Bursa Avukat , Bursa Değer Kaybı Avukatı , Bursa Ayıplı Araç avukatı , Bursanın en iyi avukatı , bursa hukuk bürosu , 

Araçtan Yoksun Kalma Tazminatı Nedir?

Araçtan yoksun kalma tazminatı, bir kişinin mülkiyetindeki veya fiilen kullanımındaki aracın, bir kaza veya haksız fiil nedeniyle kullanılamaz hale gelmesi durumunda; bu kullanamama süresince mahrum kaldığı faydanın tazmini amacıyla ödenen haktır.

📌 Bu tazminat, genellikle trafik kazaları veya tamir süresince araçsız kalınan günlerle ilişkilidir.

Makalemizin Sonuna Hesaplama yapabileceğiniz bir bölüm bulunmaktadır. 

Araçtan Yoksun Kalma Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Araçtan yoksun kalma tazminatı için çok basit bir formül bulunur:

• Tazminat Nasıl Hesaplanır?

  Tazminat tutarı genellikle:

  “Aracın piyasadaki muadili günlük kira bedeli x kullanılamadığı gün sayısı” formülüyle hesaplanır.

  Örnek Kriterler	Açıklama
  Aracın türü	Binek – Ticari – Lüks
  Günlük rayiç kira bedeli	Güncel piyasadan tespit edilir
  Aracın tamirde kaldığı süre	Servis, eksper veya bilirkişi raporuna göre belirlenir
  Alternatif ulaşım imkânı	Kimi Yargıtay kararları bu durumu da değerlendirir

 

Tazminatın istenebilmesinin hukuki temeli, haksız fiil sebebiyle oluşan gerçek zarar ilkesidir. Bu yüzden herhangi bir kesinti olmadan bu bedel kusurlu karşı taraftan istenebilir. Kaza sebebiyle oluşan bu mağduriyetini gidermek isteyen kimse, sigorta şirketinin sorumluluğuna gidemez.

Çünkü sigorta şirketlerinin bunu tazmin etmek gibi bir teminatı yoktur. Ancak mağdur, kendi kaskosu varsa, kendi poliçesinin teminatından faydalanabilir. Unutulmamalıdır ki kaskonun araç ikame süresi sınırlıdır. Bu süre bittikten sonra kiralanan araç ya da taksi masrafı için de karşı taraftan yoksun kalma tazminatı istenebilir.

Araç mahrumiyeti tazminatının hesaplanmasında önem taşıyan bir unsur da “makul onarım süresi” kavramıdır. Hâkim, davaya ilişkin değerlendirme yaparken aracın gerçekte kaç günde tamir edildiğine değil, aracın makul bir süre içerisinde tamir edilebilecek olması gereken süreyi göz önünde bulundurur. Bu süreyi TBK md.50’ye dayanarak takdir eder. Bu makul onarım süresi, genellikle uzman kişiler tarafından hesaplanmaktadır.

Özel durumda, aracın bakım ve onarımı çeşitli nedenlerle tahmin edilen süreden daha uzun sürse bile bu ekstra süreler, kusurlu araç sürücüsüne veya sahibine yüklenemez. Ayrıca, “davacı tarafından araç kiralandığına dair belge veya ödeme belgeleri sunulmasa da hakim zararı belirleyebilir.” Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E:2021/26777 K: 2022/11236 T: 29/09/2022

Araçtan Yoksun Kalma Tazminatı Kimden Alınır?

Araçtan yoksun kalma tazminatı, kusurlu tarafın sigorta şirketinden veya kasko poliçesinden talep edilemez. Zira Türk Borçlar Kanunu’nun 49. maddesine göre, ‘Kusurlu ve hukuka aykırı bir eylemle başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.’

Bu ilgili hüküm çerçevesinde, araçtan yoksun kalma tazminatı konusunda kusurlu araç sürücüsü/işleteni ile araç sahibinin/işletilmesinden gelir sağlayan kişinin birlikte ve müteselsilen sorumlu olduğu ifade edilmelidir. Böylece, araç mahrumiyeti tazminatı talebi için başvuru yapılacak kişi, kusurlu araç sürücüsü ve/veya sahibi olmalıdır. Sorumluluk olarak birinin ya da her ikisinin sorumluluğuna gidilebilir.

