Beraat kararı, ceza muhakemesi hukukunda bir sanığın suçsuzluğunun mahkeme tarafından tespit edilmesiyle verilen karardır. Türk Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 223/2 maddesi, beraat kararının verilebileceği halleri açıkça düzenler. Bu hallerden biri de “yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması” durumudur (CMK 223/2-e). Bu makale, CMK 223/2-e maddesi kapsamında beraat kararının detaylı bir incelemesini yaparak, özellikle Fethullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) davaları bağlamında bu hükmün uygulanışını ve emsal kararları ele alacaktır.

Beraat Kararının Genel Çerçevesi

Beraat kararı, sanığın suçsuzluğunun mahkemece tespit edilmesiyle sonuçlanan bir yargı hükmüdür. CMK 223/2 maddesi, beraat kararının verilebileceği beş hali şu şekilde sıralar:

1. Yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması (CMK 223/2-a): İşlenen fiilin kanunen suç teşkil etmediği durumlarda beraat kararı verilir.
2. Yüklenen suçun sanık tarafından işlenmediğinin sabit olması (CMK 223/2-b): Suçun sanık tarafından işlenmediği kesin delillerle ortaya konursa beraat kararı verilir.
3. Yüklenen suç açısından failin kast veya taksirinin bulunmaması (CMK 223/2-c): Sanığın suç kastı veya taksiri yoksa beraat kararı verilir.
4. Yüklenen suçun sanık tarafından işlenmesine rağmen, olayda bir hukuka uygunluk nedeninin bulunması (CMK 223/2-d): Meşru savunma veya hakkın kullanılması gibi hukuka uygunluk nedenleri varsa beraat kararı verilir.
5. Yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması (CMK 223/2-e): Suçun sanık tarafından işlendiğine dair yeterli, kesin ve inandırıcı delil bulunmazsa beraat kararı verilir.

Bu makale, özellikle CMK 223/2-e maddesi kapsamında, FETÖ/PDY davalarında “yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması” nedeniyle verilen beraat kararlarını inceleyecektir.

CMK 223/2-e: Yüklenen Suçun Sanık Tarafından İşlendiğinin Sabit Olmaması

CMK 223/2-e maddesi, “yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması” durumunda beraat kararı verilmesini öngörür. Bu madde, ceza muhakemesinin temel ilkelerinden olan “şüpheden sanık yararlanır” (in dubio pro reo) ilkesinin bir yansımasıdır. Bu ilke, sanığın suçlu olduğuna dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delillerin bulunmaması durumunda beraat kararı verilmesini gerektirir.

Bu madde kapsamında beraat kararı verilebilmesi için şu unsurlar önemlidir:

• Delil Yetersizliği: Suçun sanık tarafından işlendiğine dair yeterli ve kesin delil bulunmaması.
• Şüpheli Durumlar: Delillerin sanığın suçluluğunu ispatlamada yetersiz kalması veya çelişkili olması.
• Somut ve İnandırıcı Delil Gerekliliği: Ceza hukukunda, sanığın suçlu olduğunun kanıtlanması için somut, kesin ve çelişkisiz delillerin varlığı şarttır. Aksi takdirde, şüphe sanık lehine yorumlanır.

FETÖ/PDY davalarında bu madde, özellikle ByLock kullanımı, ankesörlü telefon aramaları, Bank Asya hesap hareketleri ve tanık beyanları gibi delillerin değerlendirilmesinde sıkça uygulanır. Bu bağlamda, delillerin yeterliliği ve niteliği, beraat kararının verilmesinde belirleyici rol oynar.

FETÖ/PDY Davalarında CMK 223/2-e Kapsamında Beraat Kararları

FETÖ/PDY davaları, Türkiye’de 15 Temmuz 2016 darbe girişimi sonrası yoğun şekilde görülen ceza davaları arasında yer alır. Bu davalarda, sanıkların örgüt üyeliği (TCK 314/2) veya örgüte yardım (TCK 314/3) suçlamalarıyla yargılanması yaygındır. Ancak, bu suçlamaların ispatı için sunulan delillerin kesin ve inandırıcı olması gerektiği, Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararlarıyla sıkça vurgulanmıştır. CMK 223/2-e maddesi, bu davalarda delil yetersizliği veya şüphenin sanık lehine değerlendirilmesi durumlarında beraat kararlarının temel dayanağıdır.

1. ByLock Kullanımı ve Beraat Kararları

ByLock, FETÖ/PDY tarafından gizli iletişim için kullanıldığı iddia edilen bir mesajlaşma uygulamasıdır. Yargıtay, ByLock’un münhasıran FETÖ tarafından kullanıldığını ve örgütsel talimatlarla yüklendiğini kabul etse de, delil niteliği tartışmalıdır. ByLock kullanımına dayalı suçlamalarda beraat kararları genellikle şu gerekçelerle verilir:

• Eksik Soruşturma: CGNAT kayıtlarının özet veri olması ve ByLock kullanımını kesin olarak kanıtlamaması.
• Yazışma İçeriğinin Tespit Edilememesi: ByLock üzerinden yapılan yazışmaların örgütsel faaliyetle bağlantılı olup olmadığının belirlenememesi.
• Mor Beyin Mağduriyeti: ByLock’un başka uygulamalar üzerinden yönlendirme yoluyla tespit edilmesi, sanığın iradesi dışında kullanımını gösterebilir.

