İş Yerlerinde Psikolojik Tacizin (Mobbing) Önlenmesi: 2025/3 Sayılı Genelge

Av. Enes SENCER — Sat, 24 May 2025 22:43:06 +0000

Giriş

İş yerlerinde psikolojik taciz, diğer adıyla mobbing, çalışanların sistematik şekilde aşağılanması, dışlanması, küçümsenmesi, görevlerinden yıpratıcı şekilde soyutlanması gibi davranışlarla iş sağlığı ve iş barışının bozulmasına yol açan ciddi bir sorundur. Bu bağlamda 2025 yılında yayımlanan Cumhurbaşkanlığı 2025/3 sayılı Genelgesi, kamu ve özel sektörde mobbingin önlenmesine yönelik önemli düzenlemeler getirmiştir.

⚖️ Hukuki Dayanaklar

2025/3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK)
4857 sayılı İş Kanunu
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi / Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
Yargıtay kararları ve içtihatları

🧠 Mobbing Nedir?

Mobbing, iş yerinde bir kişiye karşı sistemli şekilde yıldırma, dışlama ve aşağılayıcı davranışlarda bulunulmasıdır. Mobbingin varlığı için şu unsurlar aranır:

Süreklilik göstermesi (sistematik olması)
Kasıtlı yapılması
Psikolojik etki yaratması
İş yerinde gerçekleşmesi

📃 2025/3 Sayılı Genelge’nin Önemli Maddeleri

Kurumsal psikolojik taciz birimi kurulması
ALO 170 üzerinden doğrudan şikayet alınması
Tüm işveren ve yöneticilerin eğitim programına alınması
Psikolojik tacizle mücadele komisyonunun genişletilmesi
Cezai ve idari yaptırımların uygulanması

📌 Bursa’da Geçen 10 Somut Mobbing Örneği

Örnek No	Olayın Özeti	Hukuki Süreç
1	Nilüfer’de özel okulda öğretmene sürekli aşağılayıcı e-posta atılması	Tazminat davası açıldı, 40.000 TL manevi tazminat
2	Osmangazi’de bir market çalışanının kasıtlı olarak vardiya dışı görevlendirilmesi	İş Mahkemesi işe iade ve tazminata hükmetti
3	Yıldırım’da bir hemşirenin defalarca görev yerinin değiştirilmesi	Kamu Görevlisi Etik Kurulu uyarı verdi
4	Mudanya’da ofis personeline herkesin önünde hakaret edilmesi	Ceza davasında adli para cezası
5	Gürsu’da müdür yardımcısı olan çalışanın yetkilerinin alınması	İdare mahkemesinde iptal kararı
6	İnegöl’de banka çalışanının psikolojik yıpratma ile istifaya zorlanması	İşe iade davası açıldı, kazanıldı
7	Karacabey’de mühendise sistematik sözlü taciz	15.000 TL manevi tazminat
8	Kestel’de kadın işçiye görev sırasında cinsiyetçi ifadeler kullanılması	Ayrımcılık davası açıldı
9	Gemlik’te engelli personele görevi dışında işler verilmesi	İnsan Hakları Kurulu devreye girdi
10	Orhaneli’de memurun evraklarının sürekli geç imzalanması	Kurum içi soruşturma ile disiplin cezası

