Instagram ve Torrent Üzerinden Müstehcenlik Suçu Nedir?

İnternetin yaygınlaşmasıyla birlikte sosyal medya platformları, anlık mesajlaşma uygulamaları, bulut depolama hizmetleri ve eşler arası dosya paylaşım sistemleri üzerinden gerçekleştirilen işlemler ceza hukukunun en karmaşık inceleme alanlarından biri hâline gelmiştir.

Özellikle Instagram ve torrent üzerinden müstehcenlik suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 226. maddesi kapsamında değerlendirilmekte; soruşturmalarda NCMEC raporları, IP adresleri, port kayıtları, kullanıcı hesapları, dijital materyal incelemeleri ve adli bilişim bilirkişi raporları önemli rol oynamaktadır.

Ancak internet ortamında bir görüntünün indirilmesi, cihazda bulunması, otomatik olarak önbelleğe kaydedilmesi, bir sosyal medya hesabıyla ilişkilendirilmesi ve üçüncü kişilere ulaştırılması birbirinden farklı teknik ve hukuki olaylardır.

Ceza yargılamasında bütün bu işlemlerin tek bir eylem gibi değerlendirilmesi, suç vasfının yanlış belirlenmesine neden olabilir.

Örneğin bir torrent programı üzerinden dosya indiren kişinin bilgisayarı aynı zamanda dosyanın belirli parçalarını diğer kullanıcılara gönderebilir. Bununla birlikte otomatik veri aktarımının gerçekleşmiş olması, tek başına sanığın suç konusu içeriği bilerek ve isteyerek yaydığı veya TCK 226/5’teki yayınlama suçunu işlediği sonucunu doğurmaz.

Benzer şekilde Instagram üzerinden yapılan bir paylaşım nedeniyle NCMEC tarafından ihbar düzenlenmesi, ihbara konu hesabın sahibi ile paylaşımı gerçekleştiren kişinin mutlaka aynı olduğunu göstermez.

Bu nedenle her somut olayda şu soruların cevaplandırılması gerekir:

• Suç konusu görüntü veya video hangi cihazdan paylaşılmıştır?
• Görüntünün içeriği TCK 226’nın hangi fıkrası kapsamındadır?
• İşlemi gerçekleştiren gerçek kullanıcı kimdir?
• İçerik bilerek mi indirilmiş, yoksa otomatik olarak mı kaydedilmiştir?
• Dosyanın torrent ağına yüklenmesi gerçekten gerçekleşmiş midir?
• Paylaşım bireysel mesaj yoluyla mı, herkese açık yayınla mı gerçekleştirilmiştir?
• NCMEC raporundaki bilgiler teknik olarak doğrulanmış mıdır?
• Sanığın kastı ve isnat edilen seçimlik hareket her türlü makul şüpheden uzak biçimde ispatlanmış mıdır?

Bu soruların yanıtları, bazı dosyalarda mahkûmiyet ile beraat arasındaki belirleyici farkı oluşturabilir.

Nitekim Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 12.03.2025 tarihli, 2023/2350 Esas ve 2025/2684 Karar sayılı ilamında, Instagram kaynaklı bir NCMEC soruşturmasında sanığın dijital materyalleri üzerinde yeterli araştırma yapılmaması nedeniyle mahkûmiyet hükmü bozulmuştur. Yargıtay 12. Ceza Dairesi …+1

2. Müstehcenlik Suçu TCK 226 Kapsamında Nasıl Düzenlenmiştir?

Türk Ceza Kanunu’nun 226. maddesinde müstehcenlik suçunun farklı işleniş biçimleri düzenlenmiştir.

Maddenin amacı yalnızca internet üzerinden yapılan cinsel içerikli yayınları yaptırıma bağlamak değildir. Çocukların korunması, belirli nitelikteki müstehcen materyallerin üretiminin ve dolaşımının önlenmesi ile genel ahlakın korunması da düzenlemenin temel amaçları arasındadır.

Bununla birlikte her pornografik içeriğin bulundurulması, her yetişkinler arası özel mesaj veya her cinsel içerikli görüntünün izlenmesi kendiliğinden suç oluşturmaz.

Kanunun hangi içeriği, hangi seçimlik hareketle ve hangi koşullarda cezalandırdığının ayrı ayrı incelenmesi gerekir.

TCK 226 müstehcenlik suçu ceza tablosu

Kanun hükmü	Suçun temel görünümü	Hapis cezası
TCK 226/1	Kanunda sayılan müstehcen ürün gösterme, sergileme, satış ve reklam fiilleri	6 ay – 2 yıl
TCK 226/2	Müstehcen içeriği basın ve yayın yoluyla yayınlama veya aracılık	6 ay – 3 yıl
TCK 226/3, 1. cümle	Çocukların, temsili çocuk görüntülerinin veya çocuk gibi görünen kişilerin müstehcen ürün üretiminde kullanılması	5 – 10 yıl
TCK 226/3, 2. cümle	Bu nitelikteki ürünleri depolama, bulundurma, nakletme, çoğaltma veya kullanıma sunma gibi fiiller	2 – 5 yıl
TCK 226/4	Kanunda belirtilen özel nitelikli cinsel davranış içerikli ürünlere ilişkin fiiller	1 – 4 yıl
TCK 226/5	Üçüncü veya dördüncü fıkradaki ürünlerin içeriğini basın ve yayın yoluyla yayınlama veya çocukların erişimini sağlama	6 – 10 yıl

Belirtilen hapis cezalarına kanundaki koşullara göre ayrıca adli para cezası eşlik eder. Tablo, nitelendirmeye ilişkin temel yaptırımları göstermektedir; somut olayda suç tarihi ve lehe kanun uygulaması ayrıca incelenmelidir. Madde 226: Müstehcenlik · mevzuat.wiki+1

TCK 226/3 ile TCK 226/5 arasındaki en önemli fark

TCK 226/3’ün ikinci cümlesi esas itibarıyla kanunda belirtilen nitelikteki ürünlerin bulundurulması, depolanması, nakledilmesi ve başkalarının kullanımına sunulması gibi seçimlik hareketleri düzenler.