Örnek Dava: Bursa’da bir öğretmen, ByLock kullandığı iddiasıyla yargılanmış, ancak mahkeme, CGNAT kayıtlarının yetersizliği ve yazışma içeriğinin tespit edilememesi nedeniyle CMK 223/2-e uyarınca beraat kararı vermiştir. Yargıtay 3. Ceza Dairesi’nin 21.11.2023 tarihli kararında, ByLock’un cihazda yüklü olmasının tek başına mahkumiyet için yeterli olmadığı, yazışma içeriklerinin ve rehberdeki kişilerin FETÖ bağlantısının incelenmesi gerektiği vurgulanmıştır.

2. Ankesörlü Telefon ve Ardışık Aramalar

FETÖ/PDY davalarında, ankesörlü telefonlardan yapılan ardışık aramalar, örgütsel iletişim delili olarak sıkça kullanılır. Ancak, bu aramaların örgütsel faaliyetle bağlantılı olduğunun kesin delillerle ispatlanması gerekir. Beraat kararları genellikle şu durumlarda verilir:

• Arama İçeriğinin Bilinmemesi: Aramaların içeriği tespit edilemezse, örgütsel bağlantı şüpheli kalır.
• Ardışık Arama Kriterlerinin Yetersizliği: Aramaların süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk göstermemesi.
• Tanık Beyanlarının Zayıflığı: Aramalarla ilgili tanık beyanlarının sanığı örgütsel faaliyetle ilişkilendirememesi.

Örnek Dava: Ankara’da bir sanık, ankesörlü telefonla ardışık aramalar gerekçesiyle yargılanmış, ancak aramaların içeriği tespit edilemediği ve tanıkların sanığı örgütsel toplantılarla ilişkilendiremediği için CMK 223/2-e uyarınca beraat etmiştir. Mahkeme, aramaların ailevi veya sosyal nedenlerle yapılmış olabileceğini değerlendirerek şüpheyi sanık lehine yorumlamıştır.

3. Bank Asya Hesap Hareketleri

Bank Asya’ya para yatırma işlemleri, FETÖ/PDY’nin talimatıyla hesap artırımı olarak değerlendirilebilir. Ancak, hesap hareketlerinin rutin bankacılık işlemleri kapsamında olması durumunda beraat kararı verilir. Beraat gerekçeleri şunlardır:

• Rutin Bankacılık İşlemleri: Hesap hareketlerinin örgütsel talimatla değil, kişisel ihtiyaçlar için yapıldığının tespiti.
• Delil Yetersizliği: Hesap artışının örgütsel talimatla yapıldığının kesin delillerle ispatlanamaması.

Örnek Dava: Bir sanık, Bank Asya hesabındaki hareketler nedeniyle yargılanmış, ancak bilirkişi raporunda hareketlerin rutin bankacılık işlemleri olduğu belirtilmiş ve CMK 223/2-e uyarınca beraat kararı verilmiştir.

4. Tanık Beyanları ve 17-25 Aralık Öncesi Eylemler

FETÖ/PDY davalarında tanık beyanları, özellikle 17-25 Aralık 2013 öncesi eylemler için değerlendirilir. Yargıtay, bu dönemde örgütün kriminalize olmadığını ve sempati düzeyindeki eylemlerin suç teşkil etmeyebileceğini belirtmiştir. Beraat kararları şu gerekçelerle verilir:

• Eylemlerin 17-25 Aralık Öncesine Ait Olması: Örgütün nihai amacının bilinmediği dönemde yapılan eylemler, kastı kaldıran hata olarak değerlendirilebilir.
• Tanık Beyanlarının Yetersizliği: Tanıkların sanığı örgütsel faaliyetlerle ilişkilendirememesi.

Örnek Dava: Hakkari 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nde bir sanık, 2013 yılında örgüte müzahir toplantılara katıldığı iddiasıyla yargılanmış, ancak tanık beyanlarının 17-25 Aralık öncesi döneme ait olması ve örgütsel bağlantının kesin delillerle ispatlanamaması nedeniyle beraat etmiştir.

İdare Mahkemelerinde Göreve İade ve CMK 223/2-e

FETÖ/PDY suçlamalarıyla kamu görevinden ihraç edilen memurlar, beraat kararının kesinleşmesiyle görevlerine iade talebinde bulunabilir. CMK 223/2-e uyarınca verilen beraat kararları, idare mahkemelerinde göreve iade davalarında delil olarak değerlendirilir. Ancak, bu kararların idari işlemlere etkisi sınırlı olabilir:

• İdare Mahkemesi Değerlendirmesi: İdare mahkemeleri, beraat kararını dikkate alır, ancak “iltisak” veya “irtibat” iddialarıyla iadeyi reddedebilir.
• Yürütmenin Durdurulması: Bazı durumlarda, beraat kararının kesinleşmesi beklenmeden, yürütmenin durdurulması kararıyla memur görevine dönebilir.

Örnek Dava: Bursa’da bir öğretmen, FETÖ üyeliği suçlamasıyla ihraç edilmiş, ancak ilk derece mahkemesinde CMK 223/2-e uyarınca beraat etmiştir. İdare mahkemesine başvurarak yürütmenin durdurulmasını talep etmiş ve Yargıtay onayı beklenmeden görevine iade edilmiştir.

Tazminat Hakları

CMK 223/2-e uyarınca beraat eden sanıklar, haksız yere uygulanan koruma tedbirleri (tutuklama, gözaltı vb.) nedeniyle maddi ve manevi tazminat talep edebilir. Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 141. maddesi, bu tür durumlarda devletin tazminat sorumluluğunu düzenler. Tazminat davaları, ağır ceza mahkemelerinde görülür ve kesinleşen beraat kararı bu davalarda temel dayanak olarak kullanılır.