Araçtan Yoksun Kalma Tazminatı Somut Tazminat Örnekleri

Örnek 1:

🔸 Araç: 2022 model Renault Clio
🔸 Günlük rayiç kira bedeli: 1.000 TL
🔸 Serviste kalma süresi: 12 gün
📌 Tazminat: 12.000 TL

---

Örnek 2:

🔸 Araç: 2021 model Mercedes-Benz C180
🔸 Günlük kira değeri: 2.500 TL
🔸 Kullanılamayan süre: 18 gün
📌 Tazminat: 45.000 TL

---

Örnek 3 (Ticari Araç):

🔸 Araç: 2018 model Ford Transit
🔸 Günlük kazanç: 1.750 TL (fatura + geçmiş kazançlar)
🔸 Kullanılamama süresi: 10 gün
📌 Tazminat: 17.500 TL (kazanç kaybı bazlı)

Araçtan Yoksun Kalma Tazminatı Davası

Araçtan yoksun kalma tazminatının davası, bir hukuk tazminat davası olduğu için görev bakımından Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülür. 2918 sayılı KTK m.109 çerçevesinde, motorlu araç kazalarından doğan maddi tazminat talepleri, kazanın öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl ve her halde 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Ancak dava cezayı gerektiren bir fiilden doğarsa ve ceza davasında, ceza kanunu dava için daha uzun bir zamanaşımı öngörmüşse buna istinaden tazminat talepleri de bu süre çerçevesinde değerlendirilir. Ancak daha kısa bir süre öngörülmüşse bu süre ile bağlı değildir.

Yetki bakımından inceleme, coğrafi olarak nerede görüleceği konusudur. Burada uyuşmazlık trafik kazası sonucu, genel ifade ile maddi hasarlı trafik kazasından doğan tazminat istemine ilişkin olduğu için Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na göre belirlenecektir. Bu kanuna göre, trafik kazasından doğan tazminata ilişkin davanın açılabileceği yeri gösteren yetkili mahkeme hususunda üç tane madde bulunmaktadır:

• Genel yetkili mahkeme: HMK md.6’ya göre davanın açıldığı tarihte, davalının yerleşim yeri mahkemesi.
• Davalı birden fazla ise: HMK md.7’ye göre davanın açıldığı tarihte, davalılardan birinin yerleşim yeri mahkemesi.
• Haksız fiil hali: HMK md.16’ya göre davanın açıldığı tarihte, haksız fiilin işlendiği yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi.

 

Araçtan Yoksun Kalma Tazminatı Davası İçin Zorunlu Arabuluculuk Var Mı?

• Yoksun kalma tazminatı hallerinde, arabuluculuk hizmeti kanun tarafından zorunlu olarak tabi tutulmamıştır; tarafların tercihine bırakılmıştır. Aracı hasar gören sürücü, yoksun kalma tazminatı talebini karşı tarafa ileterek isteyebilir. Aynı talep çerçevesinde, kazanç kaybı tazminatı da arabuluculuk süreci içinde bir arada ele alınabilir. Taraflar, icra yoluyla da ilerleyebilir ya da yukarıda bahsedildiği üzere Asliye Hukuk Mahkemeleri’ne başvurarak dilekçeyle dava sürecini başlatabilirler.

 

Araçtan yoksun kalma Tazminat Talebi İçin Gerekli Belgeler

Tazminat talebinde bulunurken aşağıdaki belgeler sunulmalıdır:

• Kaza tespit tutanağı

• Aracın hasarlı ve tamir edilmiş fotoğrafları

• Servis faturası

• Bilirkişi raporu

• Eksper raporu

• Araç kiralama faturası (varsa)

Bu belgeler, zararın ispatı ve tazminat miktarının belirlenmesi için kritik öneme sahiptir.

 

Araçtan Yoksun Kalma Tazminat İsteminde Sık Yapılan Hatalar

Araçtan Yoksun Kalma Tazminatı’na İlişkin Yargıtay Kararlar

Yargıtay Kararı

 

 

Sonuç

Araçtan yoksun kalma tazminatı, görünmeyen ama ciddi zararlardan biridir. Gerek bireysel araç kullanıcıları gerekse ticari işletmeler için bu zarar kaleminin titizlikle hesaplanması gerekir. Doğru belgeler, uzman bilirkişi raporları ve içtihat desteğiyle tazminat hakkı güvence altına alınabilir.

 

Araç Mahrumiyet Bedeli Dava Dilekçesi

 

BURSA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE

DAVACI    : ……..

VEKİLİ              : Av. Enes Sencer

DAVALI              : ……….. (Kazaya sebebiyet veren aracın işleteni ve sürücüsü)

KONU                  : Fazlaya ilişkin her türlü başvuru, talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla; 12.01.2022  tarihinde meydana gelen yaramalı ve maddi hasarlı trafik kazası neticesinde Trafik kazası sonucu oluşan araç mahrumiyet tazminatı talebine ilişkindir.

AÇIKLAMALAR :

OLAY:

……. tarihinde müvekkil … idaresindeki … plakalı araca, sürücü … idaresindeki … ……. tescilli çekici ve buna bağlı …

Davalının neden olduğu trafik kazası sonucunda, müvekkile ait … plakalı araçta ağır maddi hasar meydana gelmiş, söz konusu araç kullanılamaz hale geldiğinden perte ayrılmıştır.