TCK 226/5 ise aynı ürünlerin içeriğinin basın ve yayın yoluyla yayınlanması veya yayınlanmasına aracılık edilmesi yahut çocukların görmesinin, dinlemesinin veya okumasının sağlanması bakımından daha ağır bir yaptırım öngörür.

Bu ayrım özellikle sosyal medya ve torrent yargılamalarında önem taşır.

Bir dosyanın kullanıcının bilgisayarında bulunması ile dosyanın herkese açık şekilde internet üzerinden yayınlanması aynı hukuki hareket değildir.

Dolayısıyla sanığın TCK 226/5 kapsamında cezalandırılabilmesi için, isnat edilen yayınlama veya kanunda belirtilen diğer hareketin somut olarak ortaya konulması gerekir.

3. Instagram Üzerinden Müstehcenlik Suçu Nasıl İşlenir?

Instagram; fotoğraf ve video paylaşımı, hikâye yayınlama, Reels, canlı yayın ve doğrudan mesajlaşma özellikleri bulunan bir sosyal medya platformudur.

Bu özelliklerin her biri, ceza hukuku bakımından farklı değerlendirilebilir.

Instagram’da herkese açık paylaşım

Kullanıcının kamuya açık profilinden suç konusu bir görüntüyü yayımlaması, içeriğin niteliği ve somut koşullara göre TCK 226/2 veya TCK 226/5 kapsamında değerlendirilebilir.

Çocukların kullanıldığı müstehcen materyaller bakımından TCK 226/5 özellikle önemlidir.

Ancak dosyada yalnızca hesabın herkese açık olduğunun tespit edilmesi yeterli olmayabilir. Suç konusu materyalin hangi hesap işleminde kullanıldığı, kim tarafından yüklenip yayımlandığı ve olay tarihinde hangi erişim koşullarının bulunduğu araştırılmalıdır.

Instagram DM üzerinden özel mesaj gönderilmesi

Instagram Direct Message (DM), iki veya daha fazla kullanıcının mesajlaşmasını sağlayan özel iletişim sistemidir.

Burada özellikle şu ayrım önemlidir:

Bir kişiye özel mesaj gönderilmesi ile belirsiz sayıda kişiye açık yayın yapılması aynı şey değildir.

Bir kullanıcıya suç konusu materyalin doğrudan gönderilmesi TCK 226/3’ün ikinci cümlesindeki nakletme veya başkalarının kullanımına sunma fiilleri bakımından tartışılabilir. Ancak bireysel mesajın doğrudan TCK 226/5 kapsamında yayınlama kabul edilmesi için ayrıca hukuki gerekçelendirme gerekir.

Bu bağlamda değerlendirilmesi gereken unsurlar şunlardır:

1. Mesajın tek kişiye mi, birden fazla kişiye mi gönderildiği.
2. Alıcıların belirli olup olmadığı.
3. İçeriğin mesaj olarak mı gönderildiği, bağlantı aracılığıyla mı erişime açıldığı.
4. Erişimin herkese açık olup olmadığı.
5. Alıcılar arasında çocuk bulunup bulunmadığı.
6. İçeriğin hangi kullanıcı tarafından gönderildiğinin kanıtlanıp kanıtlanmadığı.

Instagram’da yanlışlıkla paylaşım yapılması

Kullanıcının suç konusu içeriği yanlışlıkla seçtiğini, mesajın başka bir kişiye gönderilmek istendiğini veya işlemin kendi bilgisi dışında yapıldığını ileri sürmesi mümkündür.

Ancak bu savunmalar otomatik olarak beraat sonucunu doğurmaz.

Önemli olan olayın teknik özellikleridir. Gönderimden önceki kullanıcı hareketleri, mesaj geçmişi, oturum bilgileri, cihaz kayıtları ve işlem sonrası davranışlar birlikte incelenmelidir.

Kasıt bulunup bulunmadığı yalnızca sanığın beyanından hareketle değil, bütün deliller değerlendirilerek belirlenir.

4. Instagram Hesabı Başkasının Elindeyse Müstehcenlik Suçu Oluşur mu?

Bir Instagram hesabının belirli kişiye ait olması, hesaptan gerçekleştirilen bütün işlemlerin mutlaka o kişi tarafından yapıldığını ispatlamaz.

Hesap ele geçirilmesi, geçmişte üçüncü kişilere verilen şifreler, ortak cihaz kullanımı veya farklı oturumların açık kalması gibi ihtimaller olayın özelliklerine göre araştırılabilir.

Bu tür dosyalarda özellikle şu kayıtlar önemlidir:

• Instagram oturum açma geçmişi.
• Platformun sağladığı IP ve zaman damgası bilgileri.
• Hesap kurtarma ve şifre değişikliği işlemleri.
• İki aşamalı doğrulama kayıtları.
• Kullanılan cihazların tanımlayıcı bilgileri.
• Paylaşımın oluşturulduğu ve gönderildiği tarih.
• Cihaz üzerindeki uygulama ve dosya izleri.

Örneğin sanığın hesabının belirli bir tarihte farklı bir cihazdan kullanıldığının anlaşılması, paylaşım aidiyetinin araştırılmasını gerektirebilir.

Bunun tersine, hesabın güvenlik kayıtlarının, cihaz incelemesinin ve diğer teknik verilerin sanığın bilinçli işlemiyle uyumlu olması, paylaşımın kendisi tarafından yapıldığı yönündeki delilleri güçlendirebilir.

Hesap sahipliği, hesap kullanımı ve suçun failinin belirlenmesi birbirinden ayrı ispat meseleleridir.

5. Torrent Üzerinden Müstehcenlik Suçu Nedir?

Torrent, dosyaların merkezi bir sunucuya bağımlı olmadan, kullanıcılar arasında parçalar hâlinde aktarılmasını sağlayabilen eşler arası dosya paylaşım teknolojisidir.