Sonuç

CMK 223/2-e maddesi, FETÖ/PDY davalarında delil yetersizliği veya şüphenin sanık lehine değerlendirilmesi nedeniyle sıkça uygulanan bir beraat gerekçesidir. ByLock kullanımı, ankesörlü telefon aramaları, Bank Asya hesap hareketleri ve tanık beyanları gibi delillerin kesin, inandırıcı ve çelişkisiz olması gerektiği, Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararlarıyla vurgulanmıştır. Bu madde, “şüpheden sanık yararlanır” ilkesinin bir yansıması olarak, adil yargılanma hakkının korunmasında önemli bir rol oynar. FETÖ/PDY davalarında beraat kararları, hem ceza muhakemesi hem de idari yargı süreçlerinde sanıkların haklarını koruma ve göreve iade gibi konularda kritik bir öneme sahiptir.

The post Beraat Kararı ve FETÖ Davalarında Uygulanışı CMK 223/2 first appeared on Bursa Avukat Enes Sencer.

Yargılamanın Yenilenmesi Nedir?

Yargılamanın yenilenmesi, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 311-323. maddelerinde düzenlenen olağanüstü bir kanun yoludur. Kesinleşmiş bir mahkeme kararında maddi veya hukuki hata bulunduğu iddiasıyla yeniden yargılama talep edilmesini sağlar. FETÖ davalarında, özellikle adil yargılanma hakkı ihlalleri veya yeni delillerin ortaya çıkması gibi sebeplerle sıkça başvurulan bir yöntemdir.

Yargılamanın Yenilenmesi İçin Gerekli Şartlar

CMK madde 311’e göre, yargılamanın yenilenmesi aşağıdaki hallerde talep edilebilir:

1. Sahte Belge Kullanımı: Duruşmada kullanılan ve hükmü etkileyen bir belgenin sahteliği anlaşılırsa.
2. Tanık veya Bilirkişi Yalan Beyanı: Yeminli tanık veya bilirkişinin, hükmü etkileyecek şekilde kasıtlı veya ihmalle yalan beyanda bulunduğu tespit edilirse.
3. Hakimin Görev Kusuru: Hükme katılan hakimlerden birinin, hükümlünün kusuru olmaksızın görevini kötüye kullandığı (örneğin, FETÖ üyesi olduğu iddia edilen hakimlerin taraflı davranması) ortaya çıkarsa.
4. Dayanak Hükmün Kaldırılması: Ceza hükmünün dayandığı bir hukuk mahkemesi kararının, başka bir kesinleşmiş hükümle ortadan kaldırılması.
5. Yeni Delil veya Olay: Yeni ortaya çıkan deliller veya olaylar, yalnız başına veya önceki delillerle birlikte değerlendirildiğinde beraat veya daha hafif bir ceza gerektiriyorsa.
6. AİHM Kararı: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin, İnsan Hakları ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşme’nin ihlal edildiğine dair kesinleşmiş kararı varsa ve bu ihlal hükmün dayanağını oluşturuyorsa. Bu durumda, AİHM kararının kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde başvuru yapılmalıdır.

FETÖ Yargılamanın Yenilenme Sebepleri (CMK 311)

FETÖ davalarında en çok kullanılan yenileme gerekçeleri şunlardır:

Yargılamanın Yenilenmesi Başvurusu Nasıl Yapılır?

• Başvuru Merci: Yargılamanın yenilenmesi talebi, hükmü veren mahkemeye bir dilekçe ile yapılır. Eğer hüküm Yargıtay tarafından verilmişse, ilgili Yargıtay dairesine başvurulur.
• Dilekçe İçeriği: Talep dilekçesinde yenileme sebebi ve dayanak deliller açıkça belirtilmelidir. Eksiksiz ve hukuki dayanaklara uygun bir dilekçe hazırlanması, başvurunun kabul edilebilirliği açısından önemlidir.
• Süre Sınırı: Genel olarak yargılamanın yenilenmesi için zamanaşımı yoktur. Ancak AİHM kararına dayalı başvurular için 1 yıllık süre sınırı bulunmaktadır.

Mahkeme, talebi dosya üzerinden inceleyerek duruşma yapmadan karar verir. Talebin kabul edilebilir olup olmadığına ve esaslılığına bakılır. Kabul edilirse, dava yeniden görülür; reddedilirse, bu karara itiraz edilebilir.

İnfazın Durdurulması veya Geri Bırakılması

Yargılamanın yenilenmesi talebi, kural olarak hük部分

System: İnfazın Durdurulması veya Geri Bırakılması

Yargılamanın yenilenmesi talebi, otomatik olarak infazı durdurmaz. Ancak, CMK madde 312 uyarınca, mahkeme infazın durdurulmasına veya geri bırakılmasına karar verebilir.

İnfazın Durdurulması Şartları

• Güçlü Dayanaklar: Mahkeme, infazın durdurulması için talebin güçlü delillere dayanmasını arar. Örneğin, yeni delillerin beraat veya daha hafif bir ceza gerektirebileceği kanaati oluşursa infaz durdurulabilir.
• Başvuru Merci: İnfazın durdurulması talebi, yargılamanın yenilenmesi başvurusunun yapıldığı mahkemeye sunulur. Mahkeme, Cumhuriyet Savcısı’nın görüşünü alarak karar verebilir.
• Hükümlünün Durumu: Hükümlü cezaevindeyse infaz durdurulur, firariyse infaz geri bırakılabilir.
• Karara İtiraz: İnfazın durdurulması veya geri bırakılması kararına itiraz yolu kapalıdır.

