Bloke edilen kamulaştırma bedelinin ödenmemesi nedeniyle tazminat
Kararın Özeti
📌 Konu:
Davacı vakıf, kamulaştırma işlemi sonrasında bloke edilen kamulaştırma bedelinin kendisine ödenmemesi nedeniyle tazminat talebinde bulunmuştur.
YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ
- Hukuk Dairesi 2023/8778 E. , 2024/3336 K.
“İçtihat Metni”MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2131 Esas, 2023/1268 Karar
KARAR : Esastan ret/dilekçe ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziantep 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/39 Esas, 2022/296 Karar
📌 İlk Derece Mahkemesi:
Kamulaştırma bedelinin davacıya ödenmediği gerekçesiyle 6.921.138,27 TL tazminatın ödenmesine karar vermiştir.
📌 Bölge Adliye Mahkemesi:
Tarafların istinaf başvurularını reddetmiş, ihbar olunan bakanlık hakkında karar verilmediği için istinaf dilekçesini usulden reddetmiştir.
📌 Yargıtay 5. Hukuk Dairesi:
- İhbar olunan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın temyiz hakkı yoktur, çünkü hakkında hüküm kurulmamıştır.
- Davalı idarenin temyizi haklıdır. Yargıtay, kamulaştırma işleminin usulüne uygun yapıldığını, noter aracılığıyla tebligatın geçerli olduğunu, bedelin bankaya bloke edildiğini belirtmiştir.
- Bedelin ödenmemesi, idareye değil banka ile hak sahibi arasındaki özel hukuki uyuşmazlığa aittir.
- Sonuç olarak, İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuş, istinaf kararı da ortadan kaldırılmıştır.
🔍 Hukuki Değerlendirme ve Önemi
⚖️ 1. Temyiz Hakkı: Taraf Sıfatı ve Hüküm Kurulması Gerekliliği
Yalnızca dava tarafları veya hakkında hüküm kurulan kişiler temyiz başvurusu yapabilir. Burada ihbar olunan bakanlık hakkında hüküm kurulmadığı için temyiz hakkı da bulunmamaktadır.
⚖️ 2. Kamulaştırmasız El Atma vs. Usulüne Uygun Kamulaştırma
Kamulaştırmasız el atma iddiası, önceki dava ve noter tebligatı ile çürütülmüş; işlemlerin usulüne uygun olduğu Yargıtay tarafından onanmış; yeniden dava açılamayacağı kabul edilmiştir.
⚖️ 3. Bloke Edilen Bedelin Ödenmemesi
Kamulaştırma bedelinin ödenmemesi, kamulaştırmayı geçersiz kılmaz. Bedelin bloke edilmesiyle idarenin yükümlülüğü sona erer. Bu aşamadan sonra ödeme alamayan kişi, bankaya karşı alacak davası açmalıdır.
⚖️ 4. Yİ-ÜFE Endeksine Göre Bedel Güncellenmesi
Bilirkişi raporunda yer alan Yİ-ÜFE’ye göre güncellenmiş bedelin dikkate alınması usulüne uygundur ancak Yargıtay, ödeme yükümlülüğü idareye değil bankaya ait olduğundan dolayı tazminata hükmedilmesini hukuka aykırı bulmuştur.
⚖️ Sonuç ve Uygulama Etkisi
Bu karar özellikle şu konularda emsal teşkil eder:
- Kamulaştırma işlemine dair usulün tamamlandığı hallerde, bloke edilen bedelin ödenmemesinden idare sorumlu tutulamaz.
- Hak sahibi ödeme alamamışsa, idareye değil bankaya yönelmelidir.
- İhbar olunan ama hakkında hüküm kurulmayan kişi temyiz başvurusu yapamaz.
- Kesinleşmiş kamulaştırma işlemi sonrasında yeniden el atma tazminatı istenemez.