Bu sistemlerde kullanılan BitTorrent protokolü, büyük dosyaların birçok kullanıcı arasında dağıtılmasına olanak sağlar.

Torrent teknolojisinin kullanılması tek başına hukuka aykırı değildir. Açık kaynaklı yazılımlar, kamuya açık veri setleri ve çeşitli yasal içerikler de torrent üzerinden dağıtılabilir.

Ancak kanunda suç olarak tanımlanan materyallerin bu sistem kullanılarak edinilmesi, depolanması veya dağıtılması TCK 226 kapsamında sorumluluk doğurabilir.

Torrent programı nasıl çalışır?

Basitleştirilmiş P2P mimarisi: Katılımcılar aynı dosyanın parçalarını birbirlerine aktarabilir. Bu çizim, belirli bir dosyada fiilen aktarım yapıldığını kanıtlamaz.

Sistemin çalışma biçimi dikkate alındığında, torrent dosyalarının indirilmesi ve başkalarına veri aktarılması arasında teknik bir ilişki bulunabilir.

Bununla birlikte bu bağlantıdan hareketle her torrent kullanıcısının TCK 226/5 kapsamında suç işlediği söylenemez.

Çünkü ceza hukuku bakımından önemli olan yalnızca kullanılan program değildir. Programın ne yaptığı, hangi verinin aktarıldığı, işlemin kim tarafından gerçekleştirildiği ve sanığın kastının bulunup bulunmadığı da belirlenmelidir.

6. Torrent Üzerinden Dosya İndirmek Suç mu?

Torrent üzerinden herhangi bir dosya indirmek müstehcenlik suçu değildir.

TCK 226 kapsamında ceza sorumluluğunun doğabilmesi için indirilen içeriğin kanunda tanımlanan nitelikte olması ve ilgili fıkrada belirtilen seçimlik hareketin somut olayda gerçekleşmesi gerekir.

Özellikle TCK 226/3’ün ikinci cümlesi bakımından değerlendirme yapılırken depolama, bulundurma ve nakletme kavramları önem kazanır.

İndirme ile depolama arasındaki fark

Bir dosyanın cihazda kısa süreli olarak bulunması, depolama kastının her durumda mevcut olduğunu göstermez.

Örneğin tarayıcının otomatik olarak oluşturduğu geçici dosyalar, kullanıcının bilinçli olarak oluşturduğu ve uzun süre muhafaza ettiği özel klasörlerden farklı değerlendirilmelidir.

Yargıtay 18. Ceza Dairesi, 2018/5969 Esas, 2019/10900 Karar, 19.06.2019 tarihli ilamında bu ayrımı ele almıştır.

Karara göre internet sitesi ziyareti sırasında verilerin otomatik olarak geçici internet dosyalarına kaydedilmesi, kural olarak depolama veya bulundurma kastını ortaya koymaz. Yargıtay Kararı :: Hukuk Asistan

Bu yaklaşım torrent dosyaları bakımından birebir ve otomatik uygulanamaz; ancak dijital verinin oluşma biçimi ile failin iradesinin ayrı ayrı incelenmesi gerektiğini göstermesi bakımından önemlidir.

Torrent programının otomatik yükleme yapması

BitTorrent programları, dosya parçalarının diğer kullanıcılara aktarılmasına teknik olarak olanak sağlayabilir.

Ancak ceza yargılamasında şu hususlar birbirinden ayrılmalıdır:

• Programın teorik olarak yükleme yapabilmesi.
• Yükleme ayarının etkin olması.
• Suç konusu dosyanın gerçekten aktarılmış olması.
• Aktarımın hangi tarihte yapıldığı.
• Aktarılan veri parçalarının hangi içerikle ilişkilendirildiği.
• Sanığın işlemin niteliğini bilip bilmediği.

Örneğin yalnızca bir torrent istemcisinin cihazda kurulu olması, suç konusu bir dosyanın başka kullanıcılara gönderildiğini kesin olarak göstermez.

Aynı şekilde teknik kayıtlarda yükleme miktarının görülmesi, bu miktarın suç konusu materyalle ilişkisinin araştırılmasını gerektirir.

7. Torrent’te Seeding Yapılması TCK 226/5 Suçunu Oluşturur mu?

Seeding, genel olarak dosyanın veya dosya parçalarının başka eşlere aktarılabilir tutulması ve aktarılmasıyla ilişkili torrent işlemidir.

Ceza hukuku açısından değerlendirmede, seeding işleminin TCK 226/3’teki başkalarının kullanımına sunma veya nakletme hareketleriyle ilişkisi gündeme gelebilir.

Bununla birlikte seeding işlemini doğrudan TCK 226/5 kapsamında basın ve yayın yoluyla yayınlama kabul etmek, kanunilik ilkesi bakımından ayrıca incelenmesi gereken bir hukuki nitelendirmedir.

Üç aşamalı hukuki inceleme

Birinci aşama: Teknik fiilin belirlenmesi

Suç konusu içeriğin ağ üzerinde gerçekten paylaşılıp paylaşılmadığı tespit edilmelidir.

İkinci aşama: Kastın belirlenmesi

Sanığın suç konusu dosyayı bildiği ve ilgili seçimlik hareketi bilerek gerçekleştirdiği ortaya konulmalıdır.

Üçüncü aşama: Suç vasfının belirlenmesi

Gerçekleşen hareketin TCK 226/3’ün ikinci cümlesine mi, TCK 226/5’e mi yoksa başka bir hükme mi uyduğu tartışılmalıdır.

Bu aşamalar tamamlanmadan yalnızca torrent yazılımının varlığından hareketle ağırlaştırılmış suç vasfına gidilmesi hukuken tartışmalıdır.

8. NCMEC Raporu Nedir? Instagram ve Torrent Soruşturmalarıyla İlişkisi

NCMEC, National Center for Missing & Exploited Children kuruluşunun kısaltmasıdır. ABD merkezli kuruluş, çocukların cinsel istismarına ilişkin çevrim içi bildirimlerin değerlendirilmesi ve yetkili makamlara iletilmesinde rol oynar.

