Kiralanan taşınmazın hor kullanıldığının ispatı
1. Taşınmazın bu şekilde teslim edilmesi, “hor kullanım” gerçekleştiğine dair yeterli bir ispat olarak değerlendirilebilir mi?
Cevap:
Tek başına taşınmazın mevcut hali “hor kullanım” için kuvvetli bir karine oluşturur, ancak kesin ispat için yeterli değildir. Özellikle yazılı kira sözleşmesinin ve teslim tutanağının bulunmaması, ispat yükünü daha da zorlaştırır. Ancak şu deliller birlikte değerlendirildiğinde hor kullanımın ispatı mümkün olabilir:
- Tahliye sonrası video kaydı ve tutanak (özellikle tarihli ve tarafsız kişilerle birlikte yapılmışsa),
- Apartman yöneticisi ve komşuların görgüye dayalı tanıklığı,
- Önceki kiracı veya müteahhit gibi evi önceki haliyle bilen kişilerin tanıklığı veya beyanları,
- Kiracının bazı kapıları değiştirme vaadinde bulunması (bu, sorumluluğunu zımnen kabul ettiğini gösterir),
- Elektrik duylarının sökülmüş, klozetin kullanılamaz hale gelmiş olması gibi olağan kullanım dışı unsurlar.
Sonuç olarak, doğrudan tek başına değil ama doğru delil stratejisiyle bir araya getirilen belgelerle hor kullanım ispatlanabilir.
🔹 2. Yetişkin bireylerden oluşan bir ailenin 3 yıl boyunca bu şekilde bir ortamda yaşadığını kabul etmek mümkün müdür?
Cevap:
Bu, makul hayat deneyimi kurallarına aykırıdır. Bir aile, prizleri hasarlı, duşakabin ve klozeti kullanılamaz hale gelmiş, kapıları kırık ve kirli bir evde uzun süre yaşamaz. Özellikle duvarlarda karşı duvarı gösterecek şekilde delikler olması, taşınmazın bakım ve onarım dışı maksatlarla (örneğin agresif davranışlar, ev içi şiddet, çarpma, sert cisimle vurma) zarar gördüğünü gösterir. Bu da hor kullanımı destekler.
🔹 3. Eski kiracının tanık olarak dinlenmesi, diğer hususlarla birlikte ispat açısından yeterli olur mu?
Cevap:
Evet, çok kıymetli olur. Eğer önceki kiracı taşınmazı “boyalı, temiz, çalışır prizli, sağlam duşakabinli” olarak teslim ettiğini beyan ederse, bu tanıklık kuvvetli bir ispat unsuru olur. Özellikle bu kişi taşınmazı sonlandırmadan önce çekilmiş bir fotoğraf, mesajlaşma ya da teslim tutanağı sunabilirse ispat gücü daha da artar.
🔹 4. Uygulamada tavsiye edebileceğim diğer stratejiler:
🔸 a) Tutanak Hazırlığı:
- Müvekkil, komşu ve apartman yöneticisi ile birlikte imzalı bir tespit tutanağı hazırlayın.
- Bu tutanağa saat, tarih, çekim açısı, görsel açıklama ve imzaları mutlaka ekleyin.
🔸 b) Delil Tespiti Talebi:
- Sulh Hukuk Mahkemesi’ne ivedilikle delil tespiti başvurusu yapın. Mahkeme bilirkişi atayabilir ve zararın kapsamını net şekilde belirleyebilir.
- Özellikle “hor kullanım neticesinde oluşmuş” olduğuna dair tespit cümleleri içeren bir bilirkişi raporu, sonraki tazminat davasında büyük önem taşır.
🔸 c) WhatsApp / Mesajlar / Görüşmeler:
- Kiracının “kapıları değiştireceğini” belirttiği yazılı bir mesaj veya sesli beyan varsa bu zımni ikrar olarak kullanılabilir. Bu tür delilleri saklayın ve dosyaya koyun.
🔸 d) Eski Faturalar ve Abonelik Kayıtları:
- Elektrik/Doğalgaz gibi faturalarda anormal tüketim ya da müdahale şüphesi varsa, bu da delil olabilir.
- Elektrik duyu sökülmüşse, teknik ekip tarafından yapılmadıysa, bu da hor kullanım göstergesi sayılabilir.
🔸 e) Hasar Bedeli Tespiti:
- Müteahhit ya da ustadan alınacak onarım teklifleri, tazminat taleplerinizi somutlaştırır.
🔚 Sonuç:
Yazılı sözleşme olmaması ve teslim tutanağının eksikliği başlangıçta dezavantaj gibi görünse de; yukarıdaki şekilde organize bir delil zinciri kurmanız halinde “hor kullanımın ispatı” mümkündür.
Ayrıca, kiracının konut dokunulmazlığı sona erdiği için evde inceleme yapmak ve belgelemek konusunda yasal engeliniz kalmamıştır.