6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) m.3 uyarınca, kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgiyi ifade eder. Bu tanıma, yalnızca kişinin adı, soyadı, T.C. kimlik numarası gibi belirleyici bilgiler değil; fiziki, ailevi, sosyal ve dijital kimliği de dâhildir. Örneğin, eşe ait ses kaydı, görüntü, mesaj, e-posta ya da sosyal medya yazışması, bu kişinin kimliğini ortaya koyuyorsa kişisel veri niteliğindedir.

Verilerin işlenmesi ise; verinin kaydedilmesi, saklanması, aktarılması veya silinmesi gibi tüm süreçleri kapsar. Bursa’da görülen çok sayıda boşanma davasında, tarafların birbirlerine ait telefon kayıtlarını, sosyal medya yazışmalarını ya da mesajları mahkemeye delil olarak sunduğu görülmektedir. Bu durumlarda, verinin elde edilme ve sunulma şekli kritik hale gelmektedir.

II. Rıza Olmaksızın Kişisel Veri Elde Etme ve Boşanma Davasında Kullanma

KVKK m.5/2-e uyarınca, “bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için zorunlu olması” halinde, ilgili kişinin açık rızası olmaksızın kişisel veri işlenebilir. Bu şart, boşanma davalarında özellikle ispat hakkının kullanılmasına dayanak yapılmaktadır.

Ancak, HMK m.189/2’ye göre “hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller, mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz.” Burada çatışan iki temel ilke bulunmaktadır: bireyin kişisel verilerinin korunması ile karşı tarafın ispat hakkı.

Bursa’da görülen bir boşanma davasında, davacı kadının, eşinin kendisini aldattığına dair sosyal medya yazışmasını ekran görüntüsü şeklinde mahkemeye sunmasında, bu verinin ne şekilde elde edildiği, delilin kabulü açısından belirleyici olmuştur.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi kararları, bu hususta çelişkili görüşler sunmaktadır. Bir kararında, rıza olmadan elde edilen ses kaydının hukuka aykırı delil olduğuna hükmederken; bir başka kararında, birlikte yaşanan evde elde edilen mektup veya not defterinin delil niteliğini kabul etmiştir.

Yine Bursa’da 2023 yılında karara bağlanan bir davada, davalının, eşinin telefonundan izinsiz olarak çektiği mesaj kaydı ses dosyası olarak sunulmuş, ancak mahkeme bu delilin açık rızayla elde edilmediği gerekçesiyle delil niteliği taşımadığına karar vermiştir.

III. Delilin Hukuka Aykırı Olarak Elde Edilmesi ile Hukuka Aykırı Olarak Yaratılması Arasındaki Fark

Hukuk Genel Kurulu’nun yerleşmiş içtihadına göre; usulsüz olarak ELDE EDİLEN delil bazen kabul edilebilirken, usulsüz olarak YARATILAN delil asla hukuka uygun kabul edilemez.

Bu ayrım, özellikle Bursa’da görülen bazı davalarda tartışma konusu olmuş; taraflardan biri, karşı tarafı konuşmaya zorlarken gizli kayıt aldığında, delilin hukuka aykırı şekilde OLUŞTURULDUğu kabul edilerek reddedilmiştir.

IV. KVKK m.4 uyarınca Veri İşleme İlkeleri

Veri işleme, yalnızca hak arama amacıyla yapılacaksa bile KVKK m.4’teki ilkeler korunmalıdır:

• Hukuka ve dürüstlük kurallarına uygunluk,
• Doğruluk ve güncellik,
• Amaçla sınırlılık,
• Gerekli süre kadar muhafaza.

Bu kapsamda, Bursa’da bir davada, eşinin ses kaydını telefonunda 2 yıl boyunca saklayan bir kişinin bu davranışının, “veri işlemenin amaçla sınırlı olmaması” sebebiyle KVKK ihlali teşkil ettiği yönünde tespit yapılmıştır.

V. Değerlendirme ve Sonuç

• Her bir somut olay özelinde değerlendirme yapılmalıdır.
• Rıza olmadan elde edilen ancak başka şekilde ispat imkanı bulunmayan veriler, KVKK m.5/2-e kapsamında değerlendirilebilir.
• Ancak delil yaratılması, manipülatif elde etme ve karşı tarafı baskı altına alarak edinilen her türlü veri, HMK m.189/2 uyarınca hukuka aykırı kabul edilmelidir.
• Boşanma davası gibi özel hayatı ilgilendiren hassas davalarda, çifte standart yaratmamak ve tarafların haklarını korumak adına, mahkemeler hem KVKK hem de HMK ilkelerini birlikte değerlendirmelidir.

The post Boşanma Davalarında Kişisel Verilerin Kullanılması: first appeared on Bursa Avukat Enes Sencer.