NCMEC tarafından oluşturulan CyberTipline raporları, Instagram, Facebook ve diğer internet hizmetleri üzerinden gerçekleştiği bildirilen işlemler hakkında teknik bilgiler içerebilir.

Türkiye’deki soruşturmalarda bu raporlar, şüphelilerin belirlenmesi ve dijital delillerin araştırılması bakımından kullanılmaktadır.

NCMEC raporunda hangi bilgiler bulunabilir?

Veri türü	Hukuki ve teknik önemi
CyberTipline rapor numarası	İhbarın diğer kayıtlardan ayrılmasını sağlar
Kullanıcı ID	Platformdaki hesabın belirlenmesine yardımcı olur
E-posta veya telefon	Hesapla ilişkilendirilmiş iletişim bilgilerini gösterir
IP adresi	Belirli internet bağlantısının araştırılmasına olanak sağlar
Tarih ve saat	İşlemin zamanının tespitinde kullanılır
Hash değeri	Dosya veya medya içeriğinin eşleştirilmesinde kullanılabilir
Platform olayı	Bildirilen yükleme, gönderim veya diğer işlemin niteliğini açıklar
Medya dosyası	Suç konusu içeriğin hukuki nitelendirmesine yardımcı olur

Her NCMEC raporunda bütün bu alanların bulunması zorunlu değildir. Ayrıca raporlardaki teknik verilerin neyi ifade ettiği, ilgili platformun kayıt yapısı dikkate alınarak değerlendirilmelidir.

NCMEC raporu tek başına mahkûmiyet için yeterli midir?

NCMEC raporunun delil değeri somut olayın özelliklerine göre belirlenir.

Bu raporlar soruşturma başlatılmasında önemli veri sağlayabilir. Ancak raporun bir kullanıcı hesabına ilişkin işlem bildirmesi, ilgili hesabın sahibi olarak görülen kişinin o işlemi mutlaka gerçekleştirdiğini ispatlamaz.

Özellikle sanığın hesap veya paylaşım aidiyetini reddettiği durumlarda teknik araştırmalar önem kazanır.

Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 2023/2350 E., 2025/2684 K. sayılı kararı da eksik incelemeyle mahkûmiyet kurulamayacağı yönünden somut bir örnektir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi …

NCMEC raporlarına ilişkin genel hukuki süreçler ayrıca NCMEC Raporu ve Açılan Davalar: TCK 226 başlıklı ana rehberimizde ele alınmıştır.

9. IP Adresi ve Port Numarası Failin Kimliğini İspatlar mı?

IP adresi, internet üzerinden gerçekleşen bağlantıların araştırılmasında kullanılan teknik bir bilgidir.

Ancak IP adresi ile gerçek kullanıcı kimliği aynı kavram değildir.

Bir IP adresinin belirli internet aboneliğine tahsis edilmiş olması, bağlantı üzerinden gerçekleştirilen bütün işlemlerin abone tarafından yapıldığını her durumda göstermez.

Ortak internet bağlantısı ve CGNAT sorunu

Özellikle aşağıdaki durumlarda fail aidiyetinin belirlenmesi güçleşebilir:

• Aynı evde birden fazla kişinin internet kullanması.
• İşyerinde ortak internet bağlantısı bulunması.
• Otel, yurt veya kafelerde kablosuz ağ kullanılması.
• CGNAT sistemi nedeniyle bir genel IP adresinin birden fazla abone tarafından paylaşılması.
• Hesabın farklı bir cihazdan kullanılması.
• İnternet aboneliği ile sosyal medya hesabı kullanıcısının farklı kişiler olması.

CGNAT kullanılan bağlantılarda kaynak port numarası ve doğru zaman bilgisi, belirli bağlantının aboneyle eşleştirilmesinde özellikle önemlidir.

Bununla birlikte IP, port ve zaman bilgilerinin eşleşmesi dahi tek başına klavye başındaki gerçek kişiyi her zaman belirlemez.

IP ve port incelemesinde araştırılması gerekenler

1. İşlemin tam tarih ve saat bilgisi.
2. Zaman dilimi ve UTC dönüşümünün doğruluğu.
3. Kaynak IP adresi.
4. Kaynak port bilgisi ve bağlantı protokolü.
5. Operatörün NAT eşleştirme kayıtları.
6. Olay anındaki internet aboneliği.
7. Modeme bağlı cihazlar.
8. Instagram veya ilgili uygulamanın oturum kayıtları.
9. Cihaz üzerinde suç konusu işlemle ilişkili dijital izler.

Özellikle tarih ve saat bilgisinin yanlış yorumlanması, başka bağlantıya ait kayıtların şüpheliyle ilişkilendirilmesine yol açabilir.

Bu konunun teknik ve hukuki ayrıntıları NCMEC Raporu ve IP Adresi: CGNAT ve Yargıtay Kararları başlıklı makalemizde ayrıca incelenmiştir.

10. Telefon veya Bilgisayarda Görüntü Bulunması Mahkûmiyet İçin Yeterli mi?

TCK 226/3’ün ikinci cümlesi kapsamında depolama veya bulundurma isnadında, dijital materyaller üzerinde bulunan verilerin niteliği kadar bu verilerin nasıl oluştuğunun da araştırılması gerekir.

Bir görüntünün cihazda bulunması, farklı teknik nedenlerden kaynaklanabilir.

Örneğin dosya;

• Kullanıcı tarafından bilinçli olarak indirilmiş olabilir.
• Bir mesajlaşma uygulaması tarafından otomatik olarak kaydedilmiş olabilir.
• Tarayıcı önbelleğine geçici olarak yazılmış olabilir.
• Bir başka cihazdan aktarılmış olabilir.
• Cihazın önceki kullanıcısından kalmış olabilir.
• Silinmiş alandan adli bilişim yazılımıyla kurtarılmış olabilir.

