Türkiye’ye giriş yasağı bulunan, hakkında tahdit kodu uygulanan veya daha önce vize/ikamet ihlali nedeniyle Türkiye’den çıkış yapmak zorunda kalan yabancılar bakımından en önemli hukuki yollardan biri meşruhatlı vize, uygulamadaki diğer adıyla özel meşruhatlı veya istizanlı vize başvurusudur.
Meşruhatlı vize özellikle aile birleşimi, çalışma, eğitim, sağlık ve benzeri haklı veya zorunlu nedenlerle Türkiye’ye yeniden gelmek isteyen yabancılar bakımından önem taşımaktadır.
Ancak meşruhatlı vize, her giriş yasağını otomatik olarak ortadan kaldıran veya her tahdit kodunda mutlaka verilen bir vize değildir. Yabancının hakkında bulunan tahdit kodunun niteliği, giriş yasağının sebebi, Türkiye ile olan ailevi ve hukuki bağları, geçmişteki ihlalleri ve başvurunun dayandığı özel amaç birlikte değerlendirilir.
Bu nedenle meşruhatlı vize başvurularında yalnızca standart vize evraklarının sunulması yerine, Türkiye’ye girişin neden gerekli olduğunu hukuki ve belgeli biçimde ortaya koyan bir başvuru dosyasının hazırlanması büyük önem taşır.
Bu yazıda;
- meşruhatlı vizenin ne olduğu,
- giriş yasağı olan yabancının Türkiye’ye nasıl gelebileceği,
- deport edilen kişinin meşruhatlı vize alıp alamayacağı,
- tahdit kodlarının başvuru üzerindeki etkisi,
- hangi gerekçelerle başvuru yapılabileceği,
- başvurunun nereye yapılacağı,
- gerekli belgeler,
- ret halinde başvurulabilecek hukuki yollar
ayrıntılı olarak ele alınacaktır.
Meşruhatlı Vize Nedir?
Meşruhatlı vize, en genel anlamıyla, yabancının Türkiye’ye geliş amacının vize üzerinde veya vize işleminin değerlendirme sürecinde belirli ve özel bir sebebe bağlandığı vize türüdür.
Uygulamada özellikle Türkiye’ye giriş yasağı bulunan kişiler açısından kullanılan mekanizma ise çoğunlukla “özel meşruhatlı vize” veya “istizanlı vize” olarak adlandırılmaktadır.
Göç İdaresi Başkanlığının YİMER bilgilendirmesinde de Türkiye’ye giriş yasağı bulunan yabancıların, bulundukları ülkedeki Türk dış temsilciliklerine başvurarak “İstizanlı (Özel Meşruhatlı) Vize” başvurusunda bulunabilecekleri açıkça belirtilmektedir.
Dolayısıyla meşruhatlı vizeyi yalnızca “normal turist vizesinin başka bir çeşidi” olarak değerlendirmek doğru değildir.
Özellikle giriş yasağı bulunan yabancı bakımından bu başvuru;
“Normal şartlarda ülkeye girişime engel bulunan bir durum mevcut olmakla birlikte, Türkiye’ye belirli ve haklı bir amaçla gelmem gerektiğinden bu durumun özel olarak değerlendirilmesini talep ediyorum.”
anlamına gelen özel nitelikte bir idari başvurudur.
Meşruhatlı Vize ile İstizanlı Vize Aynı Şey midir?
Uygulamada kavramlar zaman zaman birbirinin yerine kullanılmaktadır.
“Meşruhat”, açıklama veya kayıt anlamına gelir. Bu nedenle çalışma, öğrenim veya belirli bir amaç için verilen vizeler genel anlamda meşruhatlı vize olarak adlandırılabilir.
Buna karşılık hakkında Türkiye’ye giriş yasağı bulunan yabancının dış temsilcilikten yaptığı ve ilgili makamların özel değerlendirmesine sunulan başvuru uygulamada sıklıkla:
- istizanlı vize,
- özel meşruhatlı vize,
- özel amaçlı meşruhatlı vize
olarak ifade edilmektedir.
Özellikle giriş yasağı bulunan kişiler açısından pratikte aranması gereken kavram “istizanlı/özel meşruhatlı vize” başvurusudur.
Meşruhatlı Vizenin Hukuki Dayanağı Nedir?
Meşruhatlı vize bakımından temel düzenleme 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’dur (YUKK).