⚖️ 10 Emsal Yargıtay Kararı

Yarg. 9. HD, 2017/17412 E., 2019/2305 K.: “Sürekli aşağılanma ve dışlanma, mobbingin varlığını gösterir.”
Yarg. 22. HD, 2016/24585 E., 2018/22512 K.: “İşverenin sistematik baskısı, iş akdinin haklı feshi sebebidir.”
Yarg. 9. HD, 2014/15453 E., 2016/8214 K.: “Kasıtlı görev değişikliği psikolojik tacizdir.”
Yarg. 22. HD, 2013/17385 E., 2015/2501 K.: “Mobbing ispatında tanık beyanı tek başına yeterli olabilir.”
Yarg. 9. HD, 2012/12632 E., 2013/3456 K.: “İş yerinde sistematik dışlama manevi tazminat gerektirir.”
Yarg. 7. HD, 2015/2043 E., 2015/6859 K.: “Kurum içi yıldırma, kamu görevlileri için etik ihlaldir.”
Yarg. 9. HD, 2018/3046 E., 2019/980 K.: “Açık şekilde hakaret içeren e-postalar mobbing kapsamındadır.”
Yarg. 22. HD, 2015/4521 E., 2017/1219 K.: “Mobbing nedeniyle istifa eden işçi kıdem tazminatına hak kazanır.”
Yarg. 9. HD, 2016/14652 E., 2018/7325 K.: “Tersine mobbing de tazminat sebebidir.”
Yarg. 22. HD, 2020/3182 E., 2021/1103 K.: “İşyeri kamera kayıtları ile mobbing ispatlanabilir.”

❓Sıkça Sorulan 20 Soru 20 Cevap

Soru	Cevap
1. Mobbing nedir?	İş yerinde kişiyi sistematik olarak yıldırma ve dışlamadır.
2. Mobbing hukuka aykırı mıdır?	Evet. Hem İş Kanunu hem de genel hukuk kurallarına aykırıdır.
3. Mobbingi kimler yapabilir?	İşveren, amir, iş arkadaşları vs.
4. Mobbing mağduru ne yapmalı?	ALO 170’e başvurabilir, dava açabilir.
5. Mobbing için delil gerekir mi?	Evet. Tanık, yazılı belge, ses kaydı, e-posta vs.
6. Mobbing nedeniyle istifa eden işçi tazminat alabilir mi?	Evet, kıdem tazminatına hak kazanabilir.
7. Kamu görevlileri de mobbing mağduru olabilir mi?	Evet. Disiplin mekanizmaları da işletilebilir.
8. Mobbing tazminatı ne kadar?	Olayın ağırlığına göre değişir. 10.000-100.000 TL arasında olabilir.
9. Mobbing ceza gerektirir mi?	Evet, bazen hakaret veya tehditten ceza çıkabilir.
10. İşverenin sorumluluğu var mı?	Evet. Önlem almayan işveren de sorumludur.
11. Mobbing zaman aşımı süresi nedir?	İş hukukunda genelde 5 yıldır.
12. ALO 170’e yapılan başvuru yeterli midir?	Şikayet alınır ancak dava için deliller önemlidir.
13. Avukat tutmak gerekir mi?	Hak aramakta çok yardımcı olur.
14. WhatsApp mesajı delil sayılır mı?	Evet, içerik ispatlandığı sürece.
15. İşyerinde kamera mobbing ispatı için kullanılır mı?	Evet, izinli çekimler delil olabilir.
16. Mobbing mağduru psikolojik destek almalı mı?	Evet, hem sağlık hem dava için önemlidir.
17. Mobbing nedeniyle işe devamsızlık olur mu?	Olursa doktor raporu alınmalıdır.
18. Mobbing yapan kişi cezalandırılır mı?	Evet, işten çıkarma, tazminat, disiplin cezası verilebilir.
19. İşveren mobbingi inkâr ederse?	İspat yükü davacıdadır ama güçlü delillerle hak aranır.
20. Mobbing davası ne kadar sürer?	6 ay – 2 yıl arasında değişebilir.

🎯 Sonuç

2025/3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, iş yerinde psikolojik tacizi önlemede önemli bir kilometre taşıdır. Hem kamu hem özel sektörde çalışanlar için somut koruma mekanizmaları öngörülmüş, başvuru yolları netleştirilmiş, cezai ve idari yaptırımlar sistematik hale getirilmiştir.

Mobbingin önlenmesi sadece bireylerin değil, toplumun psikolojik refahı açısından da zorunludur.

The post İş Yerlerinde Psikolojik Tacizin (Mobbing) Önlenmesi: 2025/3 Sayılı Genelge first appeared on Bursa Avukat Enes Sencer.

yıldırma suçu - Bursa Avukat Enes Sencer