KUSUR:

Mezkur kaza sebebi ile … Cumhuriyet Başsavcılığınca alınan … tarihli kusur raporu ve .. 50. Asliye Ceza Mahkemesi’nin … sayılı gerekçeli kararında, kazanın oluşumunda davalının asli ve tam kusurlu olduğu, davacı müvekkilin herhangi bir kusurunun bulunmadığı açıkça tespit edilmiştir.

Düzenlenen  …… tarihli savcılık kusur raporu,  BURSA 50. Asliye Ceza Mahkemesince , sanık hakkında verilen mahkumiyet kararına esas teşkil etmiş, mahkeme kararında davalının eylemi “meydana gelen trafik kazasında … plaka sayılı aracı kullanan sürücünün 2918 sayılı kanun ve ilgili diğer mevzuata göre tedbirsiz ve dikkatsiz davrandığı veya üzerine atılı bir kusuru bulunmadığı dolayısıyla kusursuz olduğu; sanığın ise meydana gelen kazada 2918 sayılı kanunun 47/d maddesi uyarınca trafik güvenliği ve düzenine ilişkin yasak ve zorunluluklara uymayarak tedbirsiz ve dikkatsiz davrandığı, yine aynı kanunun 56/a maddesi uyarınca yasada belirtilen haller dışında şerit değiştirme veya iki şeridi kullanma yasağına uygun hareket etmemek suretiyle trafik kurallarını ihlal ettiği, buna karşılık katılan ve mağdurun üzerine atılı herhangi bir kusurun bulunmadığı” olarak kabul edilmiştir.

Her ne kadar BK.53.(TBK.74) maddesi metninde, ceza mahkemesince verilen kararların hukuk hakimini bağlayacağına ilişkin açık bir hüküm yoksa da bu maddenin genel yorumundan ve özellikle son cümlesinin karşı anlamından, ceza mahkemesince verilen mahkumiyet kararındaki, eylemin hukuka aykırılığını ve nedensellik bağını saptayan maddi olay konusundaki kabulünün hukuk hakimini de bağlayacağı hem bilimsel, hem de kökleşmiş içtihatlarla benimsenmiş bulunmaktadır. Esasen 6100 sayılı HMK.204.maddesi 1.fıkrası hükmü de TBK 74. maddesi hükmünün bu biçimde yorumlanmasını gerektirmektedir. Ceza mahkemesinin, uyuşmazlık konusu bir olayın tespitine, başka bir deyişle, olayın varlığı ve bu olayın sanık tarafından işlendiğine ilişkin maddi nedensellik ilgisini tespit eden kesinleşmiş hükmü, hukuk mahkemesi yönünden de kesin hüküm demektir. Bunun nedeni, ceza yargılamasında ispat araçları bakımından, ceza hakiminin hukuktakinden çok daha elverişli bir durumda oluşudur. Bu nedenle, ceza mahkemesinin maddi nedensellik ilgisini tespit eden kesinleşmiş hükmünün, hukuk hakimini bağlamasına, TBK 74. maddesi de engel değildir. Ceza mahkemesinde, haksız eylemin öğelerinden eylem, nedensellik bağı ve hukuka aykırılık yönleri saptanmış ve bunlar kesinleşmişse, bu üç öğe bakımından ceza mahkemesinin mahkumiyet ya da beraat kararı hukuk hakimini bağlayacaktır.

Ceza mahkemesinde saptanan maddi olgularla ve buna bağlı kesin mahkumiyet kararı ile bağlı olan hukuk hakimi, ceza mahkemesinin mahkumiyet kararına rağmen davalının kusursuz olduğu sonucuna varamaz. Bunun gibi, ceza mahkemesinde suç sabit görülmüşse ya da bunun tersi hukuka aykırılık bulunmadığı saptanarak aklama kararı verilmişse, hukuk hakimi bu kararları yok sayarak davanın kabulüne veya reddine karar veremez. Nitekim Yargıtay aşağıda belirtilen birçok kararı ile bu hususu teyit etmiştir.