YUKK Madde 11 – Vize Başvurusu
6458 sayılı Kanun’un 11. maddesine göre Türkiye’de doksan güne kadar kalacak yabancıların, vatandaşı oldukları veya yasal olarak bulundukları ülkedeki Türk konsolosluklarından geliş amaçlarını belirten vize almaları esastır.
Aynı maddede önemli bir başka düzenleme daha bulunmaktadır:
Vize verilmiş olması yabancıya Türkiye’ye mutlak giriş hakkı sağlamaz.
Ayrıca konsolosluklara yapılan vize başvurularının kanunen doksan gün içerisinde sonuçlandırılması öngörülmüştür.
Bu nedenle kişinin pasaportunda geçerli bir vize bulunması dahi sınır kapısında yapılacak kontrolün ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Türkiye’ye Giriş Yasağı Olan Yabancıya Normalde Vize Verilir mi?
Kural olarak hayır.
6458 sayılı Kanun’un 15. maddesinde Türkiye’ye giriş yasağı bulunan yabancılar, vize verilmeyecek yabancılar arasında açıkça sayılmıştır.
Ancak aynı maddenin ikinci fıkrası son derece önemlidir.
Kanun, normal koşullarda vize verilmeyecek kişilerden olmasına rağmen vize verilmesinde yarar görülen yabancılara istisnai şekilde vize verilebilmesine olanak tanımaktadır.
Özel meşruhatlı/istizanlı vize uygulamasının hukuki öneminin temelinde de bu istisnai değerlendirme mekanizması bulunmaktadır.
Giriş Yasağı Olan Kişi Meşruhatlı Vize ile Türkiye’ye Girebilir mi?
Belirli şartların bulunması halinde mümkündür.
Ancak burada çok önemli bir ayrım yapılmalıdır:
Meşruhatlı vize başvurusu yapmak ile meşruhatlı vizenin mutlaka verilecek olması aynı şey değildir.
Kişinin;
- Türkiye’ye giriş yasağının sebebi,
- tahdit kodunun türü,
- kamu düzeni veya kamu güvenliği yönünden kayıt bulunup bulunmadığı,
- vize ihlalinin süresi,
- idari para cezalarının ödenip ödenmediği,
- Türkiye’deki eşi ve çocukları,
- çalışma veya eğitim durumu,
- sağlık gerekçesi,
- geçmiş göçmenlik kayıtları
birlikte değerlendirilebilir.
Bu nedenle özellikle Ç kodları, G kodları, N kodları ve V kodları bakımından tahdit kaydının sebebi başvurunun sonucunu doğrudan etkileyebilir.
Deport Edilen Kişi Meşruhatlı Vize Alabilir mi?
Evet, bazı durumlarda sınır dışı edilmiş veya Türkiye’ye giriş yasağı uygulanmış bir yabancı bakımından özel meşruhatlı vize başvurusu yapılabilir.
Ancak burada “deport” kavramının hangi hukuki işleme karşılık geldiğinin tespit edilmesi gerekir.
Uygulamada kişiler “deport edildim” ifadesini çok farklı durumlar için kullanmaktadır:
- vize ihlali nedeniyle çıkış yapmak,
- hakkında giriş yasağı uygulanması,
- sınır dışı etme kararı verilmesi,
- geri gönderme merkezinden sınır dışı edilmek,
- sınır kapısından geri çevrilmek,
- tahdit kodu nedeniyle Türkiye’ye alınmamak.
Bunların hukuki sonuçları birbirinden farklıdır.
Bu nedenle meşruhatlı vize başvurusundan önce yabancı hakkında;
- sınır dışı etme kararı bulunup bulunmadığı,
- giriş yasağının süresi,
- tahdit kodu,
- yasaklamanın hukuki gerekçesi
belirlenmelidir.
Meşruhatlı Vize Giriş Yasağını Kaldırır mı?
En çok karıştırılan konulardan biri budur.
Meşruhatlı vizenin verilmesi ile giriş yasağının tamamen kaldırılması aynı işlem değildir.
Meşruhatlı vize, yabancının belirli bir amaçla Türkiye’ye girişinin özel değerlendirmeye alınmasına ve uygun görülmesi halinde giriş yapabilmesine imkân verebilir.
Buna karşılık tahdit kodu veya giriş yasağı sistem kayıtlarında ayrıca bulunmaya devam edebilir.