İnfazın Ertelenmesi

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 17. maddesine göre, infazın ertelenmesi için:

• Hapis cezasının toplam süresi 3 yılı geçmemelidir.
• Hükümlü veya ailesinin ciddi zarar görme ihtimali olmalıdır (örneğin, ağır hastalık, yüksek öğrenim tamamlama, yakın akraba ölümü).
• Cumhuriyet Başsavcılığı, erteleme talebini değerlendirir ve en fazla 6 ay süreyle, iki defaya kadar erteleme yapabilir.

AİHM ve Yargıtay Kararlarının Etkisi

AİHM Kararları

AİHM’nin 26 Eylül 2023 tarihli Yalçınkaya/Türkiye kararı, FETÖ davalarında önemli bir dönüm noktasıdır. Bu kararda, Bylock kullanımı, Bank Asya hesabı ve sendika üyeliği gibi gerekçelerle yapılan yargılamalarda adil yargılanma hakkı, toplantı ve dernek kurma hakkı ile kanunsuz suç ve ceza ilkesinin ihlal edildiğine hükmedilmiştir.

• Etkisi: Bu karar, kesinleşmiş FETÖ davalarında yargılamanın yenilenmesi için güçlü bir dayanak oluşturur. AİHM kararının kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde başvuru yapılabilir.
• Uygulama: AİHM kararları, CMK madde 311/1-f uyarınca yargılamanın yenilenmesi sebebi kabul edilir. Bu, özellikle FETÖ davalarında yeni delil aranmaksızın başvuru yapılmasını sağlayabilir.

Yargıtay Kararları

Yargıtay’ın son yıllarda verdiği bazı kararlar, FETÖ davalarında yargılamanın yenilenmesi taleplerini etkilemiştir:

• Yargıtay 2. Ceza Dairesi (2015/22775): Yeni tanık beyanlarının mahkumiyet kararını etkileyebileceği durumlarda yargılamanın yenilenmesi kabul edilmiştir.
• Yargıtay 10. Ceza Dairesi: Akıl sağlığı raporları gibi yeni delillerin cezai sorumluluğu kaldırabileceği durumlarda yargılamanın yenilenmesi talebi kabul edilmiştir.
• Yargıtay 16. Ceza Dairesi (2017/4799): Maddi gerçeğe aykırı kesinleşmiş hükümlerin adalet ilkesi gereği yeniden incelenmesi gerektiğini vurgulamıştır.

Kesinleşmiş Cezalara Yapılabilecekler

Kesinleşmiş cezalara karşı aşağıdaki yollara başvurulabilir:

1. Yargılamanın Yenilenmesi: Yukarıda belirtilen sebeplerle yeniden yargılama talep edilebilir.
2. Kanun Yararına Bozma: CMK madde 309 uyarınca, istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşen kararlarda hukuka aykırılık varsa Yargıtay’a başvurulabilir. Ancak bu yol, infazı otomatik durdurmaz; durdurma için ayrı talep gerekir.
3. İnfazın Ertelenmesi veya Durdurulması: Yukarıda açıklanan şartlarla infaz ertelenebilir veya durdurulabilir.
4. Tazminat Talebi: Yargılamanın yenilenmesi sonucu beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı çıkarsa, CMK madde 141-144 uyarınca maddi ve manevi tazminat talep edilebilir.
5. Anayasa Mahkemesi’ne Bireysel Başvuru: Anayasal hak ihlalleri için Anayasa Mahkemesi’ne başvurulabilir, ancak bu yol yargılamanın yenilenmesinden farklıdır.

1. Sahte Delil veya Belge Kullanımı Gerekçesiyle Yargılamanın Yenilenmesi

Örnek Vaka : Sanık A.Ş., FETÖ/PDY terör örgütüne üye olma suçundan 7 yıl hapis cezasına çarptırılmış ve hüküm kesinleşmiştir. Mahkumiyet, sanığın ByLock kullanıcısının bir tespit tutanağına dayanmaktadır. Ancak, sanığın avukatı, yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunularak, ByLock verilerinin elde edilmesinde hukuka aykırılık olduğu ve bu bilgilerin sahte veya manipüle edilmiş olabileceği iddiası ileri sürülmüştür. Yeni ortaya çıkan bir bilirkişi raporu, ByLock verilerinin güvenilirliğini sorgulamış ve veri hataların izlerine rastlanmıştır.

Gerekçe : CMK madde 311/1-a tutulur, hükmün sahte bir belgeye dayandığı tespit edilirse yargılamanın yenilenmesi talep edilebilir. Mahkeme, bilirkişi raporunu değerlendirerek ByLock verilerinin sahteliği veya hukuka aykırılığı konusunda yeterli şüphe oluşmasını kabul etmiş ve yargılamanın yenilenmesine karar vermiştir. Yeniden yapılan yargılamada, ByLock delilleri fazlasıyla yetersizdi ve sanık beraat mevcuttu.

Sonuç : Bu tür vakalarda, sahte veya hukuka aykırı delillerin hükme dayanak oluşturması, yargılamanın yenilenmesi için güçlü bir sebeptir.