Bütün bu ihtimaller aynı hukuki sonuçları doğurmaz.

Aktif dosya, önbellek ve silinmiş veri ayrımı

Teknik bulgu	Araştırılması gereken konu
Kullanıcının oluşturduğu klasör	İradi kaydetme, tasnif ve muhafaza
Tarayıcı cache verisi	Otomatik kayıt mı, bilinçli depolama mı?
Thumbnail	Asıl dosyanın varlığı ve oluşturulma nedeni
Silinmiş dosya	Önceki kullanım, saklama süresi ve silme işlemi
Bulut senkronizasyonu	Dosyanın kaynak cihazı ve senkronizasyonun niteliği
Torrent geçici dosyası	İndirme, tamamlanma, erişim ve paylaşım durumu
Harici disk	Verinin kaynağı ve kullanıcının dosya üzerindeki tasarrufu

Buradaki belirleyici mesele, suç konusu verinin cihazda görülmesinden hareketle doğrudan kast varsayılmamasıdır.

Önemli Yargıtay kararı: Geçici internet dosyaları

Yargıtay 18. Ceza Dairesi

2018/5969 E. – 2019/10900 K.

19.06.2019 | Müstehcenlik – Geçici internet dosyaları

Kararda, internet tarayıcısının otomatik oluşturduğu geçici dosyalar ile iradi depolama arasındaki fark ele alınmıştır.

Mahkemece değerlendirilmesi gereken temel mesele, verinin varlığından ziyade kullanıcının depolama veya bulundurma kastının bulunup bulunmadığıdır.

Dosyada görüntülerin geçici internet dosyalarında bulunduğuna ilişkin teknik tespitler esas alınarak beraat hükmü onanmıştır. Yargıtay Kararı :: Hukuk Asistan

Bu kararın uygulanmasında iki nokta önemlidir.

Birincisi, otomatik oluşturulan sistem dosyaları bakımından kastın ayrıca incelenmesidir.

İkincisi ise silinmiş veya geri getirilmiş verilerin, geçmişte suç oluşturan bilinçli bir depolama faaliyetinin bulunmadığını her durumda göstermemesidir. Dosyanın ne kadar süre saklandığı, kullanılıp kullanılmadığı ve tasnif edilip edilmediği birlikte incelenmelidir.

11. Müstehcenlik Suçunda Beraat ve Bozma Kararları

İnternet üzerinden işlenen müstehcenlik suçlarında emsal kararların değerlendirilmesinde kararın künyesi kadar sonucu da önemlidir.

Beraat, bozma ve mahkûmiyet kararları birbirinin yerine kullanılamaz. Bozma kararı, sanığın kesin olarak suçsuz bulunduğunu değil, hükmün belirli hukuki veya usuli nedenlerle kaldırıldığını ifade eder.

Emsal kararların karşılaştırılması

Karar	Tartışılan sorun	Sonuç
Yargıtay 12. CD, 2023/2350 E., 2025/2684 K.	Instagram, NCMEC raporu, dijital inceleme eksikliği	Bozma
Yargıtay 18. CD, 2018/5969 E., 2019/10900 K.	Geçici internet dosyaları, depolama kastı	Beraatin onanması
Yargıtay 18. CD, 2018/377 E., 2019/9645 K.	Dijital verilerin oluşumu, kast ve teknik inceleme	Bozma

Üçüncü kararın erişilebilir özetinde bozma sonucu ve hukuki sorun doğrulanabilmektedir; gerekçenin tamamı açık erişimde bulunmadığından kapsamı genişletilmemiştir. LEXPERA+2

11.1. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 12.03.2025, 2023/2350 E., 2025/2684 K.

Bu karar, Instagram üzerinden müstehcen içerik paylaşımı iddiasına dayanan NCMEC soruşturmaları bakımından son derece önemlidir.

Olayın özeti: NCMEC raporunda belirli bir Instagram hesabı üzerinden çocuklara ilişkin müstehcen içerik paylaşıldığı bildirilmiştir. Raporda hesap, telefon, e-posta ve bağlantı bilgileri yer almıştır.

İlk derece mahkemesi, sanık hakkında TCK 226/5 kapsamında mahkûmiyet kararı vermiş; istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir.

Sanık, paylaşımı kendisinin gerçekleştirmediğini ileri sürmüştür.

Yargıtay’ın değerlendirmesi: Sanığın savunması karşısında dijital materyaller üzerinde usulüne uygun arama ve bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği belirtilmiştir.

Yüksek Mahkeme, suç konusu paylaşıma ilişkin teknik verilerin sanığa ait cihazlarda bulunup bulunmadığının araştırılmamasını eksik inceleme kabul ederek mahkûmiyet hükmünü bozmuştur.

Savunma bakımından önemi: NCMEC raporundaki hesap ve IP bilgilerinin, failin kesin şekilde belirlenmesi bakımından somut olayda yeterince araştırılıp araştırılmadığı denetlenmelidir.

Kararın tam künye ve gerekçesine Yargıtay 12. Ceza Dairesi karar metni üzerinden ulaşılabilir.

11.2. Yargıtay 18. Ceza Dairesi, 19.06.2019, 2018/5969 E., 2019/10900 K.

Bu karar, müstehcenlik suçunda geçici internet dosyaları ile bilinçli depolama faaliyetinin birbirinden ayrılması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Bilgisayarda bulunan içeriklerin geçici internet dosyalarında yer aldığı ve otomatik kaydedildiği yönündeki bilirkişi bulguları önem taşımıştır.

Yargıtay, otomatik kayıtların kural olarak depolama veya bulundurma kastını göstermeyeceği yönündeki değerlendirmeyi esas almıştır.

Ancak failin verileri bilerek gizlemesi veya yeniden kullanması gibi farklı olguların ayrıca değerlendirilmesi gerektiği de kararın hukuki çerçevesindedir.

Kararın önemi: Salt dijital veri varlığı, suçun manevi unsurundan bağımsız değerlendirilmemelidir.