Bu nedenle somut olaya göre iki farklı hukuki yol gündeme gelebilir:
| Hukuki Yol | Amaç |
|---|---|
| Meşruhatlı/istizanlı vize | Giriş yasağına rağmen özel amaçla Türkiye’ye giriş yapabilmek |
| Tahdit kodunun kaldırılması | Yabancı hakkındaki idari kaydın kaldırılması |
| Giriş yasağının kaldırılması | Türkiye’ye giriş yasağının sona erdirilmesi |
| İptal davası | Hukuka aykırı idari işlemin mahkeme tarafından iptal edilmesi |
Bazı dosyalarda bunlardan yalnızca biri yeterliyken bazı dosyalarda birden fazla yolun eş zamanlı değerlendirilmesi gerekebilir.
Hangi Durumlarda Meşruhatlı Vize Başvurusu Yapılabilir?
Uygulamada başvurunun başarı ihtimalini belirleyen en önemli husus, Türkiye’ye geliş amacının somut ve belgelenebilir olmasıdır.
Başlıca başvuru sebepleri aşağıdaki gibidir.
1. Aile Birleşimi Nedeniyle Meşruhatlı Vize
Türkiye’de;
- Türk vatandaşı eşi,
- yabancı uyruklu ancak Türkiye’de yasal olarak yaşayan eşi,
- çocuğu,
- anne veya babası,
- yakın aile üyeleri
bulunan yabancılar bakımından aile bağları son derece önemli olabilir.
Özellikle eş veya küçük çocuklarla uzun süreli ayrılık söz konusu olduğunda mesele yalnızca göç hukuku açısından değil, aile hayatına saygı hakkı bakımından da değerlendirilebilir.
Başvuruya;
- evlilik belgesi,
- nüfus kayıt örnekleri,
- çocukların doğum belgeleri,
- eşin Türkiye’deki ikamet belgeleri,
- Türk vatandaşı eşe ait nüfus kayıtları,
- ortak çocuklara ilişkin belgeler
eklenebilir.
2. Çalışma Nedeniyle Meşruhatlı Vize
Türkiye’de çalışacak yabancılar bakımından çalışma meşruhatlı vize sistemi ayrıca önem taşımaktadır.
Dışişleri Bakanlığının güncel vize bilgilendirmesine göre yabancılar yurtdışından çalışma izni başvurularını vatandaşı oldukları veya daimi ikamet ettikleri ülkedeki Türk dış temsilciliklerine yapmaktadır.
Çalışma izninin onaylanması halinde dış temsilcilik tarafından verilen çalışma meşruhatlı vize esas itibarıyla Türkiye’ye giriş amacı taşımaktadır.
Dolayısıyla kişinin Türkiye’de gerçek bir işvereninin bulunması ve çalışma izin sürecinin yürütülmesi başvurunun niteliğini önemli ölçüde değiştirebilir.
3. Eğitim Nedeniyle Meşruhatlı Vize
Türkiye’de;
- üniversite,
- yüksek lisans,
- doktora,
- öğrenci değişim programı,
- özel eğitim veya belirli akademik programlara
kabul edilmiş yabancılar bakımından öğrenim amacı başvurunun temelini oluşturabilir.
Ancak her öğrenci için mutlaka “öğrenim meşruhatlı vize” alınması gerektiği düşünülmemelidir.
Dışişleri Bakanlığı güncel bilgilendirmesinde, belirli yükseköğretim öğrencilerinin Türkiye’ye vize veya vize muafiyeti kapsamında giriş yaptıktan sonra öğrenci ikamet iznine başvurabildiğini ve bu kişiler bakımından her durumda ayrıca öğrenim meşruhatlı vize aranmadığını belirtmektedir.
Giriş yasağı bulunan yabancının durumu ise bundan farklıdır ve özel değerlendirme gerektirir.
4. Sağlık ve Tedavi Nedeniyle Meşruhatlı Vize
Türkiye’de tedavi görmesi gereken yabancı bakımından;
- hastane kabul belgesi,
- doktor raporları,
- tedavi planı,
- ameliyat tarihi,
- sağlık kuruluşunun davet veya kabul yazısı
başvurunun önemli dayanaklarını oluşturabilir.
Özellikle tedavinin ertelenmesinin ciddi sonuçlar doğurabileceği durumlarda sağlık gerekçesinin ayrıntılı şekilde belgelenmesi gerekir.
5. Ticari veya Mesleki Amaçlarla Meşruhatlı Vize
Türkiye’de;
- şirketi,
- ortaklığı,
- yatırımı,
- devam eden ticari faaliyeti,
- sözleşme ilişkisi
bulunan yabancılar da somut olayın özelliklerine göre özel amaçlı vize başvurusunda bulunabilir.
Ancak yalnızca Türkiye’de şirket sahibi olmak veya ticari ilişki bulunması tek başına olumlu sonuç garantisi sağlamaz.