2. Tanık veya Bilirkişi Yalan Beyanı Gerekçesiyle Yargılamanın Yenilenmesi

Örnek Vaka : Sanık BE, FETÖ/PDY üyeliğine üye olma suçundan 6 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırılmıştır. Hüküm, gizli tanık “Garson”un mikro SD kartta yer alan bilgilerine dayanılarak sunulmuştur. Ancak sanık avukatı, gizli tanığın beyanlarının bulunduğu ve tanığın daha sonra başka bir davada yalan beyanda bulunduğu için cezalandırıldığının ortaya çıktığı. Ayrıca mikro-SD kartlardaki veri miktarı hakkında yeni bir teknik rapor da sunulmaktadır.

Gerekçe : CMK maddesi 311/1-b’nin kalmaması, tanığın yemin hakkı kapsamında olduğu veya ihmalle yalan beyanda bulunmadığı, yargılamanın yenilenmesinin nedenidir. Mahkeme, tanığın gizli bağlantılarını sorgulamış ve yeni teknik raporla birlikte tanık beyanlarının eklenmesini kabul ederek yargılamanın yenilenmesine karar vermiştir. Yeniden yargılama sonucunda, tanık beyanları dış deliller yetersizdi ve sanık beraat mevcuttu.

Sonuç : Tanık beyanlarının güvenilirliğinin sorgulanması ve yeni delillerin ortaya çıkması, FETÖ davalarında yargılamaların yenilenmesi için sıklıkla kullanılan bir gerekçedir.

3. Hakimin Görevini Kötüye Kullanması Gerekçesiyle Yargılamanın Yenilenmesi

Örnek Vaka : Sanık M.Ö., FETÖ/PDY teröristlerinin üye olma suçundan 8 yıl hapis cezasına çarptırılmıştır. Hükmü veren mahkeme heyetindeki bir hakimin, FETÖ/PDY ile bağlantılı olduğu bölgede HSK tarafından mesleklerden ihraç edildiği ortaya çıktı. Sanık avukatı, hakimin karar vermesi ve adil yargılama hakkının ihlal edilmesi iddiasıyla yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunmuştur.

Gerekçe : CMK maddesi 311/1-c mevcut olup, katılan hakimiyet dağılımı aralıkları tespit edilirse yargılamanın yenilenmesi talep edilebilir. Mahkeme, HSK ücreti ve hakimin FETÖ/PDY ile bağlantısını değerlendirerek yargılamanın yenilenmesine karar verdi. Yeniden yapılan yargılamada, sanığın tutuklanması yeni deliller değerlendirilmiş ve ceza düşürülmüştür.

Sonuç : Hakimlerin FETÖ/PDY ile ilgili ilişkilerinin ortaya çıkması, özellikle 15 Temmuz sonrasındaki davalarda genellikle kuralların bir yargılamanın reddedilmesinin nedenidir.

4. Yeni Delil veya Olay Gerekçesiyle Yargılamanın Yenilenmesi

Örnek Vaka : Sanık KH, FETÖ/PDY’ye yardım etme suçundan 3 yıl hapis cezasına çarptırılmıştır. Hüküm, sanığın Bank Asya’da hesap açılması ve organize maddi destek gücüne dayanmakta. Ancak sanık avukatı, Bank Asya’daki işlem 2007 yılında serbest bırakıldı ve rutin bankacılık işlemlerinin olduğunu gösteren yeni bir bilirkişi raporu sundu. Ayrıca, sanığın 17-25 Aralık 2013 öncesinde örgütlenmesinden dolayı günlük tanık beyanları ortaya çıktı.

Gerekçe : CMK maddesi 311/1-e bulunmadığı, yeni deliller veya olaylar, beraat veya daha hafif bir ceza gerektirmesi halinde yargılamanın yenilenmesi talep edilebilir. Mahkeme, bilirkişi raporları ve tanık beyanlarını değerlendirerek, sanığın örgüte yardım kastıyla hareket etmediğini ve işlemlerin rutin olduğunu kabul etmiş, yargılamaların yenilenmesine karar vermiştir. Yeniden yargılama sonucunda sanık beraat etmiştir.

Sonuç : Yeni deliller, özellikle Bank Asya hesap hareketlerinin rutin bankacılık işlemlerinin kanıtlanması, FETÖ davalarında beraatle sonuçlanabilecek önemli bir gerekçedir.

5. AİHM Kararına Dayalı Yargılamanın Yenilenmesi

Örnek Vaka : Sanık TY, FETÖ/PDY’ye üye olma suçundan 7 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırılmıştır. Hüküm, ByLock kullanımı, Bank Asya hesabı ve sendika oranlarına ulaşıldı. Sanık, AİHM’ye bireysel başvuruda bulunmuş ve AİHM’nin 26 Eylül 2023 tarihli Yalçınkaya/Türkiye kararıyla, bu tür delillerin adil yargılama hakkı, kanunsuz suç ve ceza ilkesi ile birleştirilmesi ve dernek kurma özgürlüğü kırılması yönünde karar verilmiştir. Sanık, bu karar üzerine yargılamanın yenilenmesini talep etmiştir.

Gerekçe : CMK madde 311/1-f kaldı, AİHM’nin kesinleşmiş bir kararında Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin ihlal edildiğine hükmedilmesi ve bu ihlalin hükmün dayanağını oluşturması, yargılamanın yenilenmesinin nedenidir. Mahkeme, AİHM’yi değerlendirerek, ByLock, Bank Asya ve sendika delillerinin tek başına mahkumiyet için yeterli olmayı kabul etmediğini ve yargılamaların yenilenmesine karar verdi. Yeniden yargılama sonucunda sanık beraat etmiştir.

