FETÖ ve Terör Suçlarından Mahkûm Olanlar Konutta İnfazdan Yararlanabilir mi?
Terör suçları ve örgüt suçları bakımından konutta infaz, genel hapis cezalarından farklı kurallara tabidir.
5275 sayılı Kanun’un 110/9-a maddesi, terör suçları ile örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçlarından ya da örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlardan mahkûm olanlar bakımından özel infaz usullerine ilişkin istisna öngörmektedir.
Ancak aynı düzenlemede üçüncü ve dördüncü fıkralar açıkça istisna dışında bırakılmıştır.
Bu nedenle terör veya örgüt suçu mahkûmiyetlerinde konutta infazın hiçbir koşulda uygulanamayacağını söylemek doğru değildir.
Örgüt Üyeliğinde Yaşa Dayalı Konutta İnfaz Mümkün mü?
5275 sayılı Kanun’un 110/2 maddesinde kadınlar, çocuklar ve belirli yaş grupları için konutta infaz düzenlenmiştir.
Ancak 110/9-a maddesindeki istisna nedeniyle terör ve örgüt suçlarından mahkûm olanlar bakımından yaşa dayalı genel konutta infaz hükümleri uygulanmaz.
Örneğin TCK 314/2 kapsamında silahlı örgüt üyeliğinden mahkûm olan 70 yaşındaki kişinin yalnızca yaşı nedeniyle dört yıllık konutta infaz düzenlemesinden yararlanması mümkün değildir.
Aynı şekilde 80 yaşını tamamlamış olmak da bu suçlar bakımından genel konutta infaz yasağını ortadan kaldırmaz.
FETÖ Üyeliğinden Mahkûm Kadın Hükümlüler
Kadın hükümlüler için toplam üç yıl veya daha az hapis cezalarında genel konutta infaz imkânı bulunmaktadır.
Bununla birlikte örgüt üyeliği mahkûmiyetlerinde 110/9-a maddesindeki istisna uygulanır.
Bu nedenle kadın olmak, örgüt üyeliğinden kaynaklanan mahkûmiyet bakımından tek başına konutta infaz hakkı sağlamaz.
Ancak doğum sonrası özel şartlar veya ağır hastalık nedeniyle konutta infaz ayrı düzenlemelerdir.
Terör Suçlarında Ağır Hastalık Nedeniyle Konutta İnfaz
5275 sayılı Kanun’un 110/3 maddesi ağır hastalık veya engellilik nedeniyle konutta infazı düzenlemektedir.
110/9 maddesindeki istisna, üçüncü fıkra bakımından uygulanmamaktadır.
Bu nedenle terör veya örgüt suçundan mahkûm edilen kişinin ağır hastalığı nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettirememesi hâlinde başvuru yapılabilir.
Ancak kişinin toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağının değerlendirilmesi gerekir.
Bu koşul, özellikle örgüt ve terör mahkûmiyetlerinde başvurunun önemli unsurlarından biridir.
FETÖ Mahkûmlarında Ağır Hastalık Raporu
Hükümlünün ciddi sağlık sorunu bulunması başvuru için önemlidir.
Ancak yalnızca kronik hastalık tanısı, düzenli ilaç kullanımı veya belirli bir engellilik oranı yeterli değildir.
Kanunun 16/3 maddesindeki rapor usulüne uygun incelemeyle cezaevi koşullarında bağımsız yaşamın sürdürülemediğinin tespit edilmesi gerekir.
Bu nedenle dosyaya sağlık kurulu belgeleri, hastane kayıtları ve gerekli diğer tıbbi deliller sunulmalıdır.
Terör Suçlarında Doğum Sonrası Konutta İnfaz
5275 sayılı Kanun’un 110/4 maddesi, doğum yapmış kadın hükümlüler bakımından özel konutta infaz düzenlemesidir.
110/9 maddesindeki istisnanın dördüncü fıkra için uygulanmaması nedeniyle, örgüt veya terör suçundan mahkûm olmuş kadın hükümlülerin de doğum sonrası özel şartları taşıyıp taşımadığı incelenebilir.
Bu kapsamda doğumdan itibaren altı ay geçmiş olması, başvurunun bir yıl altı ay dolmadan yapılması ve toplam beş yıl veya daha az hapis cezası bulunması önemlidir.
FETÖ Üyeliğinden Altı Yıl Üç Ay Hapis Cezası Alanlar
Örgüt üyeliğinden altı yıl üç ay hapis cezası bulunan hükümlülerin durumunda yalnızca mahkûmiyet süresine bakılarak konutta infaz kararı verilemez.