Meşruhatlı Vize Başvurusu Nereye Yapılır?
Başvuru esas olarak yabancının;
vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti dış temsilciliğine yapılır.
Bu makam;
- Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliği,
- Başkonsolosluk,
- yetkili konsolosluk birimi
olabilir.
YİMER’in güncel açıklamasında da giriş yasağı bulunan kişilerin bulundukları ülkedeki Türk dış temsilciliklerine istizanlı/özel meşruhatlı vize başvurusu yapmaları gerektiği belirtilmektedir.
Meşruhatlı Vize Başvurusu Türkiye’den Yapılabilir mi?
Kural olarak vize, Türkiye’ye girişten önce dış temsilcilikten alınır.
6458 sayılı YUKK m.11 uyarınca vize başvuruları kişinin vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki konsolosluk üzerinden yapılmaktadır.
Dolayısıyla hakkında Türkiye’ye giriş yasağı bulunan ve halihazırda yurtdışında olan kişinin esas başvuru mercii Türk dış temsilciliğidir.
Türkiye içerisinde yapılabilecek işlemler ise çoğunlukla;
- giriş yasağının kaldırılması talebi,
- tahdit kodunun kaldırılması,
- idari başvuru,
- idare mahkemesinde iptal davası
gibi farklı hukuki süreçlere ilişkindir.
Meşruhatlı Vize İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?
Belgeler başvurunun türüne ve başvurulan dış temsilciliğe göre değişebilir.
Genel olarak aşağıdaki belgeler gündeme gelebilir:
| Belge | Açıklama |
|---|---|
| Pasaport | Yeterli geçerlilik süresine sahip olmalıdır |
| Vize başvuru formu | Eksiksiz doldurulmalıdır |
| Biyometrik fotoğraf | Konsolosluk standartlarına uygun |
| Giriş yasağına ilişkin belgeler | Varsa karar veya kayıtlar |
| Tahdit koduna ilişkin belgeler | Biliniyorsa kod ve gerekçesi |
| Başvuru dilekçesi | Türkiye’ye geliş amacı ayrıntılı açıklanmalıdır |
| Evlilik belgesi | Aile birleşimi başvurularında |
| Doğum belgesi | Çocuklar yönünden |
| Davet mektubu | Duruma göre |
| İş sözleşmesi | Çalışma başvurularında |
| Çalışma izin belgeleri | Çalışma amacıyla gelişlerde |
| Üniversite kabul belgesi | Eğitim başvurularında |
| Hastane kabul belgesi | Tedavi başvurularında |
| Maddi durum belgeleri | Gerektiğinde |
| Konaklama bilgileri | Türkiye’de kalınacak yer |
| Uçuş/seyahat planı | Talebe göre |
Ancak en kritik belge çoğu zaman standart formlar değil, giriş yasağına rağmen neden Türkiye’ye giriş izni verilmesi gerektiğini açıklayan gerekçeli başvuru dilekçesidir.
Meşruhatlı Vize Başvuru Dilekçesinde Neler Bulunmalıdır?
Başvuru dilekçesinde yalnızca “Türkiye’ye gitmek istiyorum” şeklinde genel açıklamalar yapılması yeterli değildir.
Dilekçede mümkün olduğunca;
1. Giriş yasağının geçmişi
Yasağın hangi olay nedeniyle uygulandığı açıklanmalıdır.
2. Tahdit kodunun niteliği
Biliniyorsa yabancı hakkında bulunan tahdit kodu belirtilmelidir.
3. Türkiye’ye geliş amacı
Aile birleşimi, çalışma, eğitim veya sağlık gibi sebep açıkça ortaya konulmalıdır.
4. Türkiye ile kişisel bağlar
Eş, çocuklar, iş, eğitim ve diğer ilişkiler belgelenmelidir.
5. Giriş yasağının doğurduğu sonuçlar
Örneğin aile üyelerinin uzun süredir ayrı kalması varsa belirtilmelidir.
6. Başvuru amacının gerçekliği
Sunulan belgelerin birbirleriyle tutarlı olması gerekir.
7. Hukuki dayanaklar
Somut dosyanın niteliğine göre YUKK hükümleri ve temel haklara ilişkin düzenlemeler ileri sürülebilir.
Meşruhatlı Vize Kaç Günde Sonuçlanır?
Başvurunun süresi dosyanın niteliğine göre değişmektedir.
6458 sayılı YUKK m.11/4 uyarınca konsolosluklara yapılan vize başvurularının doksan gün içerisinde sonuçlandırılması öngörülmektedir.