Sonuç : AİHM’nin Yalçınkaya kararı, FETÖ davalarında yargılamanın yenilenmesi taleplerinde güçlü bir dayanak oluşuyor.

6. Hata Hükümleri ve Kanunsuz Ceza İlkesi Gerekçesiyle Yargılamanın Yenilenmesi

Örnek Vaka : Sanık BE, FETÖ/PDY yöneticisi olduğu iddiasıyla 10 yıl hapis cezasına çarptırılmıştır. Ancak sanık avukatı, sanığın sonunun nihai amacını bilmediğini ve TCK madde 30/1’in kalmadığını kastı kaldıran hata hükümlerinden yararlanmaması iddiasında bulunmuştur. Yeni ortaya çıkan tanık beyanları, sanığın gösterdiği gelişmenin dahil olup olmadığı ve 15 Temmuz 2016 tarihinden itibaren bir terapi rejimi uygulamalarının kamuoyu tarafından bilinmediği desteklenmiştir.

Gerekçe : TCK madde 30/1’e göre, fiilin suç teşkil etmediğini bilmeyen kişilerden hareket etmiş sayılmaz. Mahkeme, yeni tanık beyanlarını ve AİHM’nin “kanunsuz ceza olmaz” ilkesine vurgu yapan kararlarını değerlendirerek yargılamanın yenilenmesine karar vermiştir. Yeniden yargılama sonucunda, sanığın eylemi örgütlenmiş değil, yardım etme suçu olarak değerlendirilmiş ve ceza indirilmiştir.

Genel Değerlendirme

FETÖ davalarında yargılamaların yenilenmesindeki kırılmalar genellikle şu dayanmalara dayanır:

• Hukuka aykırı deliller (ByLock, micro-SD kart gibi).
• Tanık veya bilirkişi beyanlarının içermeli veya yalan olması .
• Hakimlerin oranlarının değişmesi (örneğin, FETÖ ile ilgili hakimlerin bilgi kararları).
• Yeni deliller (rutin bankacılık işlemleri, tanık beyanları).
• AİHM kararları (özellikle Yalçınkaya kararı).
• Kanunsuz ceza ilkesi ve kastı kaldıran hata kararı.

Bu örneklerin, yargılamanın yenilenmesinin somut delillerle sunulması gösterilmiştir. AİHM’nin Yalçınkaya kararı, özellikle ByLock, Bank Asya ve sendikaların sayısı gibi delillerin mahkumiyet için yeterli olmamasını vurgulayarak bu tür taleplerin kabul edilmemesi artırılmıştır.

Önemli değil

Yargılamanın yenilenmesi, hükmü veren mahkemeye dilekçeyle sunulmalı ve delillerle desteklenmesi gerekmektedir. Hukuki sürecin karmaşıklığı, uzman bir ceza avukatından destek alınması kritik öneme sahiptir.