11.3. Yargıtay 18. Ceza Dairesi, 2018/377 E., 2019/9645 K.

Bu kararın erişilebilen özetinde de müstehcenlik suçunda depolama kastı ve otomatik geçici internet dosyaları ayrımı öne çıkmaktadır.

Özellikle elektronik verilerin otomatik şekilde oluşması ile sanığın bilinçli saklama hareketinin aynı değerlendirilmemesi gerektiği belirtilmektedir.

Karar, dijital materyal incelemesinin salt içerik tespitinden ibaret kalmaması gerektiğine ilişkin araştırma bakımından önemlidir. Librum

Doğrulanamayan karar künyelerine ilişkin not

İnternetteki bazı müstehcenlik makalelerinde İzmir, Aydın, Muğla, Manisa ve diğer illerde görüldüğü belirtilen çeşitli dosyalara atıf yapılmaktadır.

Ancak mahkeme adı, esas-karar numarası, karar tarihi ve tam metni doğrulanamayan örnekleri kesinleşmiş emsal beraat kararı olarak sunmak doğru değildir.

Bu nedenle makaleye yalnızca erişilebilir kaynaklarla künyesi ve içeriği kontrol edilebilen Yargıtay kararları alınmıştır. Torrent teknolojisine özgü, tam metniyle doğrulanmış ayrı bir Yargıtay kararına bu taramada ulaşılamamıştır.

12. Instagram ve Torrent Müstehcenlik Davalarında Bilirkişi İncelemesi

Dijital delillerin teknik niteliği, müstehcenlik soruşturmalarında bilirkişi incelemesini önemli hâle getirmektedir.

Bilirkişi raporu yalnızca dosyanın suç konusu görüntü içerip içermediğini belirlemekle sınırlı kalmamalıdır.

Gerektiğinde verilerin oluşumu, kullanıcı işlemleri, aktarımın niteliği ve delilin bütünlüğü de incelenmelidir.

Bilirkişiye yöneltilebilecek teknik sorular

1. İncelenen dijital materyalin adli imajı alınmış mıdır?
2. İmajın bütünlüğü hash değerleri ile doğrulanmış mıdır?
3. Suç konusu dosya hangi klasörde bulunmuştur?
4. Dosya kullanıcı tarafından mı oluşturulmuş, sistem tarafından mı otomatik kaydedilmiştir?
5. Dosyanın oluşturulma, değiştirilme ve erişim tarihleri nelerdir?
6. Dosya bir torrent uygulamasıyla ilişkilendirilebilmekte midir?
7. Torrent uygulamasının olay tarihindeki kayıtlarına ulaşılabilmekte midir?
8. Dosya gerçekten başka kullanıcılara aktarılmış mıdır?
9. Aktarılmışsa hangi teknik kayıtlar bunu göstermektedir?
10. Dosyanın Instagram paylaşımıyla ilişkisi teknik olarak kurulabilmekte midir?
11. Suç konusu işlemle sanığın kullandığı cihaz arasında eşleşme var mıdır?
12. Başka kullanıcıların cihaz veya hesap üzerinde işlem yapmış olma ihtimali araştırılmış mıdır?
13. İçeriğin otomatik indirilmesi ya da önbelleğe alınması söz konusu mudur?
14. Dosyanın silinmiş olması, önceki işlemlerin niteliği bakımından hangi sonuçları göstermektedir?
15. Dijital deliller üzerinde inceleme öncesi değişiklik gerçekleşmiş midir?

Teknik inceleme sırasında cevaplanamayan soruların bulunması her durumda beraat anlamına gelmez. Ancak bu eksikliklerin maddi olayın sübutuna etkisi mahkemece tartışılmalıdır.

13. CMK 134 Kapsamında Dijital Arama ve El Koyma

Bilgisayar, telefon ve diğer dijital materyallerde arama yapılması, dijital verilerin kopyalanması ve incelenmesi ceza muhakemesinde özel usul güvencelerine tabidir.

CMK 134, bilgisayarlar, bilgisayar programları ve bilgisayar kütüklerinde arama, kopyalama ve elkoymaya ilişkin düzenlemeleri içerir.

Telefonun veya bilgisayarın incelenmesinde uygulanacak usul, cihazın ve aranan verinin niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Dijital delillerin hukuka uygunluğu

Savunma kapsamında özellikle şu hususlar incelenmelidir:

• Arama ve elkoymanın hukuki dayanağı.
• Kararın kapsamı ve gerekçesi.
• Dijital materyalin teslim ve muhafaza zinciri.
• Verilerin hangi yöntemle kopyalandığı.
• İnceleme sırasında veri bütünlüğünün korunup korunmadığı.
• Bilirkişinin hangi materyali ve hangi yöntemle incelediği.
• Müdafinin rapora ve teknik delillere itiraz imkânı.

Hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin hükme esas alınması, Anayasa’nın 38/6. maddesi ile CMK 206, 217 ve 230 hükümleri bakımından ayrıca tartışılabilir.

Bununla birlikte sırf bir teknik eksiklik ileri sürülmesi, bütün dijital delillerin otomatik olarak hukuka aykırı kabul edilmesi sonucunu doğurmaz. İhlalin niteliği ve delile etkisi somut olarak değerlendirilmelidir.

14. Müstehcenlik Suçunda Kast Nasıl İspatlanır?

TCK 226 kapsamındaki suçlarda genel olarak kast aranır. Taksirle işlenmeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığından salt dikkatsizlik veya özen eksikliği yeterli değildir.

Ancak kastın belirlenmesinde yalnızca sanığın beyanı esas alınmaz.

Dosyadaki bütün maddi deliller ve davranışlar değerlendirilir.

Kastın araştırılmasında kullanılabilecek veriler

Kastı destekleyebilecek olgular: Suç konusu içeriklerin bilinçli tasnifi, tekrar eden transferler, kullanıcı tarafından oluşturulan arşivler, açık paylaşım işlemleri ve bunlarla uyumlu dijital kayıtlar.