Bununla birlikte özel meşruhatlı/istizanlı vize başvurularında dosyanın başka makamların değerlendirmesine sunulması gerekebildiğinden uygulamadaki işlem süresi standart turistik vize başvurularına göre daha uzun olabilir.
Bu nedenle internet üzerindeki “kesin 30 günde çıkar”, “45 günde sonuçlanır” gibi süreler garanti olarak kabul edilmemelidir.
Meşruhatlı Vize Başvurusu Nasıl Takip Edilir?
YİMER’in bilgilendirmesine göre istizanlı vize başvurusunun durumu;
- başvurunun yapıldığı dış temsilcilikten,
- YİMER 157 üzerinden
öğrenilebilir.
Başvurunun takip sürecinde dış temsilcilik tarafından ek belge talep edilmesi de mümkündür.
Meşruhatlı Vize Kesin Olarak Türkiye’ye Giriş Hakkı Sağlar mı?
Hayır.
Bu nokta son derece önemlidir.
6458 sayılı Kanun’un 11. maddesinde açıkça;
“Vizeler Türkiye’ye giriş için mutlak hak sağlamaz.”
ilkesi kabul edilmiştir.
Dolayısıyla geçerli vizesi bulunan yabancı dahi sınır kapısındaki giriş kontrollerine tabidir.
Ayrıca YUKK m.7 kapsamında giriş şartlarını taşımayan bazı yabancılar kabul edilemeyen yolcu kapsamında değerlendirilerek Türkiye’ye alınmayabilir.
Meşruhatlı Vize Sonradan İptal Edilebilir mi?
Evet.
6458 sayılı YUKK m.16 uyarınca vize;
- sahte belge kullanılması,
- vize belgesinde tahrifat bulunması,
- yabancının Türkiye’ye girişinin yasaklanması,
- pasaport belgesinin sahte veya geçersiz olması,
- vizenin amacı dışında kullanılması,
- vizenin verilmesine esas şartların ortadan kalkması
gibi durumlarda iptal edilebilir.
Ayrıca yabancı hakkında vizenin geçerlilik süresi içerisinde sınır dışı etme kararı alınırsa vize de iptal edilir.
Tahdit Kodu Meşruhatlı Vizeye Engel midir?
Her tahdit kodunun hukuki sonucu aynı değildir.
Tahdit kodları uygulamadaki sebeplerine göre;
- vize/ikamet ihlalleri,
- sınır dışı işlemleri,
- kamu düzeni,
- kamu güvenliği,
- sahte belge,
- çalışma ihlalleri,
- adli veya idari kayıtlar
gibi farklı nedenlere dayanabilir.
Bu nedenle “tahdit kodu varsa meşruhatlı vize alınamaz” şeklindeki genel bir ifade doğru değildir.
Aynı şekilde “meşruhatlı vizeye başvurulursa bütün tahdit kodları aşılır” şeklindeki yaklaşım da yanlıştır.
Örneğin yalnızca geçmişteki vize ihlalinden kaynaklanan bir yasak ile kamu güvenliği gerekçesine dayanan bir tahdit kaydı aynı değerlendirmeye tabi olmayacaktır.
G Kodları Bulunan Yabancı Meşruhatlı Vize Alabilir mi?
G kodları çoğunlukla güvenlik değerlendirmeleriyle bağlantılı olabildiğinden bu dosyalar diğer göç ihlallerinden farklı değerlendirilmelidir.
Örneğin hakkında kamu güvenliği veya kamu düzeni kapsamında kayıt bulunan kişinin başvurusu, yalnızca evlilik belgesi veya davet mektubu sunularak çözülebilecek standart bir vize dosyası niteliğinde olmayabilir.
Bu tür durumlarda;
- tahdit kodunun hukuki sebebi,
- kodun hangi kurum değerlendirmesine dayandığı,
- varsa yargısal süreç,
- giriş yasağının dayanakları
ayrıca incelenmelidir.
Ç Kodları Bulunan Yabancılar İçin Meşruhatlı Vize
Ç kodlarının önemli bir kısmı göç mevzuatı ihlalleri ve Türkiye’ye giriş yasağıyla bağlantılıdır.
Örneğin uzun süreli vize ihlali veya ikamet ihlalinden sonra uygulanan giriş yasağı bulunan yabancılar bakımından, giriş yasağı süresi tamamlanmadan Türkiye’ye dönülmesi gerektiğinde özel meşruhatlı vize başvurusu gündeme gelebilir.