Hukuk hakimi, ceza hakimini mahkumiyet kararına götüren olaylarla bağlıdır. O halde hukuk hakimi, artık olayların başka şekilde gerçekleştiğini benimseyemez ve zararın var olmadığını kabul edemez. (4.HD.05.10.1987, 4123-7124, YKD.1987/12-1770)

ARAÇ MAHRUMİYET BEDELİ TALEBİMİZ

Müvekkil düzenli çalışan bir kişi olup, işe gidiş gelişleri işbu davaya konu araç ile sağlanmaktaydı. Ayrıca çocuklarının okula gidiş gelişleri için de bu araç kullanılmaktaydı . Kaza sebebi ile müvekkilin aracı perte ayrıldığından aracını kullanamadığı gün kadar iş hayatı ve sosyal hayatı için ikame araç kullanmış, kendisine ancak … tarihinde ekte ruhsatını sunduğumuz … plakalı yeni bir aracı satın alabilmiştir. Müvekkilin araçsız kaldığı süre en az 24 gündür.  Yargıtay’a göre ikame araç için; araç tamir edilebiliyor ise ‘’tamirden çıkış süresi’’, aracın tamiri mümkün değilse veya aracın ağır hasar alarak perte çıkarılması durumunda mağdurun tekrar ‘‘araç alabilme süresi’’ tespit edilerek araç mahrumiyet bedeli hesaplanmaktadır.

Açıklanan bu nedenlerle müvekkilin aracından mahrum kaldığı sürenin bilirkişi marifetiyle hesaplanarak davalıdan alınarak müvekkile ödenmesini vekil eden adına talep ederim.

HUKUKİ DELİLLER:

Kazaya ve hasara ilişkin fotoğraflar

Kaza Tespit Tutanağı

Savcılık kusur rapor

Ceza Mahkemesi evrakları

Araç ruhsatı

Keşif

Ekspertiz raporları ve tramer kayıtları

Tanık

Yargıtay kararları

Bilirkişi incelemesi ve uzman mütalaası, her türlü yasal delil.

SONUÇ VE TALEP:

Fazlaya ait ve munzam zarardan kaynaklanan her türlü talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla 6100 sayılı HMK md. 107/1 uyarınca; şimdilik, …-TL araç mahrumiyet tazminatının haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve sair yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ederiz. 02.01.2023

DAVACI VEKİLİ

Av. Enes SENCER

 

Somut Tazminat Hesaplamaları: 10 Farklı Araç Markası

Aşağıda, 2025 yılı Türkiye piyasasına göre farklı araç markaları için günlük kiralama bedelleri ve makul onarım süreleri kullanılarak somut tazminat hesaplamaları yapılmıştır. Kiralama bedelleri, araç segmenti ve piyasa koşullarına göre ortalama değerlerdir. Her örnekte, aracın hususi olduğu ve kazada kusursuz olduğu varsayılmıştır.

1. Renault Clio 1.0 TCe

• Günlük Kiralama Bedeli: 1.200 TL

• Makul Onarım Süresi: 15 gün

• Hesaplama: 1.200 TL × 15 = 18.000 TL

2. Volkswagen Golf 1.5 TSI

• Günlük Kiralama Bedeli: 1.800 TL

• Makul Onarım Süresi: 12 gün

• Hesaplama: 1.800 TL × 12 = 21.600 TL

3. Toyota Corolla 1.5 Hybrid

• Günlük Kiralama Bedeli: 2.000 TL

• Makul Onarım Süresi: 10 gün

• Hesaplama: 2.000 TL × 10 = 20.000 TL

4. Fiat Egea 1.4 Fire

• Günlük Kiralama Bedeli: 1.000 TL

• Makul Onarım Süresi: 20 gün

• Hesaplama: 1.000 TL × 20 = 20.000 TL

5. BMW 3 Serisi 320i

• Günlük Kiralama Bedeli: 3.500 TL

• Makul Onarım Süresi: 14 gün

• Hesaplama: 3.500 TL × 14 = 49.000 TL

6. Mercedes-Benz C180

• Günlük Kiralama Bedeli: 4.000 TL

• Makul Onarım Süresi: 10 gün

• Hesaplama: 4.000 TL × 10 = 40.000 TL

7. Hyundai Tucson 1.6 CRDi

• Günlük Kiralama Bedeli: 2.500 TL

• Makul Onarım Süresi: 12 gün

• Hesaplama: 2.500 TL × 12 = 30.000 TL

8. Ford Focus 1.5 EcoBlue

• Günlük Kiralama Bedeli: 1.600 TL

• Makul Onarım Süresi: 15 gün

• Hesaplama: 1.600 TL × 15 = 24.000 TL

9. Peugeot 3008 1.5 BlueHDi

• Günlük Kiralama Bedeli: 2.800 TL

• Makul Onarım Süresi: 10 gün

• Hesaplama: 2.800 TL × 10 = 28.000 TL

10. Dacia Duster 1.5 dCi

• Günlük Kiralama Bedeli: 1.300 TL

• Makul Onarım Süresi: 18 gün

• Hesaplama: 1.300 TL × 18 = 23.400 TL

Not: Yukarıdaki hesaplamalar, 2025 yılı piyasa koşullarına göre tahmini kiralama bedellerine dayanır. Gerçek tazminat miktarı, bilirkişi raporu ve mahkeme kararına göre değişebilir.

Bursa Avukat