Yaşa ve kadın hükümlü olmaya dayalı genel düzenlemelerde 110/9-a maddesindeki istisna uygulanır.
Ağır hastalık veya engellilik nedeniyle 110/3 maddesindeki koşulların bulunması hâlinde ise farklı bir değerlendirme yapılabilir.
Ayrıca koşullu salıverilme oranı, denetimli serbestlik ve cezaevinde geçirilecek süre konutta infazdan farklı konulardır.
Örgüt Faaliyeti Kapsamında İşlenen Suçlar
110/9-a maddesi yalnızca örgüt kurma, yönetme ve üyelik suçlarını değil, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçları da kapsamaktadır.
Bu nedenle örneğin dolandırıcılık suçundan mahkûm edilen kişinin suçunun örgüt faaliyeti kapsamında işlendiği kesinleşmiş hükümde kabul edilmişse konutta infaz yönünden özel istisna gündeme gelebilir.
Suçun örgüt faaliyeti kapsamında işlenip işlenmediği, yalnızca soruşturma aşamasındaki iddialara göre değil, mahkûmiyet hükmünün kapsamına göre belirlenmelidir.
Cinsel Suçlar ile Terör Suçlarındaki Ortak İstisna
5275 sayılı Kanun’un 110/9 maddesinde cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar yönünden de genel özel infaz usullerine ilişkin istisna bulunmaktadır.
Ancak ağır hastalık ve doğum sonrası özel düzenlemeler bakımından kanunun aynı istisna yapısı geçerlidir.
Her başvuruda uygulanması istenen fıkranın açıkça belirtilmesi önem taşır.
Toplum Güvenliği Bakımından Ağır ve Somut Tehlike
110/3 maddesi kapsamında başvurunun kabul edilmesi için yalnızca ağır hastalık veya engellilik yeterli değildir.
Hükümlünün toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağının değerlendirilmesi gerekir.
Burada kişinin mahkûmiyetinin niteliği, somut durumu ve ilgili değerlendirmeye esas alınan veriler önem taşımaktadır.
Başvurunun yalnızca hastalığa ilişkin raporlarla sınırlandırılmaması, kanuni koşulların tamamının ele alınması gerekir.
Bursa’da Terör ve Örgüt Suçlarında Konutta İnfaz Başvurusu
Bursa’da örgüt veya terör suçlarından kesinleşmiş mahkûmiyeti bulunan hükümlüler bakımından konutta infaz değerlendirmesi yapılırken özellikle 5275 sayılı Kanun’un 110/3, 110/4 ve 110/9 maddeleri birlikte incelenmelidir.
Bursa’daki infaz dosyalarında mahkûmiyet hükmünün kesinleşmiş niteliği, toplam ceza ve uygulanabilir özel infaz sebebi başvuru açısından belirleyicidir.
Sıkça Sorulan Sorular
FETÖ üyeliğinden mahkûm olanlar yaş nedeniyle konutta infazdan yararlanabilir mi?
110/9-a maddesindeki istisna nedeniyle genel yaşa dayalı düzenlemeden yararlanamazlar.
FETÖ mahkûmu kanser hastasıysa ne olur?
Ağır hastalık nedeniyle 110/3 şartları oluşmuşsa başvuru yapılabilir.
Örgüt üyeliğinden mahkûm kadın hükümlüler konutta infazdan yararlanabilir mi?
Yalnızca kadın olmaları yeterli değildir. Ancak doğum sonrası özel şartlar veya ağır hastalık hükümleri değerlendirilebilir.
Terör suçlarında ağırlaştırılmış müebbet cezası evde infaz edilebilir mi?
110/3 maddesi ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanları kapsam dışında bırakmaktadır.
Örgüt üyeliği mahkûmiyetinde elektronik kelepçe kullanılabilir mi?
110/3 kapsamında verilen konutta infaz kararlarında elektronik izleme uygulanabilir. Toplam cezası on yıldan fazla olanlarda zorunludur.
Sonuç
Terör ve örgüt suçlarında konutta infaz uygulaması kanuni istisnalara tabidir. Bununla birlikte ağır hastalık, engellilik ve doğum sonrası özel konutta infaz hükümleri tamamen ortadan kalkmış değildir.
Bu nedenle terör veya örgüt mahkûmiyeti bulunan kişilerin başvurularında hangi kanun fıkrasına dayanıldığının açıkça belirlenmesi önem taşımaktadır.
SENCER HUKUK DANIŞMANLIK – Av. Enes Sencer