Ancak;
- ihlal süresi,
- para cezasının ödenip ödenmediği,
- geçmişteki tekrar eden ihlaller,
- başvurunun sebebi
dosyanın değerlendirilmesinde önemlidir.
V Kodları ve Meşruhatlı Vize
V kodları da kendi içerisinde farklı hukuki sebeplere dayanabilmektedir.
Bazı V kodları;
- ikamet izni süreçleri,
- gönüllü dönüş,
- idari işlemler,
- yabancının statüsü
ile bağlantılı olabilir.
Bu nedenle yalnızca kod numarasına bakılarak kesin sonuç çıkarılmamalıdır.
Öncelikle kodun hangi idari işlem nedeniyle konulduğu belirlenmeli, daha sonra meşruhatlı vize veya tahdit kodunun kaldırılması yollarından hangisinin uygun olduğu değerlendirilmelidir.
Meşruhatlı Vize ile 180 Günde 90 Gün Kuralı Arasındaki İlişki
Özel meşruhatlı vize alınmış olması her durumda yabancıyı Türkiye’deki genel kalış kurallarından muaf hale getirmez.
Göç İdaresinin 180 gün içinde 90 gün uygulamasına ilişkin düzenlemelerinde, özel meşruhatlı vizeyle gelmiş olmanın tek başına 180 günde 90 gün kuralından muafiyet sağlamadığı belirtilmiştir.
Bu nedenle meşruhatlı vize ile Türkiye’ye giriş yapan kişinin gerektiğinde;
- çalışma izni,
- öğrenci ikamet izni,
- aile ikamet izni,
- kısa dönem ikamet izni
gibi statüsüne uygun işlemleri süresi içerisinde tamamlaması gerekir.
Meşruhatlı Vize ile İkamet İzni Aynı Şey midir?
Hayır.
Meşruhatlı vize Türkiye’ye giriş amacıyla, ikamet izni ise yabancının Türkiye’de belirli şartlarla yasal olarak kalması amacıyla kullanılan farklı hukuki statülerdir.
Bu nedenle vize alıp Türkiye’ye giren kişinin her durumda süresiz olarak Türkiye’de kalabileceği düşünülmemelidir.
Türkiye’de kalışın devamı için yabancının durumuna göre uygun ikamet veya çalışma statüsünün oluşturulması gerekir.
Meşruhatlı Vize ile Çalışma İzni Aynı Şey midir?
Hayır.
Çalışma meşruhatlı vize, çalışma amacıyla Türkiye’ye giriş sürecinin bir parçasıdır.
Çalışma hakkının esas hukuki dayanağı ise çalışma iznidir.
Dışişleri Bakanlığı da çalışma izin kartının ikamet izni yerine geçtiğini; dış temsilcilikler tarafından verilen çalışma meşruhatlı vizenin esas olarak Türkiye’ye giriş amacı taşıdığını belirtmektedir.
Meşruhatlı Vize Başvurusu Reddedilirse Ne Yapılabilir?
Ret kararının gerekçesine göre farklı hukuki yollar gündeme gelebilir.
Öncelikle;
- ret gerekçesi,
- yabancının tahdit kaydı,
- mevcut giriş yasağı,
- yasağın dayandığı idari işlem,
- daha önce verilmiş sınır dışı etme kararı
incelenmelidir.
Somut olayın durumuna göre;
- yeniden vize başvurusu,
- eksik belgelerin tamamlanması,
- giriş yasağının kaldırılması için idari başvuru,
- tahdit kodunun kaldırılması talebi,
- idare mahkemesinde iptal davası
değerlendirilebilir.
Meşruhatlı Vize Reddine Karşı Dava Açılabilir mi?
Bir idari işlemin yargısal denetime tabi olup olmadığı, işlemin niteliğine ve tebliğ şekline göre değerlendirilmelidir.
Vize ret işlemleri ve Türkiye’ye giriş yasağı gibi yabancılar hukukuna ilişkin işlemler idari işlem niteliğinde olduğundan, somut olayın koşullarına göre idari yargı yolu gündeme gelebilir.
Ancak dava açılmadan önce hangi işlemin dava konusu yapılacağı doğru belirlenmelidir.
Örneğin;
- vize ret işlemi,
- tahdit kodu,
- giriş yasağı,
- sınır dışı etme kararı
birbirinden farklı idari işlemlerdir.
Bu nedenle yanlış işlem aleyhine dava açılması süre ve usul yönünden önemli hak kayıplarına yol açabilir.
Meşruhatlı Vize mi, Tahdit Kodunun Kaldırılması Davası mı?