Kastın bulunmadığı savunmasını destekleyebilecek olgular: Otomatik önbellek kayıtları, olay anında hesabın farklı kişi tarafından kullanıldığına ilişkin veriler, kullanıcı işlemiyle eşleşmeyen dijital bulgular ve teknik olarak doğrulanan istem dışı veri oluşumları.

Hiçbir gösterge tek başına bütün dosyalar için kesin sonuç doğurmaz.

Örneğin torrent programında otomatik yükleme özelliğinin bulunması, sanığın suç konusu materyalin aktarılmasına ilişkin kastının bulunup bulunmadığı tartışmasını ortadan kaldırmaz.

Buna karşılık sanığın torrent uygulamasının paylaşım işlevini bilmemesi iddiası da diğer delillerle çelişiyorsa mahkemece kabul edilmeyebilir.

Virüs veya zararlı yazılım savunması

Zararlı yazılımın veya üçüncü kişi erişiminin suç konusu işlemi gerçekleştirdiği savunması, teknik olarak araştırılabilecek bir ihtimaldir.

Ancak yalnızca bilgisayara virüs bulaşmış olabileceğinin söylenmesi yeterli değildir.

Gerektiğinde olayla ilişkilendirilebilecek sistem kayıtlarının ve güvenlik bulgularının uzman incelemesiyle değerlendirilmesi gerekir.

Bu konudaki ayrıntılı çalışma, mevcut içerik serimizdeki NCMEC Davalarında Uzman Görüşünün Önemi başlıklı makaleyle desteklenebilir.

15. TCK 226/3 ile Suçlanan Kişi TCK 226/5’ten Cezalandırılabilir mi?

Bir müstehcenlik dosyasında iddianamede belirtilen sevk maddesi ile mahkemece yapılan hukuki nitelendirme farklı olabilir.

Ceza muhakemesinde mahkeme, fiilin hukuki nitelendirmesi bakımından iddianamedeki sevk maddesiyle mutlak şekilde bağlı değildir. Ancak CMK 225 gereğince hüküm, iddianamede unsurları gösterilen fiil ve fail hakkında verilir.

Hukuki nitelendirme değişikliğinin sanığın daha ağır veya farklı bir ceza tehdidiyle karşılaşmasına neden olması hâlinde CMK 226 kapsamında ek savunma hakkı gündeme gelir.

Örnek hukuki sorun

Sanık hakkında başlangıçta belirli görüntülerin depolanması veya bulundurulması nedeniyle TCK 226/3’ün ikinci cümlesi kapsamında dava açılmış olsun.

Yargılama sırasında aynı materyallerin internet üzerinden yayınlandığı ileri sürülerek TCK 226/5 kapsamında ceza verilmek istenebilir.

Bu durumda şu soruların cevaplanması önemlidir:

• İddianamede yayınlama fiili somut olarak anlatılmış mıdır?
• Yayınlama iddiası hangi delillere dayanmaktadır?
• Sanığa ek savunma hakkı tanınmış mıdır?
• Yayınlama hareketinin unsurları gerçekleşmiş midir?
• İddianamede anlatılmayan yeni bir fiil yönünden hüküm kurulması söz konusu mudur?

Özellikle torrent sistemindeki teknik aktarımların doğrudan basın ve yayın yoluyla yayınlama olarak nitelendirilmesi, gerekçeli bir hukuki analiz gerektirir.

16. Müstehcenlik Suçundan Beraat Hangi Durumlarda Mümkündür?

CMK 223 kapsamında beraat nedenleri, maddi olayın ve suçun unsurlarının değerlendirilmesine göre değişir.

Instagram veya torrent soruşturmalarında aşağıdaki hukuki ihtimaller özellikle önem taşır.

Fiilin sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması

Sanıkla ilişkilendirilen hesabın veya internet bağlantısının suç konusu işlem sırasında gerçekte kim tarafından kullanıldığının belirlenememesi, delil değerlendirmesi bakımından önemli olabilir.

Bu durumda CMK 223/2-e kapsamında beraat değerlendirmesi gündeme gelebilir.

Suçun manevi unsurunun bulunmaması

İradi olmayan otomatik kayıt, istem dışı işlem veya fiile ilişkin kastın bulunmadığını gösteren somut deliller mevcutsa CMK 223/2-c kapsamında değerlendirme yapılabilir.

Suçun kanuni unsurlarının oluşmaması

İsnat edilen fiilin kanundaki suç tanımına uymaması hâlinde CMK 223/2-a kapsamında beraat söz konusu olabilir.

Fiilin sanık tarafından işlenmemesi

Başka kişi tarafından gerçekleştirildiği belirlenen işlemin sanığa isnat edilmesi durumunda CMK 223/2-b kapsamında beraat değerlendirmesi yapılabilir.

Burada özellikle vurgulanması gereken husus, telefon veya bilgisayarda suç konusu dosyanın bulunmamasının her durumda beraat gerektirmediğidir.

Örneğin başka güvenilir teknik kayıtlarla paylaşımın gerçekleştirildiği ispatlanabilir. Tersine, cihazda dosya bulunması da tek başına bütün suç unsurlarının oluştuğunu göstermeyebilir.

Delillerin toplamı ve her suç tipinin kendi unsurları belirleyicidir.

Daha fazla örnek için NCMEC Beraat Kararları ve Yargıtay Emsalleri başlıklı rehberimiz incelenebilir.

17. Müstehcenlik Suçunda HAGB, Erteleme ve Adli Para Cezası

TCK 226’nın farklı fıkralarında önemli ceza farklılıkları bulunmaktadır.

Bu nedenle hükmün açıklanmasının geri bırakılması, hapis cezasının ertelenmesi veya seçenek yaptırımların uygulanması her dosyada aynı şekilde değerlendirilemez.

HAGB mümkün müdür?

