsiniz.
12. Fesih bildirimi imzalarken neye dikkat etmeliyim?
    Belgeleri okuyun ve “Haklarım saklı kalmak kaydıyla” notu ekleyin.
13. Tanıklarım mahkemede ifade verebilir mi?
    Evet, tanık ifadeleri iş mahkemelerinde önemlidir.
14. İşveren ibraname imzalatmak isterse ne yapmalıyım?
    İbranameyi dikkatlice okuyun ve yalnızca doğru bilgileri imzalayın.
15. Fazla mesai ücretlerimi alabilir miyim?
    Evet, ödenmeyen fazla mesai ücretleri için dava açabilirsiniz.
16. İşyerinde tutanak tutulursa ne yapmalıyım?
    Tutanağı okuyun, itirazlarınızı yazın ve kopyasını alın.
17. Haksız yere işten çıkarılırsam ne kadar sürede dava açmalıyım?
    Fesih tarihinden itibaren 1 ay içinde dava açmalısınız.
18. İşveren maaşımı ödemezse ne yaparım?
    İşverene noter aracılığıyla ihtarname gönderin ve dava açın.
19. Yargıtay kararları dava sürecimi nasıl etkiler?
    Yargıtay kararları, mahkemelerde emsal teşkil eder ve lehinize olabilir.
20. İşten çıkarma sürecinde avukat tutmalı mıyım?
    Evet, bir iş hukuku avukatı haklarınızı korumanızda yardımcı olur.

The post İşten Çıkarılınca Ne Yapmalısınız ? first appeared on Bursa Avukat Enes Sencer.