Bu sorunun herkese uygulanabilecek tek bir cevabı bulunmamaktadır.
Yalnızca geçici olarak Türkiye’ye giriş gerekiyorsa
Meşruhatlı vize daha hızlı ve pratik bir seçenek olabilir.
Tahdit kodu hukuka aykırıysa
Kodun kaldırılmasına yönelik idari ve yargısal yolların değerlendirilmesi gerekebilir.
Uzun süre Türkiye’de yaşanacaksa
Yalnızca özel vizeyle giriş yapmak yerine giriş yasağının hukuki temelinin ortadan kaldırılması daha önem kazanabilir.
Güvenlik kodu bulunuyorsa
Meşruhatlı vize başvurusundan önce tahdit kaydının dayanağının ayrıntılı incelenmesi gerekir.
Meşruhatlı Vize Başvurusunda Avukat Zorunlu mudur?
Hayır.
Başvuru yapmak için avukatla temsil zorunluluğu bulunmamaktadır.
Ancak yabancının;
- tahdit kodu bulunması,
- daha önce sınır dışı edilmesi,
- giriş yasağı bulunması,
- G kodu veya N kodu bulunması,
- aile birleşimi gerekçesi,
- daha önce vize reddi almış olması
gibi durumlarda başvurunun yalnızca standart vize formu üzerinden yürütülmesi yeterli olmayabilir.
Bu tür dosyalarda öncelikle yabancının göç hukuku geçmişinin ve yasaklama sebebinin incelenmesi önemlidir.
Meşruhatlı Vize Başvurularında En Sık Yapılan Hatalar
Tahdit kodunun öğrenilmeden başvuru yapılması
Başvurunun önündeki asıl engel bilinmeden hazırlanan dosya eksik kalabilir.
Türkiye’ye geliş sebebinin belgelenmemesi
Sadece dilekçede aile veya iş gerekçesinin ileri sürülmesi yeterli olmayabilir.
Eski ihlallerin gizlenmesi
Göç makamlarının sistemlerinde geçmiş giriş-çıkış ve ihlal kayıtları bulunduğundan bilgilerin doğru sunulması gerekir.
Normal turist vizesine başvurulması
Hakkında aktif giriş yasağı bulunan kişinin dosyasında normal turistik vize başvurusu her zaman uygun yöntem değildir.
Meşruhatlı vizenin tahdit kodunu tamamen kaldırdığının düşünülmesi
Bunlar birbirinden farklı hukuki mekanizmalardır.
Örnek Olay: Türk Vatandaşı Eşi Bulunan Yabancının Giriş Yasağı
Örneğin Türkiye’de uzun süre yaşayan yabancı, ikamet izni ihlali nedeniyle ülkesine dönmüş ve hakkında bir yıllık giriş yasağı uygulanmış olsun.
Bu sırada Türkiye’de Türk vatandaşı eşi ve küçük çocuğu bulunmaktadır.
Bu durumda yabancının;
- evlilik belgesi,
- eşinin nüfus kayıtları,
- çocuğun doğum belgesi,
- Türkiye’deki aile hayatını gösteren belgeler
ile aile birleşimi gerekçesine dayalı özel meşruhatlı vize başvurusunda bulunması değerlendirilebilir.
Ancak yine de sonuç otomatik değildir. Giriş yasağının sebebi ve yabancının tüm göç geçmişi değerlendirmeye alınacaktır.
Örnek Olay: Vize İhlali Nedeniyle Giriş Yasağı Bulunan İşçi
Türkiye’de çalışmak üzere işverenle anlaşmış ancak geçmişte vize ihlali nedeniyle hakkında giriş yasağı bulunan yabancı bakımından;
- iş sözleşmesi,
- işveren belgeleri,
- çalışma izni süreci,
- geçmiş ihlalin niteliği
birlikte değerlendirilerek çalışma amaçlı özel vize süreci yürütülebilir.
Örnek Olay: Güvenlik Tahdit Kodu Bulunan Yabancı
Hakkında güvenlik gerekçeli tahdit kodu bulunan yabancının Türk vatandaşıyla evli olması tek başına ülkeye giriş garantisi sağlamaz.
Bu durumda öncelikle;
- tahdit kodunun niteliği,
- kodun dayanakları,
- varsa adli soruşturma veya kararlar,
- idari işlem dosyası
incelenmelidir.
Gerekirse meşruhatlı vize başvurusuna ek olarak tahdit kodunun kaldırılması veya idari işlemin iptali için ayrıca hukuki süreç yürütülebilir.