CMK 231’de öngörülen koşulların bulunması ve sonuç cezanın kanuni sınırlar içinde kalması hâlinde HAGB gündeme gelebilir.

Ancak TCK 226/5 kapsamında öngörülen altı yıllık alt sınır dikkate alındığında, olağan ceza belirleme ve indirimler sonucunda HAGB sınırına ulaşılması mümkün olmayabilir.

TCK 226/3’ün ikinci cümlesi kapsamında ise sonuç cezanın miktarı, sanığın kişisel koşulları ve karar tarihinde uygulanacak CMK 231 hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir mi?

TCK 50’de kısa süreli hapis cezaları için öngörülen seçenek yaptırımların uygulanması, kanuni koşullara bağlıdır.

Ayrıca TCK 226’nın çeşitli fıkralarında hapis cezasının yanında adli para cezası da düzenlenmiştir.

Bu nedenle hapis cezasının seçenek yaptırıma çevrilmesi ile kanunda hapis cezasına ek olarak öngörülen adli para cezası birbirinden farklıdır.

Adli para cezası nasıl belirlenir?

Adli para cezasının hesabında TCK 52 kapsamında belirlenen gün sayısı ve günlük miktar esas alınır.

Günlük birim miktarının belirlenmesinde suç tarihinde yürürlükte bulunan kanuni sınırlar ve somut olayın özellikleri dikkate alınmalıdır.

18. Müstehcenlik Suçunda Soruşturma ve Yargılama Süreci

Instagram veya torrent bağlantılı soruşturmalar çoğunlukla teknik ihbarların adli makamlara iletilmesiyle başlayabilir.

Soruşturma her dosyada aynı şekilde ilerlemese de genel süreç şöyledir:

1. İhbar ve ilk incelemeNCMEC bildirimi, kolluk tespiti veya diğer deliller değerlendirilir.
2. Hesap ve bağlantı bilgilerinin araştırılmasıIP, port, abonelik, hesap ve oturum kayıtları incelenir.
3. Arama, elkoyma ve dijital materyal incelemesiGerekli adli kararlar alınarak elektronik deliller toplanabilir.
4. Şüphelinin ifadesi ve savunma delilleriŞüpheliye isnat açıklanır; savunmalar ve lehe deliller değerlendirilir.
5. Savcılık kararıDelil durumuna göre kovuşturmaya yer olmadığına veya iddianame düzenlenmesine karar verilebilir.
6. Mahkeme yargılamasıDijital deliller, bilirkişi raporları, tanık beyanları ve hukuki nitelendirme değerlendirilir.
7. Kanun yollarıKararın niteliğine ve kanuni koşullara göre istinaf ve temyiz incelemesi gündeme gelebilir.

Şüpheli veya sanık nelere dikkat etmelidir?

Bu tür soruşturmalarda savunmanın, olayın gerçek teknik özelliklerini ortaya koyması önemlidir.

Kişinin kullanmadığı bir hesabı kullanmış gibi kabul etmesi veya bilmediği teknik işlemler hakkında kesin ifadeler vermesi, maddi olayın anlaşılmasını zorlaştırabilir.

Aynı şekilde mevcut dijital delillerin silinmesi, değiştirilmesi veya inceleme imkânının ortadan kaldırılması da soruşturmayı olumsuz etkileyebilir.

Bu nedenle hukuka uygun delil koruma ve uzman incelemesi süreçlerinin yürütülmesi önem taşır.

20. Bursa’da Müstehcenlik Suçu ve NCMEC Davaları

Bursa’da Instagram, torrent veya diğer dijital platformlardan kaynaklanan müstehcenlik soruşturmaları bakımından da aynı ceza muhakemesi ve ispat ilkeleri geçerlidir.

Bu dosyalarda savunma yalnızca TCK 226 hükümlerinin açıklanmasıyla sınırlı kalmamalıdır.

Özellikle NCMEC raporlarının doğru yorumlanması, yabancı platform kayıtlarının değerlendirilmesi, IP-port eşleşmeleri, elektronik cihaz incelemeleri ve suç vasfının doğru belirlenmesi önem taşımaktadır.

Sencer Hukuk Danışmanlık, Bursa merkezli hukuki çalışmalar kapsamında ceza hukuku, NCMEC raporları ve dijital delillerin değerlendirilmesine ilişkin konuları ele almaktadır.

Her somut olayda savunmanın kapsamı; isnat edilen fiil, mevcut deliller, teknik inceleme sonuçları ve yargılama aşaması dikkate alınarak belirlenmelidir.

21. Sonuç: Instagram ve Torrent Müstehcenlik Suçlarında Belirleyici Olan Somut Delillerdir

Instagram ve torrent üzerinden müstehcenlik suçuna ilişkin yargılamalar, bilişim teknolojilerinin teknik özellikleri ile ceza hukukunun kanunilik ve kusur ilkelerinin birlikte değerlendirilmesini gerektirir.

Özellikle TCK 226/3 ile TCK 226/5 arasındaki fark, her dosyada doğru şekilde ortaya konulmalıdır.

Torrent üzerinden dosya indirmek ile dosyayı bilinçli olarak depolamak; otomatik veri aktarımı ile suç konusu içeriği bilerek başkalarının kullanımına sunmak; Instagram hesabının sahibi olmak ile paylaşımı bizzat yapmak birbirinden farklıdır.

NCMEC raporu, IP kaydı veya dijital materyalde bulunan bir dosya tek başına bütün hukuki meseleleri çözmez.

Mahkûmiyet için isnat edilen eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiği, kanunda tanımlanan suç unsurlarının oluştuğu ve gereken kastın bulunduğu hukuka uygun delillerle ortaya konulmalıdır.

Bunun karşısında çocukların cinsel istismarına ilişkin materyallerin üretimi ve dolaşımıyla mücadele edilmesi, hukuk düzeninin temel koruma amaçlarından biridir. Bu amaç ile adil yargılanma hakkı, masumiyet karinesi ve suçta ve cezada kanunilik ilkesi birlikte gözetilmelidir.