FETÖ Davalarında Yargılamanın Yenilenmesi ve İnfaz Durdurma: 50 Soru 50 Cevap

1. Yargılamanın yenilenmesi nedir?
   Kesinleşmiş bir mahkeme kararında hata olduğu iddiasıyla yeniden yargılama talebinde bulunulmaktadır (CMK madde 311-323).
2. FETÖ davalarında yargılamanın yenilenmesi mümkün mü?
   Evet, CMK madde 311’deki şartlar sağlandığında mümkündür.
3. Hangi aksamanın yenilenmesi talep edilebilir?
   Sahte belge, yalan tanık beyanı, hakim görev kusuru, yeni delil, AİHM arızası gibi sebeplerle.
4. Yargılamanın yenilenmesi için süre sınırı var mı?
   Genel olarak süre sınırı yoktur, ancak AİHM kararına dayalı taleplerde 1 yıllık süre sınırı vardır.
5. Yargılamanın yenilenmesi talebi nerede yapılır?
   Hükmü veren mahkemeye, Yargıtay kararıysa ilgili Yargıtay dairesine.
6. ByLock delili nedeniyle yargılamayı sonlandırabilir miyim?
   Evet, ByLock’un hukuka aykırı veya sahte olduğu kanıtlanırsa (örneğin, bilirkişi raporlarıyla).
7. Bank Asya hesabının yargılamanın yenilenmesi için yeterli mi?
   Bank Asya işlemlerinin rutin olduğu yeni delillerle kanıtlanırsa talep edilebilir.
8. AİHM Yalçınkaya kararı nedir?
   26 Eylül 2023’te verilen karar, ByLock, Bank Asya ve sendikaya katılanların mahkumiyet için yeterli olmadığını belirtiyor.
9. AİHM kararı yargılamanın yenilenmesine nasıl etki eder?
   Adil yargılanma hakkı varsa, CMK maddesi 311/1-f sürdürülerek talep edilebilir.
10. Hakimin FETÖ’cü olduğu iddiasının savunulması sebebi mi?
    Evet, hakimin görevini sürdürmek (CMK madde 311/1-c) kanıtlanırsa.
11. Yargılamanın yenilenmesi talebinin infazı durdurulur mu?
    Otomatik durdurmaz, ancak mahkeme infazın durdurulmasına karar verilmesine neden olur (CMK madde 312).
12. İnfazın durdurulması için ne gerekir?
    Güçlü delillerle talep talebinin kabul edilebilir olması.
13. İnfaz dairesi nedir?
    Hapis cezasının geçici olarak uygulanmasıdır (5275 sayılı Kanun madde 17).
14. İnfaz dairesi için koşullar nelerdir?
    Ceza 3 yılı geçmemeli, hükümlü veya aile ağır zarar görmemeli.
15. İnfaz dairesi kaç kez yapılabilir mi?
    En fazla iki kez, biri 6 ayı geçmek üzere.
16. Yeni delil ne olabilir?
    Tanık beyanı, bilirkişi raporları, banka kayıtları gibi mahkumiyeti kanıtlanmış deliller.
17. Gizli tanık beyanının gerekçesi olur mu?
    Tanığın yalan beyanında bulunduğu kanıtlanırsa olur (CMK madde 311/1-b).
18. Yargıtay kararları yenileme talebini etkiler mi?
    Evet, Yargıtay içtihatları delillerin değerlendirilmesinde yol gösterir.
19. Hangi mahkeme infaz durdurma kararını verir?
    Yargılamanın yenilenmesi talebini inceleyen mahkeme.
20. Yargılamanın yenilenmesi dilekçesi nasıl hazırlanır?
    Sebep ve delillerin belirgin özellikleri, hukuki dayanaklarla.
21. Dilekçede hangi bilgiler olmalı?
    Hüküm beyanları, gerekçeler, deliller ve talep.
22. Yargılamanın yenilenmesi talebi reddedilirse ne olur?
    Geri karara itiraz edilebilir.
23. İtiraz nereye yapılır?
    Duruma göre bir üst mahkemeye veya Yargıtay’a.
24. Kanun düzenine aykırılık nedir?
    Hukuka aykırı kesinleşmiş kararların Yargıtay tarafından incelenmesidir (CMK madde 309).
25. Kanun düzenine zarar vermeyi durdurur mu?
    Otomatik durmaz, ayrı talep gerekir.
26. AİHM kararının etkisi ne kadar sürede talep edilir?
    Kararın kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde.
27. ByLock’un hukuka aykırı olduğu nasıl ispatlanır?
    Bilirkişi raporu veya teknik analizlerle veri manipülasyonu gösterilerek.
28. Sendikanın değiştirilmesinin nedeni olur mu?
    AİHM Yalçınkaya ödülüyle, sendika üyelerine katılmak için yeterli değil mi?
29. Hata talep talebinde bulunulabilir mi?
    Evet, sanığın suç kastı mevcut olduğu kanıtlanırsa (TCK madde 30).
30. Sanığın firari olması talebini etkiler mi?
    Hayır, ancak infaz geri bırakılabilir.
31. Yargılamanın yenilenmesi ne kadar sürer?
    Dosya yoğunluğuna göre değişiklik gösterir, genellikle 6 ay-2 yıl.
32. Yeniden yargılama beraatle kaybedilirse ne olur?
    Hükümlü tahliye edilir, tazminat talebinde bulunulabilir (CMK madde 141-144).
33. Tazminat durumu nasıl açılır?
    Beraat veya ceza tarihinde yer verilmedi, ardından mahkemeye başvurulur.
34. Hangi deliller güçlü kabul edilir?
    Bilirkişi raporları, tanık beyanları, resmi belgeler.
35. Hakimin mesleklerden ihracı değiştirmesi mi sebebi?
    Evet, değerleri karar verilirse kanıtlanırsa (CMK madde 311/1-c).
36. Mikro SD kart delili sorgulanabilir mi?
    Evet, sürekli değişen yeni raporlarla çürütülürse.
37. Yargılamanın yenilenmesi için avukat şartı mı?
    Şart değil, ancak uzman avukat süreci devam ediyor.
38. Yargıtay 16. Ceza Dairesi’nin rolü nedir?
    FETÖ davalarında protokol ve değiştirilme inceler.
39. Aİ “’HM iptal etmeden talep edilebilir mi?
    Evet, diğer CMK madde 311 arızalarıyla.
40. Cezaevindeyken yenileme talebi yapılabilir mi?
    Evet, hükümlü veya avukat başvurusunda bulunabilir.
41. İnfaz durdurma kesintisi ne kadar süre çıkar?
    Mahkeme yoğunluğuna göre birkaç hafta ile birkaç ay.
42. Yargılamanın yenilenmesi masraflı mı?
    Taksit ücretleri ve avukat ücreti mevcuttur.
43. Hükmün açıklanmasının geri verilmesini değiştirmeyi etkiler mi?
    Hayır, kesinleşmiş hükümler için geçerli değildir.
44. Yargılamanın yenilenmesi kaç kez talep edilebilir?
    Yeni sebepler birden fazla kez ortaya çıktı.
45. Anayasa Mahkemesi’ne başvurunun değiştirilmesi yerine geçer mi?
    Hayır, ancak anayasal bozulma varsa değiştirilmesinin nedeni olabilir.
46. Hangi suçlar için talep edilebilir?
    FETÖ/PDY’nin düzeni, idarilik, yardım etme gibi tüm suçlar.
47. ByLock dışında başka delil gerekir mi?
    AİHM kararına göre ByLock tek başına yeterli değilse talep edilebilir.
48. Yargılamanın yenilenmesi cezayı düşürme mü?
    Yeni delillerle beraat veya daha hafif ceza mümkündür.
49. Hükümlü devam ediyorsa ne olur?
    Yenileme talebi yapılabilir, infaz geri bırakılabilir.
50. Başvuru için en önemli adım nedir?
    Güçlü delillerle desteklenmiş, hukuki dayanaklı bir dilekçe dosyası.

Not : FETÖ davalarında yargılamanın yenilenmesi ve ayrıntıların saklanması karmaşıktır. Uzman bir ceza avukatından destek almak, başarısının arttırılmasını sağlar.