Meşruhatlı Vize Hakkında Sık Sorulan Sorular
Giriş yasağı olan yabancı Türkiye’ye gelebilir mi?
Bazı durumlarda evet. Yabancı, bulunduğu ülkedeki Türk dış temsilciliğine özel meşruhatlı/istizanlı vize başvurusu yapabilir. Başvurunun kabul edilip edilmeyeceği giriş yasağının sebebine ve başvuru gerekçesine göre değerlendirilir.
Deport edilen kişi evlenirse Türkiye’ye gelebilir mi?
Evlilik tek başına giriş yasağını otomatik olarak kaldırmaz. Ancak Türk vatandaşı eş veya Türkiye’de yaşayan aile üyeleri aile birleşimi gerekçesine dayalı özel vize başvurusu açısından önemli olabilir.
Meşruhatlı vize kaç günde çıkar?
Sabit bir süre garanti edilemez. YUKK m.11 gereğince konsolosluk başvurularının doksan gün içerisinde sonuçlandırılması öngörülmüştür.
Meşruhatlı vize tahdit kodunu siler mi?
Kural olarak hayır. Özel vize ile ülkeye giriş imkânı ile tahdit kodunun kaldırılması farklı işlemlerdir.
Meşruhatlı vize ile kaç gün Türkiye’de kalınabilir?
Vizenin türüne ve sonrasında alınacak ikamet veya çalışma statüsüne göre değişir. Meşruhatlı vize alınması tek başına kişiyi bütün kalış süresi sınırlamalarından muaf hale getirmez.
Meşruhatlı vize nereden alınır?
Kural olarak yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti dış temsilciliğinden başvuru yapılır.
Meşruhatlı vize için Türkiye’den başvuru yapılabilir mi?
Vize başvurusu esas olarak yurtdışındaki Türk dış temsilciliğine yapılır. Türkiye içerisinden giriş yasağı veya tahdit kodunun kaldırılmasına yönelik farklı idari ve yargısal süreçler yürütülebilir.
G-87 kodu olan kişi meşruhatlı vize alabilir mi?
Güvenlik gerekçeli tahdit kodları özel değerlendirme gerektirir. Yalnızca kodun bulunması üzerinden kesin bir olumlu veya olumsuz sonuç söylenemez. Kodun hukuki dayanağının ayrıca incelenmesi gerekir.
Para cezası ödenmeden meşruhatlı vize alınabilir mi?
Geçmiş vize veya ikamet ihlallerinden doğan kamu alacaklarının bulunması vize değerlendirmesinde önem taşıyabilir. YUKK m.15’te geçmiş ihlallerden doğan bazı borç ve cezaların ödenmesinin kabul edilmemesi de vize engelleri arasında düzenlenmiştir.
Meşruhatlı vize kesin çıkar mı?
Hayır. Hiçbir başvurunun olumlu sonuçlanacağı garanti edilemez. Ayrıca verilen vize dahi kanunen Türkiye’ye mutlak giriş hakkı sağlamaz.
Sonuç: Meşruhatlı Vize Başvurusu Dosyaya Özel Hazırlanmalıdır
Meşruhatlı vize, özellikle Türkiye’ye giriş yasağı bulunan yabancılar bakımından önemli bir hukuki imkândır.
Ancak her giriş yasağı aynı sebebe dayanmadığı gibi her tahdit kodunun etkisi de aynı değildir.
Bu nedenle başvuru öncesinde öncelikle;
- yabancı hakkında bulunan tahdit kodları,
- giriş yasağının süresi,
- yasağın gerekçesi,
- varsa sınır dışı etme kararı,
- Türkiye’deki aile bağları,
- çalışma veya eğitim durumu
birlikte incelenmelidir.
Ardından Türkiye’ye girişin neden gerekli olduğu belgelerle ortaya konularak uygun başvuru yöntemi belirlenmelidir.
Bazı dosyalarda yalnızca özel meşruhatlı vize başvurusu yeterli olabilirken bazı dosyalarda tahdit kodunun kaldırılması, giriş yasağının iptali veya idare mahkemesinde dava açılması gerekebilir.
Bu sebeple özellikle hakkında aktif tahdit kaydı bulunan yabancılar bakımından işlemin yalnızca standart vize başvurusu olarak görülmemesi, dosyanın yabancılar hukuku kapsamında bütüncül olarak değerlendirilmesi önem taşımaktadır.
İlgili Mevzuat
- 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.7
- 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.9
- 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.11
- 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.15
- 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.16