Sonuç

FETÖ davalarında kesinleşmiş dosyalar için yargılamanın yenilenmesi ve infazın durdurulması, adli hataların düzeltilmesi için hayati öneme sahiptir. CMK’nın ilgili maddeleri, AİHM’nin Yalçınkaya kararı ve Yargıtay içtihatları, bu süreçte güçlü dayanaklar sunar. Başvuruların eksiksiz ve delillere dayalı yapılması, sürecin başarısını artırır. Hukuki destek almak, karmaşık prosedürlerde kritik önem taşır.

The post FETÖ Kesinleşmiş Dosya İçin Yargılamanın Yenilenmesi first appeared on Bursa Avukat Enes Sencer.

FETÖ/PDY’ye ilişkin davalarda Yargıtay, özellikle ankesörlü hat ve tanık beyanlarıyla ilgili verilen kararlarında adil yargılanma hakkına ve delillerin doğrudan tartışılmasına büyük önem veriyor. 3. Ceza Dairesi’nin 2025 tarihli bozma kararı, bu alandaki uygulamaya yön verecek niteliktedir.

📁 Kararın Künyesi

• Yargıtay 3. Ceza Dairesi
• Esas No: 2022/19146
• Karar No: 2025/11873
• İlk Derece Mahkemesi: Adıyaman 2. Ağır Ceza Mahkemesi
• Suç: TCK 314/2 kapsamında silahlı terör örgütüne üye olma
• Bölge Adliye Mahkemesi Kararı: Gaziantep BAM 18. Ceza Dairesi – istinafın esastan reddi
• Yargıtay Kararı: BOZMA

⚖️ Yargıtay’ın Bozma Gerekçeleri

1. Tanık Ziyaettin B.’nin Duruşmada Dinlenmemesi

Yargıtay, mahkûmiyet kararında belirleyici olan tanığın, sanığın huzurunda veya SEGBİS ile dinlenmeden, yalnızca ifadelerinin okunmasıyla yetinilmesini ciddi bir usul hatası olarak değerlendirmiştir.

🛑 Hangi Kurallara Aykırı?

• CMK m. 181 ve 210: Tanıkların duruşmada dinlenmesi gerektiğini düzenler.
• AİHS m.6/3-d: Sanığın aleyhine tanıkları sorgulama hakkını teminat altına alır.
• Anayasa m.36: Adil yargılanma hakkı çerçevesinde savunma hakkı düzenlenmiştir.

2. Ankesörlü Hat Delilinin Eksikliği ve Somutlaştırılmaması

Sanığın, örgütsel irtibat amacıyla mahrem imamlarca ankesörlü hatlardan ardışık arandığı iddiasına dayanılarak mahkûmiyet verilmiştir. Ancak Yargıtay, bu aramaların örgütsel ilişkiyi ispatlayacak seviyede araştırılmadığını tespit etmiştir.

🔍 Eksik Olan Hususlar:

• Sanıkla birlikte ardışık arandığı iddia edilen kişilerin ifadeleri toplanmamış.
• Bu kişiler tanık olarak dinlenmemiş.
• Mahrem imamların kimlikleri tespit edilmemiş, beyan alımı yapılmamış.
• UYAP’tan güncel bilgi araştırması yapılmamış.
• Dosyaya sonradan gelen tanık beyanı duruşmada okunup tartışılmamış.

Yargıtay, ankesörlü hat iddiasının ancak “her türlü şüpheden uzak, somut teknik verilerle” desteklenmesi halinde örgütsel delil sayılabileceğini yeniden vurgulamıştır.

⚠️ Bu Kararın Uygulamadaki Önemi

🔹 Savunma Avukatları İçin Dersler:

• Mahkûmiyetin dayandığı tanık beyanları mutlaka yüz yüze veya SEGBİS ile alınmalı.
• Ankesör iddiası varsa, diğer arananların beyanları mutlaka incelenmeli.
• Mahrem imamın kimliği, çağrı kayıtları ve örgütsel bağ netleştirilmeli.

🔹 Mahkemeler İçin Uyarı:

• Doğrudanlık ilkesi ve adil yargılanma hakkı göz önüne alınmadan verilen mahkûmiyet kararları bozulacaktır.
• Ankesörlü hatla bağlantı kurmak için tek başına HTS kaydı yeterli değildir.

📚 Dayanılan Mevzuat

🔖 Yargıtay’ın Rehber Niteliğindeki Vurguları

• “Mahrem imam” ifadesi yeterli delil değildir. Kimlik ve beyanlar somutlaştırılmalı.
• Tanık ifadesi, yalnızca okunarak delil yapılamaz.
• Tüm deliller duruşmada okunmalı, tartışılmalı.
• Ankesör verileri teknik olarak çözümlenmeli, kişiler sorgulanmalı.

📌 Sonuç: Adil Yargılanma Artık Daha Somut Standartlara Dayanıyor

Bu karar, özellikle FETÖ üyeliği ve ankesörlü hat kullanımı iddialarına dayalı yargılamalarda, delillerin nasıl toplanması ve mahkemelerce nasıl değerlendirilmesi gerektiğine dair açık ölçütler koymuştur. Tanık beyanlarının usulüne uygun alınmaması ya da delillerin soyut kalması durumunda mahkûmiyet kararlarının bozulacağı Yargıtay tarafından net şekilde ortaya konulmuştur.

The post Fetö Bozma Kararı first appeared on Bursa Avukat Enes Sencer.